Vergeving: bewuste keuze om pijn los te laten

Ferry van Haastert

• Geschreven op: 20-05-2010
• Reacties: 1
• Waardering: 2,5 Sterren
• Tags:
  • Shambala
  • vergeven
  • loslaten

Lezing van Ringu Tulku Rinpoche na dodenherdenking

Op de dag van de Nationale Dodenherdenking bezocht Ringu Tulku Rinpoche het Shambhala Meditatiecentrum in Amsterdam waar zo’n 60 mensen een ontspannen lezing bijwoonden. De essentie van zijn boodschap? Herdenken biedt steeds weer een nieuwe gelegenheid om te vergeven. En vergeving is de bewuste keuze om pijn los te laten.

65 Jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog staan we op 4 mei nog steeds stil bij de slachtoffers. Tegenwoordig worden ook andere gewapende conflicten herdacht. Een logische ontwikkeling, omdat het aantal mensen dat de tweede wereldoorlog heeft meegemaakt steeds kleiner wordt, waarmee de herinnering vervaagt. Mijn opa’s en oma’s kunnen me er nog over vertellen, maar als die gaan hemelen, resteren alleen nog de tweedelijns verhalen van mijn ouders. Tegen de tijd dat ik kleinkinderen heb zullen we volledig afhankelijk zijn van boeken, films en series om de gebeurtenissen over te brengen. Of er dan nog een nationale herdenkingsdag is? Ik betwijfel het, maar laten we in ieder geval hopen dat we geen Derde Wereldoorlog hoeven te herdenken.

Vredig
In scherp contrast met het tumult op de Dam was er elders in onze hoofdstad een vredige bijeenkomst met een bijzondere gast. Ringu Tulku Rinpoche, een Tibetaanse Boeddhistische monnik en leraar van de Kagyü traditie, bracht een bezoek aan het Shambhala Meditatiecentrum. Aansluitend op de herdenkingsbijeenkomst op het Weteringcircuit, waar Rinpoche ook aanwezig was, openden de deuren aan de 1^e Jacob van Campenstraat 4. Thema van de lezing was herdenken en de rol die vergeving daarbij speelt. Disclaimer: in dit verhaal geef ik weer hoe ik de woorden van Ringu Tulku Rinpoche verstaan heb. Citaten zijn dus niet letterlijk en andere aanwezigen hebben mogelijk iets heel anders gehoord!

Oorlog
Aan de basis van de meeste herdenkingen staat oorlog en de gruwelijkheden die tijdens conflicten plaatsvinden. ‘Een tijd geleden ben ik uitgenodigd voor een tentoonstelling van de World Press Photo’, vertelde Rinpoche. ‘Het viel me op dat de “beste” twee foto’s, maar de overige ook, gruwelijke beelden tonen. Waarbij je je afvraagt hoe iemand in staat is om een ander mens iets vreselijks aan te doen. Mensen kunnen uit liefde en mededogen handelen, maar ook uit haat en andere negatieve emoties. In dat laatste geval zijn we kennelijk in staat om anderen te identificeren als “niet-mens”, bijvoorbeeld als kakkerlakken die uitgeroeid dienen te worden.’

‘Mensen die wreedheden plegen zijn niet per se slechte mensen’Slecht?
Na het zien van een film over de Rwandese burgeroorlog, sprak Ringu Tulku diverse hutu’s om vervolgens te ontdekken dat het heel aardige individuen zijn. ‘Mensen die wreedheden plegen zijn niet per se slechte mensen’, ging hij verder. ‘Ik heb in Tibet veel familie en vrienden verloren, maar ik ken ontzettend veel Chinezen die stuk voor stuk vriendelijke en warme mensen zijn. Wanneer we door onwetendheid onze negatieve gevoelens projecten op anderen ontstaat haat. Het zou onze missie moeten zijn iedereen op te leiden om bewust te zijn en zich niet te laten leiden door propaganda of stigmatisering. Ondanks oppervlakkige culturele verschillen zijn we allemaal hetzelfde. We hebben dezelfde behoefde aan liefde en verlossing van lijden. Ont- en miskenning hiervan leidt tot ellende in al zijn vormen.’

Verliezers
Oorlog kent alleen maar verliezers, was het duidelijke standpunt van Rinpoche. ‘Het eren van oorlogsslachtoffers is belangrijk, maar het voorkomen van nieuwe slachtoffers is nog beter. Daarin moeten we een balans vinden. Hoe vergeven we en brengen we harmonie in de wereld, waarbij we zonder wrok verder gaan met het leven. Vroeg of laat, over 100 of over 1.000 jaar, zullen we in vrede moeten gaan leven. Oorlog is immers ook onderhevig aan vergankelijkheid. Maar hoe eerder hoe beter natuurlijk. En dat lijkt soms onmogelijk, als groepen mensen in langdurige conflicten zitten en vol zijn van haat. Niet eens heel lang geleden zat er een boeddhistische monnik in een bus in Noord-Ierland, toen alle inzittenden werd gevraagd uit te stappen en kenbaar te maken of ze protestant of katholiek waren. “Maar ik ben boeddhist!” zei de monnik tegen de ondervrager, die daarop antwoordde: “Ja, maar ben je een protestantse boeddhist of een katholieke boeddhist?”.

Moed
De situatie in Noord-Ierland is anno 2010 sterk verbeterd. ‘Omdat ze daar toch de moedige keuze hebben gemaakt om te stoppen met haten en om te starten met vergeven. Haat, woede en wraak loslaten is een keuze, anders blijf je vast zitten in een eeuwige cirkel van haat. Maar het is belangrijk om te beseffen dat vergeving niet betekent dat je bepaalde acties goedkeurt of dat je ze niet meer afwijst. Het betekent alleen dat je pijn die daarbij hoort loslaat en dat je jezelf van haat bevrijdt. Je stelt je hart open voor liefde en mededogen en weigert om nog te lijden. Dit betekent dat je het verleden loslaat, juist de negatieve dingen. Je gelukt hangt immers af van de dingen waar je je mentaal op focust. En dat bepaal je zelf.’

Speld
Het verhaal van Ringu Tulku Rinpoche daar valt natuurlijk geen speld tussen te krijgen. En je zal tussen de toehoorders waarschijnlijk niemand hebben aangetroffen die het er niet mee eens is. En dat is nu juist wat er in mijn gedachten speelt na afloop. Wij, de mensen die enkele of vele stappen hebben gezet op het boeddhistische pad, zijn al overtuigd van het nut van vergeving, liefde en mededogen. Natuurlijk is het goed dat wij hier regelmatig door leraren aan herinnerd worden, maar hoe gaan we er nu voor zorgen dat de rest van de wereld het licht ziet? Om daadwerkelijk nieuwe oorlogen te gaan voorkomen! Toch luidt mijn enigszins ontnuchterende conclusie: het begint bij jezelf. En hopelijk straalt je inzet uit op je directe omgeving, die vervolgens in de goede richting gewezen wordt en weer anderen aanzet om stappen te zetten in diezelfde juiste richting. En wie weet, na 1.000 jaar en ontelbare stappen, hebben we dan inderdaad wereldvrede.


Lees verder op www.bodhicharya.org...

Social media