Vijf redenen waarom ik geen boeddhist ben

$article/block[@lang=$lang]/name

Vijf redenen waarom ik geen boeddhist ben
Ook Annemarie buigt zich in het kader van Lang Leve het Boeddhisme graag over de vraag: ben ik boeddhist? “Eigenlijk vind ik dat kussen waarop ik zit ook al een beetje aanstellerig.”

Vijf redenen waarom ik geen boeddhist ben

Mari Opmeer
Mari  Opmeer

Ook Annemarie buigt zich in het kader van Lang Leve het Boeddhisme graag over de vraag: ben ik boeddhist? “Eigenlijk vind ik dat kussen waarop ik zit ook al een beetje aanstellerig.”

Hoe lang kan je nog met goed fatsoen volhouden dat je geen boeddhist bent? Dat heb ik me de afgelopen jaren verscheidene keren afgevraagd.

Elke keer dat ik op een bepaalde tijd m'n kantoor uit ging omdat ik ergens in een zaaltje met mensen ging stilzitten. Elke keer dat ik een hele week vrijnam om ergens te gaan stilzitten. En zeker die keer dat ik een maand van mijn sabbatical opofferde om ergens aan de andere kant van de wereld te gaan stilzitten. Of die keren dat ik mensen op feestjes desgevraagd vertelde over wat mij nou goed doet: stilzitten.

Het wordt wel een beetje een ding zo. Zeker als je er ook nog columns over gaat schrijven.

Maar ben ik boeddhist? Wanneer mensen me deze vraag stellen, los ik het vaak halfzacht op door het te formuleren als: ik ben 'boeddhistisch beoefenaar'. Maar hoe lullig is dat dan weer? Stel je hebt een buurvrouw die je heel vaak een rondje ziet fietsen op 'r snelle fiets, die een maand vrij neemt om op fucking hoogtestage te gaan ofzo, die met lol blogt over de valkuilen van de sport.

“Nee ik ben GEEN wielrenner! Ik ben iemand die wielrent!”

Absurd. Toch?

Maar ik kan het niet helpen, ik heb er een bloedhekel aan: 'boeddhist'. Hier een paar redenen waarom. En eentje waarom het niet uitmaakt dat ik mezelf geen boeddhist wil noemen.

#1: Ik wil graag serieus genomen worden
“Oh, drink je wel bier? Maar je bent boeddhist!”
“Oh je drinkt geen bier? Zeker omdat je boeddhist bent.”

Ehm. Nee. Ik neem mijn beslissingen zelf.

En dat is precies hetgeen wat mensen ineens zouden ophouden te begrijpen, wanneer ik mezelf boeddhist zou noemen. Dat vrees ik tenminste. Stel dat ik me kan vinden in de dharma, komt dat omdat dat overeenkomt met mijn eigen normen en waarden. Niet andersom. Ik ben niet ineens iets gaan vinden wat ik eigenlijk niet vind, of iets gaan doen waar ik eigenlijk zelf geen intrinsieke reden voor voel, simpelweg omdat het zou horen bij m'n nieuwe identiteit.

Eigenlijk vind ik dat kussen waarop ik zit ook al een beetje aanstellerig. Ik heb mezelf nu eenmaal aangeleerd om daarop te zitten, toen ik onder invloed van Serieuze Boekjes nog dacht dat dat enorm uitmaakte. Maar een beetje onzin is het wel. Alsof je niet kunt zitten op een stoel. Stel dat in de suttas iets staat van: het is goed om altijd sandalen te dragen. Misschien dat dit 2500 jaar geleden wel ergens op sloeg, maar dan voel ik me niet noodzakelijk geroepen om dat nu ineens hardcore te gaan doen in Nederland, in 2015, omdat ik wel eens mediteer. Relatie = 0. Kortom: geen label, geen hokje. Hopelijk dan.

#2: Ik heb niks met 90 procent van de boeddhisten wereldwijd
Sereen gebeuren toch, al die oranje gewaden in zonnige contreien, prachtige landen waar het boeddhisme de hoofdstroming is? Als dat de bulk van mijn medeboeddhisten zijn, voel ik me daar dan een beetje bij thuis? Helaas. Als ik me ergens geen boeddhist voel, is het wel in boeddhistische landen.

Waar sommige beoefenaars misschien een belangrijke invloed van vreedzaam gedachtegoed in de maatschappij zien, of een goed cultureel supportsysteem om mensen in staat te stellen aan serieuze beoefening te doen – dingen die inderdaad het geval zijn – overheerst voor mij desondanks een totaal ongemak.

Want ik zie bordjes dat monniken voorrang hebben op vliegvelden en dat de beste zitplaats voor hen is gereserveerd in de bus. Ik zie billboards met dat je geen boeddhistische tatoeages mag hebben. Ik zie dat je veel niet mag, en als vrouw +1, vanwege de macht van een groep oude mannen in de maatschappij. En ik zie dat boeddhistische tempels soms pijnlijk rijke, versierde, overdadige plekken zijn, te midden van gewone mensen in armoedige omstandigheden, van wiens weinige geld die gouden puist in het midden in stand wordt gehouden. En ik zie dat je dit alles niet ter discussie mag stellen want deze mensen zijn bij wet gevrijwaard van 'belediging'. Allemaal dingen waarvan ik het onbegrijpelijk vind als beoefenaars hier er de ogen voor sluiten.

Kortom, ik zie een kerk. Een slecht van de staat gescheiden kerk die dat wel best vindt. En als ik ergens niet bij wil horen, dan is het bij een kerk. Dus.

#3: Ik ben gehecht aan mijn atheïsme
“Wij doen heel veel goede daden! We zeggen zo veel mantra's. En we geven les, zodat kinderen ook mantra's leren zingen”, zei de non in het klooster in Nepal. Deze vorm van liefdadigheid voelt voor mij een beetje als Christelijk geïnspireerd ontwikkelingswerk dat eigenlijk gewoon de missionaris uithangen is: Geluk ™ van de échte dealer. Ze vingen ook dieren op, trouwens. In hun wei stond uiteraard een kleine stupa. Maar excuseer mij als ik niet geloof in het wereldverbeterend effect van geiten en ezels die kloksgewijs om een stupa heenlopen. Of mensen, for that matter.

In boeddhistische landen zie ik een schokkend hoog gehalte aan magisch denken, ritueel en geloof, versus, nouja, beoefening. En van beoefening kun je testen of het werkt. Van alle andere soorten niet. Daar moet je iemand op geloven. En plots zit je in het kerkelijk gebeuren van #2. In het verlengde dus van #2: ik ben een atheïst. En dat vind ik belangrijk.

#4: I sit down but don't shut up
Hoe veel van de boeddhisten wereldwijd beoefenen nou daadwerkelijk meditatie? En hoeveel van hen vinden reïncarnatie volledig irrelevant? Ik zit veel op een kussen en bitch veel op de dharma. Niet geheel onverwacht heb ik daarom meer dan regelmatig het gevoel dat wat ik doe en vind zo weinig lijkt op wat de meeste mensen verstaan onder boeddhisme, waardoor dat label een beetje onzin wordt. Ongeveer zoals Catwoman een White Russian bestelt: “Real easy on the vodka, and hold the Kaluah.” “So, you mean a glass of milk?”

#5: Als symbolische daad
Even wijzen op de olifant in de kamer hoor: uit naam van Het Boeddhisme vinden vreselijke uitwassen plaats. In Myanmar resulteert fundamentalistisch boeddhistisch denken in geweld, moord en xenofobie. In Nederland en de VS resulteert macht en hiërarchie in seksueel misbruik en oplichting. Dit wordt vervolgens vanuit een toxische vorm van compassie goedgepraat op een manier die de Katholieke Kerk waardig is. Dingen waar ik me keihard van wil distantiëren. Als dit is wat het boeddhisme betekent, dan ben ik geen boeddhist. Aan mij in je community ga je geen legitimiteit kunnen ontlenen. Niet uit mijn naam.

#6: Waarom het niet uitmaakt
Zitten is zitten, en als je een beetje fatsoenlijke roadmap wil voor het serieuze zitten, dan is de dharma prima spul. Erg veel moeilijker hoef je het niet te maken. Het is sport voor je hersenen. Soms topsport. Maar je buurvrouw met de racefiets noemt zich ook geen VanMoorseliet, terwijl ze naar haar werk een Leontien™ fietspak draagt en op zaterdag leest over hoe je het best je fiets poetst voor een betere wereld. Die kart gewoon door de polder met 'r vrienden en is verder een gezond, tof mens. Sit on, people.

Bekijk nu online: Lang Leve het Boeddhisme

Houd boeddhisme in beeld, word hier vriend van de BOS

Ook interessant

geenbuddha_loes.jpg

Lang leve het aspirant-boeddhisme!


Ze voelt zich als Bodhitv redacteur soms een beetje een charlatan, tussen al die aanhangers van échte boeddhistische stromingen, die écht mediteren bij een heuse sangha. Loes vindt zichzelf vooral een zoekende bewonderaar van jullie, lieve lezers. En schreef in het kader van Lang Leve Het Boeddhisme deze laatste column.

Nog interessanter

Laatste artikelen

Boeddhistische culturen: Chinese chants voor Kwan Yin
19-04
Boeddhistische culturen: Chinese chants voor Kwan Yin
Veel westerlingen associëren het boeddhisme als eerste met mediteren. Maar wat doen boeddhisten uit andere culturen? Judith Sudhölter gaat op tournee langs verschillende niet-westerse boeddhistische groepen. In dit eerste deel viert ze de verjaardag van Kwan Yin in de Chinees-boeddhistische Longquan-tempel te Utrecht.
TV: Wijsheid van de Himalaya
06-04
TV: Wijsheid van de Himalaya
In het Tibetaans boeddhisme kan een leraar reïncarneren als een nieuwe persoon, als een nieuwe “manifestatie van wijsheid”. Sey Rinpoche is zo iemand. Zondag 22 april om 15.50 uur op NPO 2 bij de Boeddhistische Blik.
Mediteren met kinderen
06-04
Mediteren met kinderen
“Soms mediteer ik in bed en dan zet ik mijn knuffels rechtop zodat ze ook mee kunnen doen.” Op de Troelstraschool kijkt niemand er van op als een kind dit zegt. Al acht jaar mag de school in Geuzenveld zich ‘Mindful School’ noemen. René woont er een mindfulnessles bij en spreekt met mindfulnesstrainer Eline Snel.
Misbruik in het boeddhisme: egoprojectie, overgave en groepsdynamiek
24-03
Misbruik in het boeddhisme: egoprojectie, overgave en groepsdynamiek
Overal waar mensen samenkomen in complexe en hiërarchische systemen, ligt misbruik op de loer. Ook binnen het boeddhisme, getuige de vele misbruikzaken die de laatste jaren in de openbaarheid kwamen. Wat zijn mogelijke valkuilen binnen een student-leraar relatie? En hoe kunnen we hier bewuster mee omgaan?
KFC's Comfort Zone: Een worden met een hartig taartje
12-04
KFC's Comfort Zone: Een worden met een hartig taartje
Meditatie is blijkbaar zo mainstream geworden dat het zelfs de aandacht trekt van grote adverteerders. Goed nieuws, of het begin van het einde? Een analyse van Rod Meade Sperry.
TV: Becoming Who I Was
06-04
TV: Becoming Who I Was
Padma Angdu, een gewoon jongetje uit het Indiase Ladakh, is ontdekt als reïncarnatie van een legendarische hoge Tibetaanse leraar. Het betekent een grote transformatie voor Padma. Zondag 15 april om 14.55 uur op NPO 2 bij de Boeddhistische Blik.
TV: Buddha to Be
29-03
TV: Buddha to Be
De boeddhistische non en vredesactivist Sister Chân Không werkt al vanaf de jaren zeventig samen met Thich Nhat Hanh om het boeddhistische gedachtengoed over te brengen naar het Westen. 8 april om 15:50 op NPO2 bij de Boeddhistische Blik.
TV: Een Andere Kijk - Jacob Ter Veldhuis
23-03
TV: Een Andere Kijk - Jacob Ter Veldhuis
Meer dan 1000 uitvoeringen van zijn composities worden jaarlijks over de hele wereld gespeeld. Jacob Ter Veldhuis is daarmee een van de meest gewilde hedendaagse componisten in Europa. Zondag 1 april op NPO2 om 15.50 bij de boeddhistische blik.

Pagina 1 | 2 | 3 | .. | 115