Mijn bank is jouw bank

Chihiro Geuzebroek

• Geschreven op: 02-08-2010
• Reacties: 0
• Waardering: 3 Sterren

Dit artikel is eerder geplaatst op 25-5-2009

‘Is dat wel veilig?', vraagt een collega. ‘Ik zou niet zomaar een vreemde in mijn huis willen', zegt een ander. Het duurt even voordat mensen de charme van couchsurfing doorgronden. Couchsurfing.org is een netwerk van reizigers die elkaar gratis herbergen voor een culturele ontmoeting. Aansluitend bij mijn persoonlijke motto: Je bent wat je geeft, beschouw ik hoe couchsurfing aansluit bij de boeddhistische filosofie van gastvrijheid en vrijgevigheid.

De reis naar gastvrijheid
In 2003 werd idee van couchsurfing gelanceerd door Casey Fenton, een eigenzinnige reiziger. Nu telt de couchsurf-gemeenschap een miljoen optimistische reizigers. Zelf ontdekte ik couchsurfing toen ik een boeddhistische zomercursus in Frankrijk ging volgen en al een dag voordat de cursus begon in Marseille aankwam. Een gastvrije bank bleek makkelijk te vinden. Je maakt online een profiel aan zo dat anderen je kunnen screenen op raakvlakken, interesses en levenstijl. Vervolgens zoek je op stad naar beschikbare banken en stuur je een verzoek aan een host die je graag wil ontmoeten.
In Marseille zie ik wel vijfhonderd banken staan aangeboden. Ik stuur een enigszins alternatieve Franse levensgenieter met een dakterras en een leuk huisgenootje een enthousiast verzoek. Succes! Hij reageert positief. In Marseille aangekomen sturen we sms-jes heen en weer: ‘waar ben jij', ‘hoe laat zullen we ontmoeten' en ‘wat heb je aan'? En daar sta je dan bij de fontein met je grote koffer. Je scant het plein op mensen die er gastvrij en Frans uitzien. Een lange jongen met bruin haar en haast in zijn ogen loopt op me af. Hij stond al een tijdje op me te wachten terwijl ik als toerist een grote omweg heb gemaakt naar de toch niet zooo centrale ontmoetingsplek. Het avontuur kan beginnen.

Onvoorwaardelijk of onbaatzuchtig?
Wat centraal staat in de ontmoeting, is de wil te geven en te delen met een onbekende. Dit klinkt mij bijzonder boeddhistisch in de oren. Gastvrijheid en vrijgevigheid zijn immers uitingen van ‘dana', een boeddhistisch principe wat ‘geven' of ‘gul zijn' betekent. Door sommigen boeddhisten wordt deze gulle houding zelfs gezien als basisconditie om jezelf boeddhist te kunnen noemen.
Voor mij is het hosten binnen het couchsurf-netwerk een training in het ervaren van eenheid tussen mensen. Gasten zien er misschien anders uit, zijn naar iets heel anders op zoek in het leven en misschien ben ik het politiek niet honderd procent eens met iemand, toch voel ik me altijd zodanig gelijkgestemd en verbonden dat ik wel iets kan herkennen in mijn gast. En in de wil een vreemdeling gelukkig te zien, zit mijn eigen geluk verscholen.
Maar niet iedereen denkt daar zo over: ‘Ik weet niet of ik het fijn zou vinden een vreemde gast op mijn bank te hebben snurken', zegt een meisje op mijn werk. De ‘Wat als...'-scenario's spoken door het hoofd: Wat als hij vervelend wordt? Wat als hij uit zijn mond stinkt, naar foute barren gaat, dronken thuiskomt om 5 uur 's nachts en dat hij dan ook nog kotst over je mooie laminaat?

Dana
Tja, in dat hypothetische geval kan dana op twee manieren uitgelegd worden. Een religieuze tekst biedt het volgende antwoord: ‘Kijk naar deze geweldige gezegende bomen. Zij leven enkel voor het welzijn van anderen terwijl ze zelf stormen, regenbuien, hitte en sneeuw aangaan. Een boom biedt zelfs nog verkoelende schaduw aan hij die komt om hem om te hakken.' Deze tekst spoort aan tot onvoorwaardelijke vrijgevigheid.
Aan de andere kant staat mij het voorbeeld van Boddhisatva Nooit Kleinerend voor ogen. Deze boddhisatva [iemand die een gelofte heeft gelegd om zich in te spannen voor het geluk van alle mensen] maakte voor iedereen die hij ontmoette een buiging. Hij erkende de Boeddha natuur van elk mens mét of zonder status om het even. Toen mensen stenen naar hem gooide om hem op de kast te jagen omdat ze zijn eerbied voor alle wezens niet begrepen, bleef hij hun boeddhanatuur prijzen. Hij deed dit echter wel op een veilige afstand zodat de stenen hem niet zouden deren. Dit duidt op onbaatzuchtige vrijgevigheid. Respect blijven geven omdat je wil geven maar binnen een context van zelfbescherming en praktische wijsheid.
Aan ieder de keus hoe ver ze willen gaan in hun beoefening van dana. Het belangrijkste is dat je gift niet in afwachting is van een wederzijdse dienst. Dan is je verdienste een handelsmiddel en komt het namelijk niet meer vanuit het verlangen te geven. ‘Zij die enkel liefhebben mits ze geliefd zijn, baseren al hun ondernemen op zelfzuchtigheid. Het is niet verenigen in het hart, het is geen dharma' (Bhagavata Purana 10.32.17 - 18).

Vergroot je wereld
Dana betekent: geef wat je kan en neem wat je nodig hebt, Couchsurfing voorziet in deze beoefening. Tuurlijk moet je op je spullen letten... als je mensen alleen laat in je huis kan de verleiding wel eens te groot zijn om er met een laptop vandoor te gaan. Maar het is zonde de deur dicht te doen voor een nieuwe ontmoeting uit angst. Het is hartstikke leuk om nieuwe culturen te ontdekken op de bank van een vreemde!
Ik denk dat de sceptici van het couchsurfing-fenomeen vaak beren op de weg zien. In alle diversiteit van soorten reizigers die ik host kom ik alleen maar mooie mensen tegen. Couchsurfing bekrachtigt de beoefening van dana aangezien je steeds meer vertrouwen ontwikkelt in je medemens. Daarbij is het magisch hoe je door de ogen van je gast opnieuw je eigen stad kan ontdekken. Als een kind slenteren door straten met je ogen gericht op de prachtige trapgevels op zoek naar een tegel die zegt uit welk jaar het huis is.
Terwijl jij je opent naar anderen, openbaart de wereld zich met vriendelijke blik naar jou toe. Is het wel veilig? Het is veiliger dan te leven in angst voor een vreemdeling. De wereld is gevuld met vreemdelingen. Wanneer je vreemden je vriend maakt vergroot je jouw wereld aanzienlijk!

Couschsurfing: www.couchsurfing.org

Social media