Is er leven na de dood?

Janneke Dammers

• Geschreven op: 08-08-2011
• Reacties: 1
• Waardering: 2,8 Sterren
• Tags:
  • Reincarnatie

Dit artikel is eerder op Bodhitv gepubliceerd in 2008, en wordt in het kader van de zomerstop herhaald. 

Is er leven na de dood?
Overwegingen bij reïncarnatie

Reïncarnatie. Het woord heeft voor mij iets onwennigs. Eigenlijk heb ik er alleen maar een vaag vermoeden van. Tijd dus om er eens iets over uit te zoeken. Ik begin mijn zoektocht bij een boek van Harvey, Introduction to buddhism. Eens zien wat de leer over reïncarnatie zegt. Toen de Boeddha zijn toestand van Verlichting bereikte, verwierf hij directe kennis over wedergeboorte, karma en de Vier Heilige Waarheden. De stroom van wedergeboorten, samsara genoemd, betekent voortwandelen, reizen. Volgens de boeddhistische traditie hebben we oneindig veel vorige levens. In de nacht van zijn Verlichting herinnerde de Boeddha zich er meer dan honderdduizend! Door reïncarnatie gaat de ziel een weg waarin ze zich ontwikkelt totdat het nirwana bereikt wordt, de voltooiing van het reïncarnatieproces. Die ontwikkeling kan beginnen in een lager wezen, zoals een insect en zo doorgaan tot een steeds hoger wezen. 

Verwarrend
Tot zover de boeken. Wat denken wij zelf dat er gebeurt wanneer je doodgaat? Voor mijn afstudeeronderzoek heb ik mensen de vraag naar wat er met je gebeurt als je sterft al eens voorgelegd. Het blijkt nog niet zo eenvoudig om dat te verwoorden. Natuurlijk, niemand kan uit eigen ervaring iets vertellen over wat er met je gebeurt na je dood, maar zelfs beschrijven wat je denkt dat er met je gebeurt wanneer je fysiek sterft blijkt een opgave die vooral verwarrende verhalen losmaakt. De antwoorden vormden een boeiende combinatie van westerse gedachten en boeddhistische filosofie. Een greep hieruit:

Bijna alle ondervraagden denken dat er na de dood iets is, dat we op een of andere manier in een andere sfeer of zoiets dergelijks doorleven. Twee mensen beschrijven daarbij uitgebreid hoe ze hun dierbaren terugzien. Intrigerend vond ik het verhaal van een man die vertelt over za-zen als voorbereiding op het sterven. Iedere uitademing kun je zien als sterven en iedere inademing als het leven ontvangen. Leven en dood liggen heel dicht bij elkaar, wat deze man vertrouwen schenkt in zijn geloof dat er na het sterven nog iets is. Iemand anders spreekt ook over adem. Die wordt steeds dunner, totdat ze helemaal stopt. Vaak terugkomend is het woord overgave, ook worden helderheid en sereniteit genoemd. Begrippen die boeddhistisch aandoen. Opvallend is dat veel mensen spreken over de scheiding tussen geest en lichaam, die typisch westers is en in oosterse culturen helemaal niet zo wordt gemaakt. Naast de angst en het verdriet, dat veel van de ondervraagden ook melden, en de westerse dualistische visie op lichaam en geest, blijkt er ook een neiging tot een Boeddhistsche visie op de dood.

Oude ziel
Ok, nu weet ik iets meer, maar duidelijk wordt het nog steeds niet echt. Eigenlijk wilde ik gewoon eens met iemand van gedachten wisselen over reïncarnatie. Tijd dus om nog eens verder te kijken. Ik spreek af met Margo, die wel iets wilde vertellen over reïncarnatie. Het wordt een interessant gesprek waarin Margo heel open vertelt over haar ervaringen met reïncarnatie. Ze blijkt eens een droom, visioen, gehad te hebben waarin ze kennis maakte met degene waaruit ze is gereïncarneerd. Een man uit een dorpsstam in Kenia. Ze krijgt een rondleiding door een Keniaans dorp. Ook is er een vorm van communicatie mogelijk met die man, die ook haar gids is. Verder kan Margo voelen of iemand een oude ziel heeft of juist een jonge ziel. Ik was wel benieuwd naar haar oordeel over mijn ziel. Hij blijkt al best oud.

Maar nu ikzelf? Geloof ik eigenlijk in reïncarnatie? Eerlijk gezegd duizelt het me een beetje. Ik kan me voorstellen dat een ziel een ontwikkeling doormaakt, dat mensen kunnen groeien en dat sommige mensen sterker gevoelig zijn voor spirituele dingen. Maar of dat nu te maken heeft met een gereïncarneerde ziel die ouder is dan de ziel van iemand die bijvoorbeeld minder gevoelig is voor spirituele dingen of minder ontwikkeld is? En zouden we echt het nirwana kunnen bereiken? Ik weet het niet. Tenminste, als ik nuchter nadenk. Maar tegelijk moet ik toegeven dat ik graag wilde geloven dat mijn opa en oma, nadat ze beiden stierven met een diep geloof in een hemel, ook echt in die hemel terecht zouden komen. En waarom zouden zielen zich niet kunnen ontwikkelen? Er blijft iets knagen. Aan de ene kant geloof ik het, maar tegelijk geloof ik het ook niet. Het praktische advies dat de Boeddha ons heeft nagelaten is zo slecht niet: goed leven brengt een goed karma teweeg, iets wat op zich al nastrevenswaardig is. En als er na dit leven onverhoopt niets is, heb je er zeker niemand kwaad mee gedaan.

Wat denk jij dat er gebeurt na je fysieke sterven? Hieronder kan je reageren. 

Social media