Ferry's radiocolumn: Het romantische risico van Valentijn

• Auteur: Robert Nieuwland
• Geschreven op: 18-07-2011
• Reacties: 0
• Waardering: Sterren
• Tags:
  • Column
  • liefde
  • verlangen
  • mededogen
  • Thich Nhat Hanh

Deze column stond oorspronkelijk afgelopen februari online en wordt nu, tijdens de zomerstop, herhaald. Veel leesplezier!
(Onderaan het artikel staat de audiobalk waarmee de radioversie van de column te beluisteren is.)

Vandaag mogen we weer massaal onze liefde betuigen op Valentijnsdag. Het is inmiddels een erg commerciële aangelegenheid, maar het is natuurlijk altijd goed om iets leuks voor je geliefde te doen, of dat nou een lief kaartje, zelfgebakken muffins, een bos bloemen of een wellness-arrangement is.

Romantische liefde is in het boeddhisme een beetje een heet hangijzer. Er kan namelijk heel veel mis gaan op dit vlak. Jaloezie, bezitterigheid, de ander verantwoordelijk maken voor je geluk, projecties van eeuwigheid en natuurlijk de vele valkuilen van seksuele aantrekkingskracht. Dan ben je beter af met het celibaat: een seksloos bestaan leiden als monnik of non.

In het klooster heb je je handen al vol aan het beoefenen van mededogen en onvoorwaardelijke liefde. Liefde dus zonder de gebruikelijke voorwaarden die wij daarvoor stellen. Deze voorwaarden kunnen oppervlakkig zijn, zoals een knap gezicht, grote borsten, ronde billen of dure kleding en een groot huis. En hoewel innerlijke kenmerken als een aangenaam karakter, humor en intelligentie prima redenen zijn om van iemand te houden, het blijven voorwaarden.

Als voorbeeld van onvoorwaardelijke liefde wordt vaak de liefde van een moeder voor haar kind genoemd. De enige voorwaarde is in dat geval dat ze negen maanden in perfecte symbiose hebben geleefd. Verder kan de zoon of dochter alles doen en laten; de moederliefde blijft altijd bestaan.

‘We zijn allemaal één’ ‘We zijn onderling afhankelijk’ een ander helpen is jezelf helpen’... Stuk voor stuk mooie gedachten die kunnen helpen bij het cultiveren van mededogen. Het schept echter nog steeds een voorwaarde, namelijk dat het algemeen belang ook jouw belang is. Eigenlijk zou je geen onderscheid moeten maken tussen zelf en ander en dus ook niet tussen eigen en andermans belang. Misschien is liefde pas echt onvoorwaardelijk als er ook geen onderscheid is tussen je zelf en de liefde, door simpelweg liefde te zijn.

'Volgens de Vietnamese zenleraar Thich Nhat Hanh bestaat ware liefde uit precies die vier aspecten: liefdevolle vriendelijkheid, mededogen, blijheid en onbevangenheid'Er is een positieve visie op het leven die stelt dat iedereen verlicht is, maar dat we het helaas niet doorhebben. Zoals de zon altijd schijnt, ook al zitten er vaak wolken voor. Zo is het volgens mij ook met liefde. De Boeddha zei: ‘In de mate dat iemands gedrag niet gedreven is door begeerte, afkeer en verwarring, zal hij spontaan liefde, mededogen, blijheid en onbevangenheid uitstralen’.

Volgens de Vietnamese zenleraar Thich Nhat Hanh bestaat ware liefde uit precies die vier aspecten: liefdevolle vriendelijkheid, mededogen, blijheid en onbevangenheid. Anders gezegd komt het neer op de wens dat het anderen goed gaat, begaan zijn met het lijden van anderen, blij zijn met al wat er is en open staan voor zowel prettige als onprettige zaken.

Ik wil niet de indruk wekken dat deze kijk op liefde hét alternatief zou moeten zijn voor romantische liefde. Verliefd worden en intens omgaan met iemand vormt juist een geweldige kans om ware liefde te beoefenen. Om de werking van lichaam en geest onder de loep te nemen, diep te kijken en vooral ook te luisteren. Vriendelijk, begripvol, vreugdevol en open.

Ik heb veel bewondering voor mensen die een leven lijden als monnik of non en daarmee afscheid nemen van allerlei aardse genoegens, zoals romantische relaties. Maar Thich Nhat Hanh keert het om. Hij zegt: beoefenen als monnik is de makkelijkste manier; beoefenen als leek is veel moeilijker. Wat mij betreft, geldt dat zeker voor Valentijnsdag.

Om dit audio-bestand te kunnen beluisteren heeft u de flash player en JavaScript ondersteuning nodig.

Social media