Passie en de lente in je bol

• Auteur: Mark de Jonge
• Geschreven op: 16-05-2011
• Reacties: 1
• Waardering: 2,4 Sterren
• Tags:
  • meditatie
  • shambala
  • cursus

Krijg ook lentekriebels en zet de muziek aan, onderaan het artikel...

Wanneer je mediteert, kom je vroeg of laat de drie ‘kleśā’s’ of ‘poisons’ tegen: agressie, passie en onwetendheid. Ze zorgen er voor dat we blijven hangen in de eeuwige cyclus van wedergeboorte...

Like-Dislike
Een evenwichtige geest is een geest die niet doorslikt, en niet uitspuugt. Kortom, een geest die geen voor- of afkeur heeft. Een evenwichtige geest heeft geen ‘like’- of ‘dislike’-button.

De ‘agressie’ van de drie kleśā’s is in dit geval de verzamelnaam voor alle neigingen tot het van je af duwen van dingen en ervaringen, die je niet wil in je leven. Boosheid en angst vallen vanuit dit perspectief bijvoorbeeld in de categorie agressie. Tijdens het Shambhala-trainingsweekend, ‘De kunst van het mens zijn’, merkte ik dat veel van mijn cursusgenoten vooral met deze kleśā aan het dealen waren. Stress, trauma’s, woedeaanvallen, groot verdriet; allemaal zaken waar ze graag door middel van meditatie in het reine mee wilden komen, soms na al jaren te zoeken naar een oplossing. Ik begon me steeds schuldiger te voelen: behalve dat ik soms iets te streng, of juist iets te relaxt voor mezelf ben, waar ik aan zou kunnen werken, wil ik alleen maar mediteren om mezelf beter te leren kennen. Uitvinden wat voor mannetje daar nou eigenlijk van binnen zit. Meditatie is hiertoe, naast goed om je heen kijken, de enige mij bekende manier.

Lentekriebels
De avond voor het weekend kwam ik om drie uur thuis van een optreden aan de andere kant van het land en dat had een korte, onrustige nacht opgeleverd. Ik probeerde naast wakker blijven, de meditatie-instructie zo goed mogelijk op te volgen. Een vrouw klaagde over de bomvolle meditatieruimte: ze voelde alle aura’s van de mensen om haar heen en kon zich niet zo goed concentreren als thuis. Een meisje zei dat het mediteren thuis veel beter ging en dat ze de hele tijd overwoog om op te stappen omdat ze ‘nog niks merkte’. Ik merkte eigenlijk ook niks, maar dat vond ik niet zo erg. Ik dacht: ‘nu ik hier toch zit doe ik gewoon mijn best om zo goed mogelijk mee te doen. Of het iets voor me is of niet, zie ik later wel.’ ’s Avonds thuis merkte ik een kalm enthousiasme, alsof iets in mij zich meer geopend had voor de schoonheid van het alledaagse. Ik hoorde autobanden over het natte wegdek glijden en in samenspel met het gefluit van een verdwaalde vogel kreeg ik daar behoorlijke lentekriebels van.

Creatieve cadeautjes
De volgende ochtend keerde ik uitgeslapen en nieuwsgierig terug naar het centrum voor de tweede helft van het introductieweekend. Die hele dag was ik afgeleid door gedachten. De leraar had uitgelegd dat dat niet erg is, maar juist goed, omdat je dan steeds weer kunt opmerken ‘hee, een gedachte’, en elk zo’n momentje is er een van verlichting volgens haar. Maar na verloop van tijd begon ik daar toch best van te balen, want het lukte me geen seconde om mijn aandacht “op vriendelijke wijze” naar mijn ademhaling te leiden, of aanwezig te zijn in de ruimte. Ik hoorde liedjes in mijn hoofd, bedacht een albumhoes voor mijn nieuwe plaat, en een paar gedichten. Ineens ging de knop om: misschien was dit gewoon wel inspiratie, die opborrelde omdat ik wat ruimte in mijn geest had gecreëerd de dag daarvoor. Misschien was dit juist toegestaan en was het juist goed! Vol enthousiasme en blijdschap zette ik de deur wagenwijd open en fantaseerde met volle overgave, meer en meer ervan overtuigd dat ik constructief bezig was de vruchten van mijn meditatie te plukken. ’s Avonds schreef ik alles op wat ik had bedacht, en vermoedde dat ik twee dagen lang zó goed en gericht aan mezelf had gewerkt dat ik er creatieve cadeautjes voor had teruggekregen.

Goed zo Mark
Twee weken later. Ik zit bij de cursus die aansluit op het introductieweekend en iemand deelt haar ervaringen met de groep: 'Ik vind het toch wel heel moeilijk om zo lang op het kussen te zitten, ik merk ook dat er een hoop irritaties in me op komen waarvan ik het bestaan helemaal niet wist en die vragen zodanig de aandacht dat ik de meditatie-instructie helemaal vergeet.' Ik steek mijn hand op: 'Bij mij komen er steeds dingen in me op waar ik heel blij van word, of waar ik me heel erg op ga verheugen. Dat vind ik veel moeilijker om los te laten dan iets vervelends, want dat is toch al niet leuk om aan te denken.' De mensen in de meditatieruimte lachen me toe. Stiekem hoop ik dat de cursusleider zegt: 'Goed zo Mark, jij bent zo goed bezig dat er alleen nog maar hele blije dingen in je opkomen, mensen neem een voorbeeld aan deze jongen.' Zijn echte antwoord haalt me uit mijn zelfverheerlijkende droom: 'In het boeddhisme worden drie categorieën onderscheiden waarin alle afleidende gedachten onderverdeeld kunnen worden: agressie, passie, en onwetendheid. Vervelende, storende gedachten kunnen tot die eerste categorie gerekend worden, en de gedachten die jij nu beschrijft passen in de categorie passie. Wat er in feite gebeurt, is dat er een vonkje van positiviteit langskomt in je geest en dat je er bovenop duikt met je gedachten waarmee je het plaatje mooier en mooier maakt totdat je helemaal niet meer weet dat je op het kussen zit. Ook deze gedachten, zoals alle gedachten, leiden je af van waarom je eigenlijk was gaan mediteren.'

Last van passie
En ik dacht dat ik gewoon de lente in de bol had. Passie is dus het obstakel waar ik op dit moment mee aan het werken ben. Er gaat een wereld voor me open: nu blijkt dat ik al die tijd overwegend dacht dat mediteren samenhing met het terechtkomen in positieve sferen, maar té positief levert dus minstens zo veel gedachten, dus afleiding op.

Entertainment-gehalte
Met het creëren van dingen, en het nadenken over alles eigenlijk, merkte ik na die avond dat er, net als tijdens het mediteren, eerst een vonkje van inspiratie is, en daarna een punt waarop mijn gedachten er mee aan de haal gaan. Dat heb ik regelmatig wanneer ik in bed lig. “Zal ik het liedje met een piano opnemen?” komt er dan bijvoorbeeld langs. Waarschijnlijk al enkele seconden later heb ik drie pianopartijen bedacht, en probeer ik er achter te komen welke partij het beste zou werken. Of het een digitale piano of een echte moet zijn, en waar ik die zou kunnen opnemen, enzovoort. Zo lig ik heel wat uurtjes wakker, maar steeds vaker besef ik: heeft het nou wel zin om zo wild te gaan liggen denken? Ook al heeft al dat fantaseren een hoog entertainmentgehalte, de volgende ochtend ben ik het allemaal weer vergeten. Wat heeft al dat denken in bed me eigenlijk ooit opgeleverd, behalve dichtzittende ogen en een muf gevoel de volgende dag? Dus heb ik me voorgenomen om iets rustiger om te gaan met inspiratie, en niet meteen te gaan rennen wanneer er een oase opduikt in mijn innerlijke woestijn. Gewoon rustig op af lopen en kijken wat het is.

Om dit audio-bestand te kunnen beluisteren heeft u de flash player en JavaScript ondersteuning nodig.

Social media