Jeroen leest: Troost voor tranen

• Auteur: Jeroen Maas
• Geschreven op: 10-01-2011
• Reacties: 0
• Waardering: 3,5 Sterren
• Tags:
  • dood
  • Jeroen leest
  • acceptatie

Een paar maanden geleden stierf mijn grootvader. Plots. Weggerukt uit het leven. Uit mijn leven. Een grote leegte bleef over. De wereld die mij eens toelachte en alle kleuren van de regenboog bevatte, was er niet meer. Mensen waren vervelende passanten. Ik wilde niet meer de deur uit. Verdrinken in mijn eigen verdriet. Hulpverleners in de vorm van familie en vrienden trokken me er echter snel uit. In hun armen beland besefte ik dat ook zij leden. Ik voelde dat ik niet enige was. Woorden van mijn zenleraar kwamen in me op: "Je bent niet het verdriet. Je hebt verdriet". Ervaar het verlies, maar verlies niet jezelf. Beetje bij beetje vond ik manieren om er mee om te gaan. Daarbij heeft het boek Troost voor tranen zeker ook geholpen.

Ineke Wienese is gezondheidszorgpsychologe en orthopedagoge. Ze schreef het boek Troost voor tranen. Het bevat simpele ontroerende verhalen van jonge mensen over het overlijden van gezinsleden, familieleden of vrienden. De jongeren die aan het woord komen zijn allen kinderen van ouders met een niet-Nederlandse afkomst. De schrijfster heeft hiervoor gekozen, omdat ouders, scholen, werkgevers en hulpverleners in deze multiculturele samenleving steeds meer te maken krijgen met verschillende gebruiken en rituelen bij sterven en herdenken. Met dit boek wil ze bijdragen aan wederzijds begrip en respect met betrekking tot elkaar gewoonten. Dat is gelukt, kan ik je verklappen, maar Troost voor tranen biedt veel meer. De kunst van het lijden.

Verhalen van jongeren
In het boek komen 22 jongeren aan het woord. Hun wortels liggen in landen als Suriname, Turkije, Marokko en China. Het zijn gebieden waar de familie in het leven een belangrijke rol speelt. Dit blijkt ook uit de verhalen. Zo halen bijna alle jongeren aan dat de hele familie bijeenkomt na een sterfgeval en dagenlang met elkaar rouwt. Iets wat in onze westerse cultuur niet vaak voorkomt. Het zijn aangrijpende verhalen. Een 11-jarig kind wiens moeder zelfmoord pleegde. Een Turks meisje dat over haar broertje vertelt dat hij na vlak zijn geboorte stierf.Het roept verdriet in je op, maar laat je ook glimlachen. Mensen kunnen zo krachtig zijn. Ik maak diepe buigingen voor de prachtige verhalen die de jonge mensen delen.

De jongeren, eigenlijk allemaal nog kinderen, zijn geworteld in een andere cultuur, maar het lijden is universeel. Wij ervaren dit allemaal. We verschillen alleen in de manier waarop we ermee omgaan. De jongeren in dit boek staan veelal met één been in de ene en met het andere been in de andere cultuur. Dat geeft verwarring. Ze willen niet afwijken van de gewoonten en rituelen uit hun ouderlijke cultuur en voelen zich soms tegelijkertijd erg Nederlands met de behoeften die daarbij horen zoals bijvoorbeeld privacy. Dat is lastig als je familie van heinde en verre komt en je wordt geacht thee te zetten voor iedereen, terwijl je eigenlijk op je kamertje wilt zitten om met je vriendinnen te msn’en en zo je gevoelens te delen. Anderzijds begrijpen de klasgenoten vaak niet de rituelen uit een andere cultuur en reageren dit soms ook af. Zo komt een Hindoestaans jongetje aan het woord die was kaalgeschoren bij de crematie van zijn vader en vervolgens werd uitgelachen toen hij weer op school kwam. Begrip en inzicht krijgen in elkaar is niet onbelangrijk. En helemaal niet als het gaat om rouwverwerking. Dat is wat de auteur goed laat zien.

Daar waar verschillen liggen in manieren van rouwen, is onze innerlijke mens hetzelfde. Mabel van den Dungen gaf in een essay op deze site aan dat ‘als je een bouwlamp op je pijn zet, het out in the open komt en daardoor minder dreigend en schadelijk is. Dat is wat de jonge mensen in dit boek eigenlijk ook aangeven. ‘Schrijf op wat je dwars zit, maak er een bal van en gooi hem weg’ of ‘stop je gevoelens in een la en trek deze af en toe open’. We komen er vroeg of laat allemaal achter dat de enige uitweg uit het lijden het niet-vluchten is. De jonge mensen in dit boek hebben dit al vroeg in hun leven ervaren. Het is niet makkelijk. Veel van de jongeren zijn ook een jaar blijven zitten op school en ervaren nog steeds het verlies. Maar ze begrijpen de pijn en het verdriet nu. Van henzelf én van anderen. Eigenlijk zonder uitzondering zijn ze zorgzamer en hebben meer lief. Een Marokkaanse jongen vertelde bijvoorbeeld dat hij inzag dat hij twee keuzes had: of verder gaan met drinken, de politie uitdagen en meer ellende veroorzaken of de liefde zoeken. Hij koos voor het laatste. Het heeft nog steeds problemen. Soms gaat het beter, dan weer wat slechter. Maar hij leert zichzelf te erkennen.

Troost
De verhalen bieden herkenning. Dat wat jij voelt is normaal. Je bent niet gek aan het worden. Het is niet raar dat je je zo in de steek gelaten voelt of zo ontzettend kwaad bent. Weten dat je niet de enige bent, kan al een beetje helpen. De verhalen bieden troost. Het rouwproces lijkt eeuwig te duren, maar ook jij kunt het verwerken. Door het verdriet van anderen te lezen, ben je ook bezig met je eigen verdriet en vindt er een zachte heling plaats. De kracht van de verhalen maakt jezelf ook sterk. Naast de verhalen staan er in het boek tips van de jongeren zelf over hoe om te gaan met lijden, voor de perspoon die het verlies ervaart, maar voor de omgeving en die deze er rekening mee kan houden.

En het houdt niet op bij dit boek. Op de interactieve website: www.troostvoortranen.nl staan onder andere verhalen, tips en video’s, maar ook gedichten (die overigens ook tussen de verhalen door in het boek te lezen zijn). Je kunt op de site ook je eigen verhaal, column, video, gedicht of welke uiting dan ook kwijt. Het loont echt de moeite om hier eens heen te surfen. Zeker als je zelf met een vorm van rouw bezig bent. Het geheel, het boek en de website, kan daarmee werkelijk worden geconcludeerd in de titel:Troost voor tranen.

Troost voor tranen

Door: Ineke Wienese
ISBN: 9789025961084
Prijs: € 16,90

Social media