De 'Godmachine' is hij al genoemd en vanaf vandaag ligt hij - volgens de 'gelovigen': eindelijk - ook in ons land in de winkel: de iPad. De met een aanraakscherm uitgeruste tabletcomputer op tijdschriftformaat combineert gebruikelijke pc-functies als internet, e-mail, muziek en games met de mogelijkheid om digitaal boeken, kranten of tijdschriften te lezen. Miljoenen exemplaren zijn er al over de toonbank gegaan.

Ook eerdere producten van Apple als de mp3-speler iPod en de iPhone waren al met religieuze retoriek omgeven. Dat is niet toevallig. Hersenonderzoekers hebben vastgesteld dat bij het zien van het beeldmerk van Apple bij bepaalde proefpersonen dezelfde hersengebieden actief worden als wanneer ze zich bezighouden met godsdienst (hetgeen overigens misschien vooral iets zegt over de vorm van hun godsdienstige beleving). Maar belangrijker nog: Apple en zijn voorman Steve Jobs, zelf boeddhist, roepen rond de marketing van hun producten bewust een semireligieuze sfeer op. De presentatie van de iPad in januari door Jobs, die door miljoenen via internet werd gevolgd, had iets van een eredienst met Jobs als hogepriester die in soort liturgische setting de lof bezong op de nieuwe schepping. ,,De laatste keer dat er zoveel gedoe was om een (klei)tablet, stonden er nog tien geboden op'', zo liet de beamertekst achter hem weten.

Lange tijd functioneerde Apple vooral als underdog en als vleesgeworden protest tegen de alleenheerschappij van concurrent Microsoft. Apple was een soort protestmerk en het bedrijf creëerde een gemeenschap van fervente aanhangers om zich heen. Zij golden als onafhankelijke geesten die zich niet als dom vee door de Windowshegemonie van Microsoft lieten ringeloren.

Maar inmiddels zijn er scheurtjes ontstaan in dat sympathieke imago van Steve Jobs en zijn bedrijf. Niet alleen is Apple Microsoft in marktwaarde voorbijgestreefd, maar ook heeft het door de arrogante manier waarop Jobs de afgelopen weken een vervelende constructiefout in een nieuwe versie van de iPhone trachtte te bagatelliseren, veel consumenten van zich vervreemd.

Dat kan geen kwaad. Het maakt duidelijk dat Jobs een feilbaar mens is, en Apple een gewoon bedrijf dat vooral winstmaximalisatie als oogmerk heeft (en niet, zoals Apple's marketingafdeling vaak suggereerde, verbetering van de mensheid of zo). Dat relativeert tegelijk de religieuze lading waarmee Apple zijn producten heeft weten te omgeven.

De iPad is gewoon een handig gebruiksvoorwerp met grote mogelijkheden als drager van informatie, niet in de laatste plaats die van kranten. En als Apple en religie al een verbinding hebben, dan vooral aan de kant van de consumenten. Dan gaat het om zaken als hebzucht en afhankelijkheid bijvoorbeeld. Zaken waarover uitgerekend die oude (klei)tablet, 'waar de laatste keer zoveel gedoe om was', zoveel te zeggen heeft.

Bron: www.nd.nl