Actiemeditatie deel 3/4: Shaolin Kung Fu

Ferry van Haastert

• Geschreven op: 27-05-2010
• Reacties: 0
• Waardering: 3 Sterren
• Tags:
  • Actiemeditatie
  • Shaolin
  • Kung Fu

Bikkelen voor gevorderden. Veel meer actie dan bij Shaolin Kung Fu ga je niet vinden in meditatieve kringen. Voor deel 3 in de reeks over actiemeditatie zet ik een paar tandjes bij. Want stilzitten is ook maar saai...



In een land waar in de regen fietsen al als ‘afzien’ wordt beschouwd en de sportschool het liefst met de auto wordt bezocht, hoeven intensieve sporten zoals boksen en oosterse vechtkunst op relatief weinig beoefenaars te rekenen. Daar kijken we liever op tv naar, lekker vanaf de bank, met een zak chips en een biertje. Geldt dit niet voor jou? Blijf dan vooral niet langer lezen, maar scroll gelijk naar de link met Shaolin-scholen, onderaan de pagina. Niet onder de indruk van de training? Dan zal de landmacht zeker het vakje ‘geschikt’ bij je aankruisen.

Bodhidarma
Zonder gein, echte fysieke inspanning is de meeste westerlingen vreemd, terwijl fysieke inspanning en geestelijke ontwikkeling juist heel goed samengaan. Als Bodhidarma, volgens sommigen de grondlegger van het zen boeddhisme, in de negentiende eeuw het Chinese Shaolin-klooster bezoekt, treft hij een stel slappelingen die zich vanwege het vele mediteren in erbarmelijke lichamelijke conditie bevinden. Om ze weer fit te maken introduceert Bodhidarma een vechtkunst waardoor ze beter aan de fysieke eisen van het mediteren kunnen voldoen. De boeddhistische leermeester benadrukt wel dat de monniken de technieken alleen als zelfverdediging mogen gebruiken. Een oud gezegde van Shaolin is derhalve dat ‘iemand die een gevecht begint al onmiddellijk verloren heeft’.

Paradox
Of bovenstaand verhaal historisch gezien klopt of niet, de paradox tussen vechtkunstbeoefening en geweldloosheid heeft me altijd gefascineerd. Feit is dat Kung Fu niet uit een tijd stamt waarin het grootste gevaar schuilt in overmatige sacharineconsumptie of UV-straling. Levensbedreigende aanvallen en gevechten om de dood waren reële gebeurtenissen. Hoewel onze aarde hier helaas nog niet van verlost is, zullen er weinig mensen zijn die martial arts boven vuurwapens verkiezen om zich te verdedigen. Vechtkunsten zoals Kung Fu dienen nu dus heel andere functies, in het westen bijvoorbeeld als recreatie, in het oosten als voorbereiding op een carrière in het leger of bij de politie.

Vaardigheid
Vrij vertaald betekent Kung Fu ‘hoge vaardigheid na grote toewijding’ in het Chinees. Als je wel eens een demonstratie van Chinese vechtkunst op tv hebt gezien (met je zak chips op schoot), zul je je daar goed in kunnen vinden. Als toegewijde Bodhitv-reporter moet ik het natuurlijk aan den lijve ondervinden. Tai Chi, een ‘interne’ vorm van Chinese vechtkunst die ik eerder probeerde, vergt relatief weinig inspanning. Bij de ‘externe’ vormen ligt dat anders. Vol goede moed – en een acceptabele conditie dankzij bokstrainingen – reis ik af naar Utrecht, waar ik een gratis introductieles mag volgen bij Joost Warsanis. Joost is voorzitter van de Shaolin Bond Nederland en runt twee Shaolin-scholen, in Utrecht en Nijmegen.

Programma
Even voor 19:00 uur druppelen de mensen binnen in Sportzaal Overvecht, op steenworp afstand van het gelijknamige Utrechtse treinstation. De fraaie blauwe gewaden van de vaste beoefenaars staan in schril contrast met de troosteloze locatie, maar een sportzaal is, in tegenstelling tot een tempel, nu eenmaal uitsluitend functioneel. Het trainingsprogramma ziet er doorgaans als volgt uit:
-       Groet (teken van respect)
-       Warming-up (hardlopen) gevolgd door rek- en strekoefeningen
-       Kracht- en conditietraining
-       Kung Fu-oefeningen
-       Cooling down
-       Rust (korte meditatie)
-       Groet

Rekken en strekken
Tijdens het warmlopen moeten we ook een tijdje gehurkt lopen en gehurkt een soort kikkersprongen maken. Erg fijn voor je bovenbenen, dat voel je drie dagen later nog. Rekken en strekken klinkt eenvoudig genoeg, maar dat kun je natuurlijk  zo bont maken als je wilt. Zelf kan ik me niet eens voorstellen dat mijn lichaam een split kan maken, maar Joost geeft aan dat je – mits je elke dag een half uur of langer oefent – vanzelf vooruitgang boekt en uiteindelijk alle poses kunt aannemen. Tijdens de eerste trainingen verwacht de leraar natuurlijk niet dat je meteen met alles volledig meedoet. Forceren leidt immers tot blessures.

Vuisten
Bij de krachtoefeningen moet je bijvoorbeeld tientallen keren opdrukken… op je vuisten uiteraard. Vanuit de bokstrainingen ben ik deze routine gelukkig enigszins gewend, op harde ondergrond op je vuisten opdrukken is namelijk erg onprettig. Het aantal herhalingen dat Joost van de diverse oefeningen vraagt, haal ik ondanks mijn eerdere trainingen niet. Nu behoor ik zeker niet tot de conditionele top binnen mijn boksvereniging, maar het niveau van de Shaolin-training ligt echt hoog en het duurt denk ik maanden – zeker als je maar een keer per week traint – om op dat niveau te komen.

Groepjes
Na de afpeigering van push-ups, sit-ups, sprongen en andere capriolen moet de daadwerkelijke training nog beginnen. De groep loopt eerst gezamenlijk een aantal Kung Fu-bewegingen door. ‘Ga maar een beetje achteraan staan en probeer mee te doen’, zegt Joost met een glimlach. Nou, ik heb al in geen tien jaar een film met Bruce Lee gezien dus ik bak er weinig van. Gelukkig oefenen we hierna in aparte groepjes naar de verschillende niveaus van de aanwezigen, waarbij de doorgewinterde beoefenaars ook met wapens als zwaarden en stokken trainen. Elke groep heeft een eigen begeleider; leermeester Joost – a.k.a. Shi Yan Yu – rouleert tussen de groepen. Ik stroom in bij een beginnersgroep en probeer drie trap-stoot-combinaties onder de knie te krijgen.

Lenigheid
Mijn lenigheid – en het gebrek daaraan – speelt me aardig parten bij Shaolin Kung Fu. Vooral mijn benen blijken erg onderontwikkeld te zijn, niet zo vreemd want bij het boksen doen je armen het meeste werk. Confronterend is het dus in ieder geval. Nu heb ik over het algemeen geen last van een opgeblazen ego, maar wie denkt dat hij (m/v) het mannetje is, zal zichzelf wel tegenkomen bij de Kung Fu training. Overigens zijn vrouwen ook van harte welkom bij Joost, maar die zijn wel zwaar in de minderheid. Deze sessie zijn alle twaalf aanwezigen man. En waar er bij Tai Chi vooral mensen van boven de veertig zijn, ligt de leeftijd hier tussen de 12 en 30 jaar.

Devotie
Mocht je verder willen komen in Shaolin Kung Fu moet je niet alleen een goede conditie hebben, maar vooral ook veel devotie, volgens mij fulltime en misschien wel levenslang. De Shaolin Bond Nederland nodigt regelmatig leraren of instructeurs uit China uit voor extra trainingen en seminars. Ook is het mogelijk om langere tijd naar China te gaan voor intensieve training. Dan ontwikkel je denk ik pas echt de mentale kracht en discipline die typerend is voor meditatie. De lessen van Joost eindigen trouwens met een korte zittende meditatie, om even te ontspannen. Daarin ligt volgens hem ook de echte fysieke kracht. Een ontspannen lichaam is de sleutel tot explosieve bewegingen. Een kalme en heldere geest maken de Shaolin-beoefenaar compleet.

Meer Shaolin:

• Een overzicht van Shaolin-scholen vind je op de website van de Shaolin Bond Nederland
• Bodhitv artikelreeks over Shan Li in Shaolin: Deel 8, Deel 7, Deel 6, Deel 5, Deel 4, Deel 3, Deel 2, Deel 1
• En de documentaire ‘Sieben Jahre in Shaolin’ (2005) die de BOS heeft uitgezonden.

Social media