Eye Gazing: Zijn is gezien worden

• Auteur: Mick Hartman
• Geschreven op: 28-03-2011
• Reacties: 0
• Waardering: 2,9 Sterren
• Tags:
  • meditatie
  • ego
  • concentratie
  • mededogen

Het begin van de eerste eye gazing-sangha van de Benelux...?

Oogcontact is van nature een instinctief-menselijke behoefte. Baby’s bijvoorbeeld verleiden hun moeders vaak tot langdurig staren in elkaars pupillen. Vanuit evolutionair oogpunt om haar liefde en zorg te waarborgen, de band tussen hen zo sterk mogelijk te maken, maar evenzeer als spontane expressie van existentiële verwondering. Op den duur dringt het namelijk tot het kind door: ‘iets of iemand kijkt terug, ik ben niet de enige…’. Zo verenigt eye gazing twee levenslang fascinerende vragen: Wie ben ik? en Wie ben jij? (of Wie is de ander?)

Communicatie via de ogen is sprakeloos (d.w.z. heeft geen woorden nodig) – daarom is deze beoefening ouder dan de taal, ouder dan de ons via het schrift bekende beschavingen. In de geschiedenis van bijna alle spirituele tradities over de hele wereld zijn verschillende vormen van eye gazing terug te vinden. Zij het in bijzonder formele rituelen of in doodgewone dagelijkse dansen. Wel is het regelmatig veroordeeld, verketterd en verbannen tot esoterische, onorthodoxe stromingen, tot buiten het bolwerk van de gevestigde religies. Waarom? Omdat het zo revolutionair, zo radicaal, zo eenvoudig is, en het vrede, vreugde, verlichting belooft los van hiërarchische machtsstructuren of geïnstitutionaliseerde dogma’s.

Mystici binnen de islam, het christendom en het jodendom wisten uit eigen ervaring dat eye-gazing de potentie heeft ons rechtstreeks onze goddelijke natuur te laten beleven – de eenheid van zelf, ander en wereld te belichamen. Binnen het Tibetaanse Tantrisme is eye gazing een dharmadeur tot directe realisatie van de natuur van onze geest: leeg, helder, bewust, van goede wil. Ook Indianen, stammenculturen in Noord- en Zuid-Amerika en Afrika, wenden zich tot de transformerende kracht van eye gazing tijdens initiaties en periodieke vieringen.

Alsjeblieft

Ik loop over straat
Links en rechts kijken
Gezichten me aan
Zonder me te zien,
Of zichzelf,
Zogenaamd omdat ze niet weten wie ik ben
Omdat ze mij niet kennen

Maar wie ben jij dan, voorbijganger?

Laten we even stoppen, om elkaar
In de ogen te kijken, recht
Door het brandpunt van onze bijziendheid
Heen te staren, tot we beseffen

Dat het niet uitmaakt wie
Jij bent of ik ben
Dat alles wat ons scheidt eigenlijk toeval is
En we ons daarom altijd thuis kunnen voelen
Zolang we onze ogen openhouden
En elkaars stille pupillen worden

Will Johnson, een soefistisch en boeddhistisch leraar uit de VS, schreef het boek: Gazing at the Beloved, the spiritual practices of Rumi, waarin hij Rumi’s gedichten leest door de eye gazing lens. Het is tegelijk handboek, manifest en ‘bijbel’. De drie principes die de ruggengraat vormen van eye gazing-meditatie zijn ontspanning (van lichaam en geest), acceptatie (van gedachten, gevoelens en sensaties) en overgave. 

Je zit tegenover elkaar, met rechte rug, kijkt elkaar met zachte focus in de ogen, en geeft zich over aan de aldus op gang gebrachte stroom van fysieke, mentale en emotionele bewegingen in het bewustzijn. Je leert bovendien de zintuigen als dynamisch geheel, in hun geheel, te ervaren, zonder vernauwing of afstomping, door wat zich aandient via de ogen, via de oren en via de tast noch toe te eigenen, noch af te wijzen, terwijl je elkaar blijft aanzien. 

Grofweg een jaar geleden beoefende ik eye gazing voor het eerst, met een dierbare vriendin, door langzaam maar zeker steeds iets langer in elkaars ogen te blijven kijken. We hadden het er al over gehad, maar dat bleek toch heel anders dan het ook daadwerkelijk doen, of zijn! Vooral de eerste minuten waren heel eng- de zenuwen en emoties gierden door mijn lijf, een wirwar van gedachten stuiterden door mijn kop. Het moment echter dat we begonnen te ontspannen, was er geen twijfel meer: dit is goed, wat het ook verder nog oproept of teweegbrengt. Het centrum van ons bewustzijn verschoof beetje bij beetje van hoofd naar hart, van lawaai naar stilte, van angst naar liefde. Die verschuiving bood de moed om mezelf ongelofelijk kwetsbaar op te stellen, haast transparant te worden – geen enkele vermomming of vertekening meer, niet naar buiten, niet naar binnen. De gaze genereert intense concentratie en een onmiddellijke of onbemiddelde intimiteit, zonder interpretatie of manipulatie. Door het voortdurende oogcontact, merk je bovendien veel sneller dat je afgeleid raakt of aan het dagdromen bent dan wanneer je alleen (met ogen dicht) mediteert – er is namelijk ‘live feedback’.

Sindsdien zat ik met/tegenover mijn moeder, vader, oma, kamergenoot, en een dozijn vrienden, kennissen en vreemden. Iedereen reageerde enorm positief, voor iedereen was het een nieuwe ervaring. Ik heb een sterke behoefte deze beoefening verder te verdiepen en te ontdekken hoe heilzaam en helend de gaze kan zijn. Daarom zou ik graag een groep mensen willen enthousiasmeren om elke vrijdag samen te komen, om de eerste eye gazing-sangha van de Benelux te vormen!

Nieuwsgierig? Kom vrijdag 1 april naar Karunika in Amsterdam, zie agenda.

Hopelijk tot ziens…

Mick

Bijsluiter – pas op, mogelijke bijwerkingen van eye-gazing zijn:
* verminderde vervreemding, isolatie, eenzaamheid
* afname van ego manie, onverschilligheid en solipsisme
* toename in mededogen, gelijkmoedigheid en belonging (het je thuis voelen in jezelf, in de wereld, en bij anderen)

Social media