Meditatie in de baas zijn tijd

• 13-10-2009

Meditatie was altijd voor hippies en geitewollensokken-types. Maar op de werkvloer stijgt de acceptatie van de ontspanningstechnieken. Wetenschappelijk bewijs voor het nut van meditatie en een zakelijke benadering nemen het zweverige imago weg.
Mediteren op het werk wordt mainstream

‘Vijf jaar geleden werd ik nog glazig aangekeken als ik begon over meditatie’, zegt Lizelotte Smits van CNV Publieke Zaak, de vakbond voor werknemers bij de (semi-)overheid. ‘Inmiddels zijn werkgevers vaak uitermate positief. Bijna iedere week krijg ik vragen over meditatie, bijvoorbeeld over hoe een stilteruimte het best kan worden ingericht.’

Smits probeert bij de werkgevers die ze spreekt altijd drie dingen voor elkaar te krijgen: een professionele meditatietraining, een stilteruimte en dagelijks twintig minuten ruimte voor meditatie – in de baas zijn tijd.

Smits: ‘Die eerste twee zijn vaak wel te regelen, buiten CAO weliswaar, maar toch. Maar als ik met de twintig minuten kom, krijg ik vaak een lijstje met een berekening van de kosten. Ik zeg dan: heeft u ook gekeken naar wat het u oplevert? Want dan heb ik net zo’n lijstje voor u.’

Juist niet zweverig
Uit onderzoek van de Amerikaanse neurowetenschapper Richard Davidson blijkt dat emotionele circuits in de hersenen getraind kunnen worden door meditatie. Zo stelt meditatie mensen beter in staat om te gaan met stressvolle situaties.  Volgens de wetenschapper zal meditatie in de komende decennia voor de gezondheid net zo belangrijk en vanzelfsprekend worden als lichaamsbeweging.

Mark Teijgeler geeft cursussen meditatie aan bedrijven. ‘Het verbaast me weleens hoeveel meer mensen nu hun hand opsteken dan vijf jaar geleden, wanneer ik vraag wie er iets met meditatie heeft. Mensen zijn veel minder sceptisch.’

Geïnteresseerden die toch tegen scepsis of sarcasme aanlopen, raadt Teijgeler aan het doelgerichte karakter van de geestestraining te benadrukken. ‘De kern ervan is niets meer dan doelbewust aandacht besteden aan het hier en nu. Daar lijkt me niets zweverig aan. Het gaat juist om het objectief waarnemen van je omgeving en je eigen emoties, om zo te ontspannen.’

Bewustzijn
Meditatie is volgens Teijgeler waardevoller omdat het ontspannen is met een hoge mate van bewustzijn. ‘Sporten of onderuitgezakt op de bank hangen ontspannen wel, maar geven geen inzicht in de oorzaken en herkomst van stress. Meditatie traint de geest en maakt deze bewust van onbewuste spanningen.’

Ook voor Smits is het doel dat werknemers inzicht krijgen in stresspatronen en leren hoe ze daarmee om moeten gaan. ‘Vooral jonge mensen lopen een groot risico op een burn-out en herkennen stress vaak pas als het al te laat is. Het stemt me daarom erg hoopvol dat initiatiefnemers die bij mij aankloppen meestal jonge werknemers of leidinggevenden zijn.’

Liever dan van meditatie spreekt Smits van ‘mindfulness’, of ‘mentale weerbaarheid.’ ‘Het was erger, maar meditatie heeft toch nog een beetje het geitewollensokken-syndroom.’

Bedrijven zijn volgens Smits nog enigszins huiverig om werktijd op te offeren aan meditatie. ‘Toch ben ik optimistisch. Er is veel ontwikkeling op dit gebied, niet alleen in de publieke en semipublieke sector maar ook daarbuiten. Meditatie op de werkvloer wordt langzaam maar zeker mainstream.’

Er zijn talloze meditatietechnieken die variëren in moeilijkheidsgraad en tijdsduur. Iedere beginner kan mediteren en een meditatie hoeft niet lang te duren. Een overzicht van meditatietechnieken voor beginners staat hier.

Door Simon van Woerden, Elsevier

Social media