Serie: Hoe word ik boeddha in vijf weken? - Deel 2

• Auteur: Deniece Wildschut
• Geschreven op: 01-11-2010
• Reacties: 0
• Waardering: 2,5 Sterren
• Tags:
  • Deniece
  • controle
  • geest
  • observeren
  • bewustzijn
  • werkelijkheid

Ik? Een boeddha?!

Week 2: Aanwezigheid in de werkelijkheid

Deze tweede week draait om aanwezigheid in de werkelijkheid, want volgens de auteur van het boek “Boeddha in 5 weken” is dit één van de belangrijkste vermogens van een boeddha. Om dit voor elkaar te krijgen is het voorgaande principe (controle over de geest) van cruciaal belang en ook legt hij uit wat ‘de werkelijkheid’ nu precies is. Het klinkt zo simpel, maar in feite is het misschien nog wel eenvoudiger! Of toch niet...

Nieuwsgierig maar ook wat nerveus begon ik aan deze week. De mensen die mij het beste kennen, weten dat ‘Deniece en de werkelijkheid’ – tot niet zo heel lang geleden – een totaal onmogelijke combinatie was. Terwijl ik opgroeide werd de wereld van mijn hoofd mijn thuis en de werkelijkheid niets dan een vervelend uitstapje. Natuurlijk werkte het niet, want de buitenwereld werd daardoor gevoelsmatig steeds bedreigender en ik voelde me steeds kleiner. Om dat te compenseren ontwikkelde ik een gevoel van trots, over de geheimzinnige wereld van mijn geest. Ik kon lekker ergens wegkruipen en had iets voor mezelf, dat niet ieder ander had: Een denkbeeldig laddertje waarmee ik op ieder moment weg kon vluchten naar een wereld die helemaal ‘van mij’ was.

Het voelde heel veilig en tegelijkertijd heel onveilig. Het gevolg? Paniekaanvallen. Whaaa, de wereld is bedreigend! Ik voelde me zwak en klein en dat kon ook niet anders, want ik was amper aanwezig in de werkelijkheid en daardoor niet in staat goed om te gaan met wat zich daar aandiende. Langzaam maar zeker begon ik me te realiseren dat ik niet van de werkelijkheid kon vluchten en dat was even behoorlijk balen. Ik begon in te zien dat zelfs non-stop schrijven (één van mijn favoriete manieren om te vluchten) me uiteindelijk weinig zou opleveren. Deze week vormde dus, zelfs nu ik beter met de werkelijkheid overweg kan, een grote uitdaging die ik met wat twijfel en toch ook met nieuwsgierigheid aanging.

Kijk eens om je heen!
De werkelijkheid is de omgeving om je heen, lees ik. Niets meer en niets minder. Alleen dat wat je kunt waarnemen met je zintuigen is de werkelijkheid. Nieuwsgierig kijk ik om me heen en ik realiseer me dat mijn werkelijkheid eigenlijk heel eenvoudig in elkaar zit. Het raam staat open, de wind waait langs mijn gezicht en ik hoor auto’s voorbij rijden. Ik zit achter de computer en voel de toetsen onder de huid van mijn vingers. Eén van mijn katten wast zich luidruchtig, bij de buren gaat de bel en voor mij op tafel staat een warme kop rooibosthee. Verder neem ik spullen waar: Mijn tafel, een lampje, mijn schoenen op de grond en ga zo maar door. Dit is mijn werkelijkheid, bedenk ik me verrast. Wat verrassend eenvoudig!

De neiging tot ontsnappen
Aanwezig zijn in de werkelijkheid (en vooral; aanwezig blijven), blijkt nog niet zo makkelijk. Ter oefening doe ik alledaagse dingen en ik probeer alles met complete aandacht te doen. Zo besluit ik de ramen – die inmiddels bijna geblindeerd lijken – eens te zemen. Ik begin heel toegewijd, maar op een gegeven moment realiseer ik me dat ik al ongeveer tien minuten niet meer werkelijk aanwezig was: “Binnenkort verhuizen, ik moet gaan opruimen en inpakken! Staat er alweer geld op mijn rekening? Red ik het allemaal wel? Ik moet nog een huurdersverklaring halen! Wat zal ik vanavond eten?” Ik schud mijn hoofd en realiseer me hoe lang het duurde voordat ik doorhad dat ik in gedachten was en niet in de werkelijkheid.

Toon me de hand waarin je je lijden vasthoudt
De staat van boeddhaschap omvat, volgens auteur Giulio Cesare Giacobbe, ook een besef van het onderscheid tussen de wereld van de geest en de wereld van de werkelijkheid. De wereld van je geest is namelijk onecht en de wereld van de werkelijkheid, alleen die is echt. Als voorbeeld spreekt de auteur over het overlijden van een persoon waar je om geeft. Diegene is niet langer deel van de werkelijkheid en we zijn als mens geneigd om de werkelijkheid dan de schuld te geven: “Daar - in de werkelijkheid - ligt mijn lijden, want diegene waarvan ik hield is er niet meer.” De waarheid is dat die persoon niet langer deel is van de werkelijkheid en dat is ook alles. In de werkelijkheid is er namelijk geen lijden, lees ik. Het lijden komt voort uit de geest. Een bekende koan is “Toon me de hand waarin je je lijden vasthoudt” en het antwoord is eenvoudig: Je kunt dat niet, want het lijden behoort tot de wereld van je geest. Er is helemaal geen lijden in de werkelijkheid.

Vorig jaar kreeg ik na drie maanden dolgelukkige zwangerschap helaas een miskraam en een paar maanden later overleed een vriend van me heel plotseling. Het was niet mijn jaar en ik heb vaker diep verdriet gevoeld, maar vorig jaar was mijn lijden erg groot. Ik probeer mijn nieuwe ‘kijk op de werkelijkheid’ toe te passen op deze gebeurtenissen en ik realiseer me dat er gek genoeg inderdaad maar één ding veranderde; mijn (idee van de) werkelijkheid.


Aanwezigheid in de werkelijkheid oefenen

1) Kijk eens naar je gedachten. Wat proberen ze jou wijs te maken? Geloof je ze? En, belangrijker nog: Kun je je verleden herkennen in al die gedachten? De ervaringen die je opdeed, de angsten die je ontwikkelde, de overtuigingen en vooroordelen die het product zijn van jouw ervaring van het verleden? Zie je dat je gedachten je afleiden van dit moment? Zie je hoe je je door je gedachten uit de werkelijkheid laat manipuleren?

2) Ben je in gedachten? Dan ben je niet in de werkelijkheid. De wereld van de geest is onecht, want je gedachten komen voort uit het verleden. Jij bent niet je gedachten. Kom uit je hoofd... Je lijdt alleen als je je gedachten aanziet voor de werkelijkheid. Verlichting van het lijden is dus mogelijk, maar je kunt je vanuit je hoofd niet constructief verweren. Kom uit je hoofd, dan ontmoet je de werkelijkheid.

 3) Wat zie je nu? Op dit moment? Wat hoor je? Wat ruik je? Wat voel je? Kijk eens om je heen. Waar ben je? Voel je wind langs je wangen of de warmte van de kachel? Blaft er een hond, heb je een knorrende maag? Voel je de stoel onder je billen of de zachte stof van het shirt dat je draagt? Wees aanwezig, nu, hier, meteen. Dit, en alleen dit, is jouw werkelijkheid.

Oefening uit het boek “Boeddha in 5 weken”:
1. Ik kalmeer mijn ademhaling, ik ontspan mijn lichaam, ik observeer onbevangen mijn gedachten.
2. Ik stap uit mijn geest en observeer de omgeving om me heen.
3. Ik verricht gewone acties (interacties met de werkelijkheid).
4. Ik blijf in de werkelijkheid.

Eerdere delen teruglezen? Dat kan:

Week 1, Week 3, Week 4, Week 5

Social media