Login

Jeroen leest: het experimentator effect

$article/block[@lang=$lang]/name

Jeroen leest: het experimentator effect
We gaan naar school of naar het werk. We komen thuis en eten. We gaan sporten of op de bank zitten. En zo gaat het maar door, week in week uit. We leven in patronen. Maar waarom eigenlijk en hoe bewust kiezen we onze routines?

Jeroen leest: het experimentator effect

Jeroen Maas
Jeroen  Maas

We gaan naar school of naar het werk. We komen thuis en eten. We gaan sporten of op de bank zitten. En zo gaat het maar door, week in week uit. We leven in patronen. Maar waarom eigenlijk en hoe bewust kiezen we onze routines?

Op het moment dat ik me dit afvraag kijk ik uit het raam. Ik zie auto’s voorbij komen en een vogel op een tak landen. Twee beelden. Maar wat zeggen ze? Waarom zijn ze er? Of bedenk ik me dat ze er zijn? Nee, ik word niet gek, maar wordt even overvallen door de vraag waarom we hier op deze ‘fucking’ planeet rondlopen. Want wat is dat eigenlijk, die ‘werkelijkheid’ waarin we leven en waarover we met zijn allen praten en nadenken?

Het experimentator effect
In dezelfde week dat ik me dit afvraag ben ik ook aan het lezen in het boek Het experimentator effect. Op zoek naar scheurtjes in de werkelijkheid van Peter Vrijdag. Deze schrijver stelde zich een soortgelijke vraag, met betrekking tot de werkelijkheid, getuige de flaptekst van het boek:

Onze werkelijkheid... We ruiken, voelen, horen, zien en proeven `m, maar bestaat hij eigenlijk wel? Wat is écht en wat beelden we ons in?”

Heb je ook wel eens een periode waarin niets lijkt te lukken? Vast wel. Je hebt de neiging om negatief te denken en alles lijkt tegen te zitten. Maar heb je er wel eens bij stil gestaan dat er een verband tussen die twee zou kunnen zijn? De schrijver Peter Vrijdag bemerkte tijdens een negatieve periode dat de ‘ongelukjes’ niet uit de lucht komen vallen. Zo schrijft hij op zijn website:

“Alles zat me tegen. Het vreemde was dat ik alles wat me overkwam van tevoren al een keer had gedacht. De tegenslagen kwamen daarna dus niet echt als een verrassing. Na een poosje begon het me wel op te vallen: waarom kwam de werkelijkheid zo overeen met mijn denken? Ben ik zo goed in het voorspellen van de toekomst, of hebben mijn gedachten er iets mee te maken?”

Scheppende gedachten
Volgens Peter Vrijdag is de fysieke werkelijkheid niet iets wat buiten jou en los van jezelf bestaat. Kijk om je heen. De wereld waarin je loopt, zit, staat ben je zelf:

“Materie kan opduiken of veranderen omdat je kijkt, ziektes genezen of ontstaan omdat je dat waarschijnlijk vindt, waanbeelden, vooroordelen en psychoses, zelfs de tijd, leeftijd en het verleden zijn wat je ervan verwacht. De fysieke werkelijkheid is een hele slimme illusie van ons eigen brein.”

In Vrijdags filosofie heeft de gedachte een scheppende kracht. De onderzoeker, het subject, heeft invloed op de werkelijkheid. Dat verklaart wellicht ook de titel: wij zijn geen vaststaand onderdeel van de werkelijkheid, maar zijn als onderzoekers in een constant voortdurend experiment. De werkelijkheid staat dus niet vast. Laten we dit even proberen wat concreter te maken.

Synchroniciteit
Ieder van ons kent vast wel het zogenaamde ‘placebo effect’. We denken dat iets een medicijn is en het werkt. Terwijl er geen werkzame stoffen in zitten. Dus wat wij denken heeft aantoonbaar invloed op hoe we ons voelen. Een ander voorbeeld is het hypnose effect. Ik heb mensen onder hypnose zien genieten van een heerlijke sappige sinaasappel, terwijl ze in feite een zure citroen aten. Voor hen was de werkelijkheid gelijk aan wat zij aanzagen voor de werkelijkheid.

Over toeval gesproken. Heb je wel eens de ervaring gehad dat je aan een bepaald probleem of oplossing dacht om er vervolgens iets over te zien of te horen? Of dat je aan iemand dacht, waarop een moment later die persoon belt. Jung noemde introduceerde de term ‘synchroniciteit’ om dit fenomeen te duiden. Zo was ik de dag dat ik dit schreef met een ingewikkeld dossier op het werk bezig. Ik kwam er niet helemaal uit. Op het moment dat ik aan iemand dacht om te raadplegen, nam die persoon zelf contact met me op. Volgens de auteur HP Vrijdag komt dit omdat je krijgt wat je onderbewustzijn verwacht, waar je op hoopt, of waar je bang voor bent. Zo schrijft hij in een artikel in Het Boeddhistisch Dagblad:

“Een boeddhist zal nooit zeggen: wat toevallig! Die denkt: wat betekent het dat dit nu gebeurt? Je hoeft je dat natuurlijk niet bij alles af te vragen, maar als sommige dingen je steeds maar blijven overkomen, dan zou je je weleens af kunnen vragen: waarom? Misschien probeert je onderbewustzijn je iets duidelijk te maken.”

Niks weten
In wat voor werkelijkheid leven we? En hoe zit de ‘fucking’ planeet nou elkaar? Antwoorden op die vragen heb ik niet gekregen na het lezen van dit boek. Sterker nog, ik heb alleen maar meer vragen. Zoals de schrijver het zelf al treffend verwoordt:

“Ik kan me voorstellen dat u zich licht zeeziek voelt na het lezen van dit boek.”

Toch heeft het boek me wel een zekere overtuiging gegeven. Wij zijn niet allemaal makke lammetjes in de wereldse weide. De werkelijkheid richt zich naar wat wij denken, op een onbewust niveau. We zijn niet aan ons lot overgelaten. Alles wordt gevormd door de geest. Adem de wereld dus in en uit. Jij bent de werkelijkheid.

Waar ik tegelijkertijd van overtuigd ben geraakt is dat we eigenlijk helemaal niets weten, als er niets is dat vastligt. Is dat niet bevrijdend? Het idee van jezelf overboord gooien? Om je niet te gedragen volgens dat idee of naar wat anderen van je denken. Maar het leven onderzoeken, als één groot experiment. Het te doorleven, zonder te denken dat je nu dan eindelijk begrijpt hoe de wereld in elkaar zit. Want dat zullen wij als mensen nooit weten.

Auteur: HP Vrijdag                                               
Titel: Het experimentator effect                                                                           
ISBN: 978908187850                                      
Jaar: 2012              
Prijs: € 22,90
Uitvoering: gebonden, 303 pag.
Website: www.experimentator-effect.nl

Houd boeddhisme in beeld, word hier vriend van de BOS

Ook interessant

gargamel.jpg

De oorverdovende stilte van de smartphone


GEK werd Geertje ervan. Zo gek dat ze zichzelf langzaam zag veranderen in een gefrustreerde Gargamel. Ik haat dat ding, ging het maar door haar hoofd. Maar net als elke aflevering van de smurfen, loopt het in Geertjes leven ook weleens goed af.

Nog interessanter

Laatste artikelen

Deurmatmodus
21-04
Deurmatmodus
Annemarie schreef een column in het kader van de drie vergiften. In het leven van een faalboeddhist blijken ze af en toe, naast onwenselijk, ook best wel nuttig.
Stilte in de stad
10-04
Stilte in de stad
Stadsmens of niet, bijna iedereen snakt weleens naar een beetje groen, stilte of gewoon een bankje. Bodhitv bekijkt vier verborgen plekjes in Nederland én België door de ogen van een bezoeker.
Meditatie en zingeving in de financiële sector
02-04
Meditatie en zingeving in de financiële sector
Search Inside Yourself. Zo heet het meditatieprogramma voor bedrijven van Google. Niets minder dan wereldvrede is het doel. O ja: én mensen helpen beter te presteren met behulp van meditatie en mindfulness. Is het spiritueel materialisme of is er echt sprake van transformatie?
Seksueel misbruik door boeddhistische leraren
26-03
Seksueel misbruik door boeddhistische leraren
Seksueel misbruik binnen sangha's werd tot een paar jaar geleden in de doofpot gestopt, als gevolg van geveinsde onwetendheid. Opmerkelijk, omdat onwetendheid een van de drie vergiften is die volgens de Boeddha de oorzaak zijn van al het lijden. Loes duikt in een aantal zaken en interviewt Frank Uyttebroeck.
Geertje vlogt over de drie vergiften
14-04
Geertje vlogt over de drie vergiften
Welke rol spelen de drie vergiften in het leven van een doodgewone doch hippe Hollandse vrouw? Geertje Couwenbergh gaat met de billen bloot en houdt voor Bodhitv een vlog-dagboek bij.
All-inn retraite in Torremolinos
07-04
All-inn retraite in Torremolinos
Had Geertje dit nou maar eerder geweten. Hoe heerlijk een mens tot rust komt in een massahotel, op een van de meest toeristische plekken aan de Spaanse kust. Het leek zowaar wel een retraite, die all-in vakantie met haar moeder, in Torremolinos.
Shoot# 13: De drie vergiften geïnstitutionaliseerd
30-03
Shoot# 13: De drie vergiften geïnstitutionaliseerd
Bodhitv redacteur Anouk vraagt zich af: kun je je wel onttrekken uit ons economische systeem, waarvan een vergift als hebzucht de basis lijkt te zijn? "Tuurlijk wel", zegt zenboeddhist Tom Hannes. "Wees een punker van het fatsoen."
Boze boeddhisten
23-03
Boze boeddhisten
Boeddhisten altijd vredig en sereen? Bodhitv maakt voorgoed korte metten met dit beeld! Brad Warner, Kitty Arends, Joan Halifax en Martine Batchelor vertellen over hun ervaringen met het vergift woede.

Pagina 1 | 2 | 3 | 4 | .. | 94