Boekrecensie - The Lost Art of Good Conversation

$article/block[@lang=$lang]/name

Boekrecensie - The Lost Art of Good Conversation
Dat het voeren van een goed gesprek een kunst is, besefte Kitty voor het eerst toen ze net was gestopt met roken. Nu, 21 jaar later, moest ze daar weer aan denken, toen ze het boek "The Lost Art of Good Conversation las, van Sakyong Mipham. Dit is haar recensie.

Boekrecensie - The Lost Art of Good Conversation

Kitty Arends
Kitty   Arends

Dat het voeren van een goed gesprek een kunst is, besefte ik voor het eerst toen ik net was gestopt met roken. Ik was 24 en werkte als vrijwilliger in het plaatselijke filmhuis. Roken in publieke ruimtes was toen nog toegestaan. Maar goed ook, want soms werd ik ingepland met ‘saaie mensen’ en roken was mijn favoriete coping-strategie om die gesprekken door te komen. In feite was de zuigbeweging aan zo’n staafje vooral een manier om niet ‘aanwezig’ te hoeven zijn in een gesprek. 

Over dit principe, en vele andere aspecten van 'een goed gesprek' schreef Sakyong Mipham, het boekje 'The Lost Art of Conversation'. De noodzaak daartoe schrijft de leider van de wereldwijde boeddhistische sangha Shambhala toe aan het feit dat we in een zogenaamde ‘dark age’ zijn beland. Door de verdere technologisering van het leven neemt ook de snelheid toe waarmee we communiceren. “Juist die snelheid maakt dat onze geest vatbaarder is voor negativiteit”, zegt Mipham. “We denken minder na voordat we spreken en projecteren onze woede de wereld in via verschillende media, zonder over de consequenties na te denken.” Hier doelt de auteur bijvoorbeeld op social media, en de manier waarop we daar soms ongegeneerd oordelen over andere mensen. Zonder hen de kans op een wederwoord te bieden. 

Neem dit voorbeeld op Twitter, waar één satirisch bedoelde tweet het hele internet op zijn kop zette:

Al snel nadat Justine Sacco haar tweet plaatste ging deze ‘viral’ en werd zij massaal weggezet als wreed en harteloos. Had men iets langer gezocht naar de context, dan was men erachter komen dat het hier ging om satire.

Aardig zijn
Dat goed converseren aan de basis ligt van een goed functionerende samenleving zal voor niemand nieuw zijn. “Gewoon een beetje aardig zijn tegen elkaar en dan komt alles wel goed”, is een prima samenvatting van het boekje. Tegelijkertijd schuilt in die ene zin ook een wereld aan complexiteit. Aardig zijn is nu eenmaal niet zo makkelijk, anders was het boeddhisme allang uitgestorven. 

The Lost Art of Conversation is dan ook in essentie een boekje over boeddhistische principes en welke rol deze spelen in het verbale contact dat wij hebben met andere mensen. Over het belang van mindfulness, het goede zien in jezelf en de ander, aanwezig zijn in het moment en je bewust zijn van omstandigheden en de ander. Verwacht dus geen filosofische verhandeling over de technieken van het converseren. Het boekje zet eerder aan tot reflectie, en dan met name op de vraag: hoe wil ik me als mens tot anderen verhouden?

Aan de hand van korte hoofdstukjes, met titels als 'Nowness is the secret ingredient' en 'Find common ground', laat Mipham zien dat we op vele manieren steeds weer kunnen kiezen om het contact met anderen soepel te laten verlopen. Hij besteedt zelfs een heel hoofdstuk aan 'het kiezen van een onderwerp', een soort handleiding voor small talk. Niet echt een aan mij besteed, zeker met mensen die ik niet goed ken. (Denk: een praatje met de onbekende die naast je zit op een verjaardag). Maar small talk is ook een onvermijdelijke vorm van conversatie. Ik  zou me immers ronduit ‘asociaal’ voelen, wanneer ik me zou afsluiten voor dit soort interacties in mijn leven. Elk mens wil op elk moment graag erkend worden en dat kan niet altijd op mijn favoriete manier.

Fundamentele goedheid
Het basisprincipe binnen de Shambhala-traditie is ‘fundamentele goedheid’. De term verwijst niet zozeer naar ‘het goede doen’ en ‘het slechte laten’, maar eerder naar een natuurlijke staat van zijn. In de Shambhalafilosofie is fundamentele goedheid er altijd. Je wordt er mee geboren en je gaat er mee dood. Hooguit kan het tijdens je leven bedolven raken onder allerhande negatieve gedachten of emoties. Meditatie is voor veel Shambhalinanen dan ook een manier om jezelf te herinneren aan die fundamentele goedheid. Ook bij het voeren van een gesprek is die basic goodness van wezenlijk belang.

Zo zegt Mipham in het hoofdstuk ‘Decorum’: “Politeness is defined as an artificial good nature. But as warriors (‘krijgers’, zoals Shambhalianen zichzelf ook wel noemen, red.) understanding your good nature results in understanding and politeness”. 

Goed communiceren met mensen vraagt van jou dat je hen ziet als waardig en goed en dat vraagt ook dat jij het goede en waardige in jezelf kunt zien. Aardig zijn voor anderen vloeit als vanzelf voort uit dat gevoel van eigenliefde. In contact zijn met je fundamentele goedheid is dan ook cruciaal in het contact met de ander en dit boekje kan je zeker helpen herinneren hoe dat er ook alweer precies uit kan zien. 

Dronkemanspraat
En daarvoor vergeef ik Sakyong Mipham graag die paar dubieuze uitspraken. Bijvoorbeeld in deze passage, die gaat over de rol van verdovende middelen in een conversatie: “Wine, beer and other intoxicants are an age-old support for conversation. They can relax the mind and body, reducing the level of stress and inciting pleasure. A drink is a good mood changer, stimulating the mind and lubricating the tongue, weakening self-consciousness and inhibition”. Dat ontkracht misschien mijn eerdere uitspraak over hoe dit boekje stiekem ook gaat over boeddhistische principes: de meeste boeddhistische tradities raden het gebruik van verdovende middelen af.

Ook voelen de beschreven elementen van goede communicatie soms als een open deur. Luisteren naar de ander, vragen stellen, niet te lang aan het woord zijn, het juiste moment en de juiste plek kiezen, constructieve feedback geven en jargon, beledigingen en roddel vermijden. 

En toch…breng het maar eens in de praktijk. Iedereen die weleens geprobeerd heeft om langer dan een uur in contact te zijn met je eigen fundamentele goedheid, weet dat dit allemaal niet zo simpel is. Laat staan met die van de ander. Het is iets wat je moet blijven herhalen en trainen, als een soort spier. En daar komt dit boekje goed bij van pas. 

Toen ik stopte met roken moest ik op zoek naar een andere tactiek om mezelf te verdoven. Tot mijn grote verbazing bleek dat helemaal niet nodig. Het wél aanwezig zijn was genoeg en maakte duidelijk dat de meeste mensen helemaal niet zo saai zijn. Sterker nog: dat de levendigheid en kwaliteit van een gesprek in grote mate afhangt van jezelf. Stel de juiste vraag en dan heeft iedereen een goed verhaal. 

Titelbeeld: Cristina Gottardi

Houd boeddhisme in beeld, word hier vriend van de BOS

Ook interessant

header_medsceptics.jpg

Meditatie voor sceptici


Ik heb geen tijd. Ik kan het niet. Ik hou het niet vol. Zomaar een greep uit de oneindige reeks smoezen die mensen hebben om niet te mediteren. News anchor Dan Harris weet er alles van en schreef er een boek over.

Nog interessanter

Laatste artikelen

Interview Marieke van Vugt: “Ik zou graag willen dat Rigpa de briefschrijvers bedankt.”
14-06
Interview Marieke van Vugt: “Ik zou graag willen dat Rigpa de briefschrijvers bedankt.”
Al meer dan twintig jaar zat Marieke van Vugt bij Rigpa, toen spiritueel leider Sogyal Rinpoche in de zomer van 2017 openlijk werd beschuldigd van misbruik. Marieke probeert als beoefenaar, wetenschapper en coördinator van het cursusaanbod bij Rigpa Groningen haar weg te vinden in deze complexe situatie. Wat moet er volgens haar veranderen?
Eco-Dharma: Boeddha als natuuractivist
23-05
Eco-Dharma: Boeddha als natuuractivist
Rupert Marques is niet alleen natuuronderwijzer en beoefenaar van vipassana, maar ook natuuractivist. Met het organiseren van de Wildcamp Retreat combineert hij deze drie bezigheden. Waarom doet hij en dat en hoe gaan boeddhisme en ecologie samen? René van der Stok ging mee op kamp en interviewde Marques.
Dalai lama in september naar Nederland
11-05
Dalai lama in september naar Nederland
De dalai lama komt in september naar Nederland. Op 16 en 17 september geeft hij in Rotterdam Ahoy twee openbare lezingen. De eerste wordt ingeleid met een gesprek tussen de dalai lama en Richard Gere, acteur en voorzitter van International Campaign for Tibet. Tickets zijn nu online te koop.
TV: Raghu Rai – An Unframed Portrait
04-05
TV: Raghu Rai – An Unframed Portrait
Een intiem portret over de gepassioneerde Magnum fotograaf Raghu Rai, de vader van de Indiase fotografie, gezien door de ogen van zijn even ambitieuze dochter Avani Rai. Woensdag 16 mei om 22.40 uur op NPO 2 bij de Boeddhistische Blik..
Boeddhistische culturen: Tibetaanse vastenretraite
31-05
Boeddhistische culturen: Tibetaanse vastenretraite
Veel westerlingen associëren het boeddhisme als eerste met mediteren. Maar wat doen boeddhisten uit andere culturen? Judith Sudhölter gaat op tournee langs verschillende niet-westerse boeddhistische groepen. In deel twee doet ze mee aan een vastenretraite in de Tibetaanse tempel in Hantum.
Boekrecensie - The Lost Art of Good Conversation
15-05
Boekrecensie - The Lost Art of Good Conversation
Dat het voeren van een goed gesprek een kunst is, besefte Kitty voor het eerst toen ze net was gestopt met roken. Nu, 21 jaar later, moest ze daar weer aan denken, toen ze het boek "The Lost Art of Good Conversation las, van Sakyong Mipham. Dit is haar recensie.
Symposium over leegte in Amsterdam
04-05
Symposium over leegte in Amsterdam
De westerse filosofen, een paar uitzonderingen daar gelaten, hebben er altijd angst voor gehad. Maar in de boeddhistische filosofie is leegte een, zo niet het centrale begrip. Vrijdagavond 4 mei in Arti et Amicitiae in Amsterdam. Met Melissa Tun Tun, Bruno Nagel en Thomas van Huut
Subsidie voor Belgische Boeddha’s
03-05
Subsidie voor Belgische Boeddha’s
Al sinds 2006 zijn Belgische boeddhisten bezig om als religie door de staat erkend te worden. Waarom is zo’n erkenning nodig en wat zijn de gevolgen? Loes sprak met voor- en tegenstanders.

Pagina 1 | 2 | 3 | .. | 116