Actiemeditatie deel 1/4: Bikram Yoga

Ferry van Haastert

• Geschreven op: 19-04-2010
• Reacties: 0
• Waardering: 3 Sterren
• Tags:
  • Actiemeditatie
  • yoga
  • meditatie
  • discipline
  • trots

Ferry zit niet stil

'Jullie enige doelstelling voor vandaag is om 90 minuten in deze ruimte te blijven.’ Eitje toch? Als nieuweling heb je het maar mooi makkelijk bij Bikram yoga, de eerste van vier vormen van actiemeditatie die ik probeer. Want stilzitten is ook maar saai…

Los van het feit dat zittende meditatie veel actiever is dan het eruit ziet, valt het niet in de categorie actiemeditatie. Bij actiemeditatie komt beweging kijken, niet per se heftige of snelle bewegingen, maar van continu stilzitten is in ieder geval geen sprake. Om te beginnen duik ik in het zweetfestijn dat bikram yoga heet. Maar waar hebben we het eigenlijk over? Het Alwetende Wikipedia wijst erop dat wanneer we over yoga praten we meestal hatha yoga bedoelen, een tak van yoga die bestaat uit een systeem van oefeningen om beheersing te verkrijgen over de geest en vooral het lichaam. Centraal staan lichaamshoudingen en ademhalingstechnieken. Bekende baten zijn de onthaastende en stressverminderende werking, gunstige effecten op het zenuwstelsel, de klieren en andere belangrijke organen en last but not least, een algemene versoepeling van het lichaam. Zijn er eigenlijk redenen om geen yoga te doen?

Yoga-kampioen
Bikram yoga kenmerkt zich doordat de 26 houdingen in een tot 40 graden Celsius verwarmde ruimte worden beoefend. Die hitte is goed voor de bloedsomloop, flexibiliteit en bestaande blessures kunnen sneller genezen, omdat yoga de mogelijkheid biedt om weefstel te regenereren. De naam komt van Bikram Choudhury, die het al als jonge tiener tot meervoudig nationaal Indiaas yoga-kampioen schopt. Na een carrière als marathonloper en Olympisch gewichtheffer (het is inmiddels 1964) gooit een knieblessure roet in het eten. Met behulp van zijn oorspronkelijke guru creëert hij een systeem van 26 houdingen waarmee hij volledig revalideert. Dankzij samenwerking met Westerse doktoren is zijn systeem goed aangepast aan onze lichamen en cultuur en richt het zich op dagelijkse beslommeringen zoals stress, structureel te veel eten, een slechte lichaamshouding en een snelle levensstijl. Herkenbaar, niet waar?

Voorbereiding
Goed, tot zover de theorie. Voor de praktijk ging ik naar Bikram Rotterdam, een centrum dat alle dagen van de week geopend is (, respect!). Het is één van 720 Bikram yogascholen wereldwijd, waarbij de Nederlandse grote steden goed vertegenwoordigd zijn. De voorbereiding is simpel doch cruciaal, op www.bikramrotterdam.com staat: ‘Kom met een open geest en een positieve houding. Zorg dat je van te voren verspreid over de hele dag genoeg gedronken hebt. Kom met een lege maag, het is het beste om 2 uur van te voren niets te eten’. Check. Mannen kleden zich in een korte broek (geen speedo) en vrouwen mogen ook een topje aan. Het is immers de bedoeling dat de zaal zich concentreert.

Volhouden
We spoelen nog even terug. Bij binnenkomst in Bikram Rotterdam doe je meteen je schoenen uit. Dit lijkt me vooral van praktische aard, om vieze voetafdrukken in de dampende hallen te voorkomen. Als nieuweling moet je jezelf duidelijk kenbaar maken, zodat de instructeur je passend kan begeleiden – en een plekje achterin de zaal kan toewijzen. Voor beginners is er een sympathieke korting, een eerste les kost inclusief gebruik van yogamat en handdoek 12 euro. Bij binnenkomst in de oefenruimte valt de hitte me op zich mee, van het benauwde Nederlandse zomerweer word je hard. De instructeur van vandaag, Huub Verheij, maakt duidelijk dat de ruimte verlaten uit den boze is. Als je het gevoel hebt dat je flauwvalt moet je tijdens de staande oefeningen rechtop gaan zitten, tijdens de zitoefeningen mag je plat op je rug gaan liggen om bij te komen. De sessie begint met staand langzaam inademen door de neus en uitademen door de mond. Hierna, tot aan de laatste oefening, wordt er alleen maar door de neus geademd, zo langzaam mogelijk, om de hartslag te verlagen.

Discipline
Al na enkele poses begint het zweet uit alle poriën te stromen. Ondanks de ontspannen sfeer heerst er grote discipline. Er mag niet gesproken worden en je moet de verleiding weerstaan om aan jeuk toe te geven of het zweet van je voorhoofd te vegen. Helaas kan ik de instructie niet altijd verstaan. De voertaal is Engels, maar de snel uitgesproken commando’s met een sterk Nederlands accent zijn voor mij lastig te ontcijferen. Toch schijn je snel te leren wat er bedoeld wordt, omdat de aanwijzingen elke week hetzelfde zijn en in dezelfde volgorde.


Persoonlijk
Lenig ben ik niet, maar dankzij tenminste één bokstraining per week heb ik in ieder geval de conditie om de poses – naar mijn vermogen – uit te voeren zonder dat het zwart voor mijn ogen wordt. Door de grote groep is er begrijpelijkerwijs niet veel ruimte voor correctie van iedere deelnemer, hoewel er hier en daar zeker wel aanwijzingen worden gegeven. Een leuk persoonlijk tintje is dat Huub alle namen van de nieuwe deelnemers kent (met behulp van een briefje). Zelfbeoordeling van de poses door middel van de spiegels was van achteruit de zaal lastig, maar bij grote drukte kan de zaal vergroot worden zodat iedereen letterlijk wat meer ademruimte heeft.

Kalmerend
‘Houd je ogen altijd open, want je wil met yoga in het nu zijn en met je ogen dicht verdwaal je in je gedachten’. Kijk, dat klinkt al aardig als meditatie! Het aannemen van de houdingen, met de extra inspanning vanwege de hete omgeving, heeft inderdaad een kalmerende werking. De concentratie bij alle deelnemers is groot. Volgens de websites over bikram yoga zijn de oefeningen voor iedereen geschikt, jong en oud. Toch ligt de nadruk in dit gezelschap op twintigers en dertigers, met een gelijke verdeling tussen de seksen. En maak je geen zorgen, ze zijn niet allemaal zo gespierd als op de foto’s. Meerdere deelnemers spreken Engels (maar dus niet tijdens de les), kennelijk trekt Bikram Rotterdam een internationaal publiek aan.

Trots
Tijdens de laatste ademoefening dimmen de lichten en iedereen mag op zijn rug bijkomen tot hij of zij het tijd vindt om de douche op te zoeken. ‘Wees trots op jezelf dat je aanwezig was’, zegt instructeur Huub, ‘want dat is nooit vanzelfsprekend.’ Moe maar voldaan verlaat ik het Rotterdamse pand. Mijn hoofd is inderdaad opvallend leeg, maar heel helder voel ik me niet. Het is meer de leegte zoals je die kan ervaren na flinke inspanning. Hmmm, warmte, zweten, allerlei houdingen, fysieke inspanning, waar ken ik dat ook alweer van?

Bikram yoga in Nederland
Bikram Yoga Rotterdam (www.bikramrotterdam.com)
Bikram Yoga Den Haag (www.bikramdenhaag.com)
Bikram Yoga Amsterdam (www.bikramyoga.nl)
Bikram Yoga Utrecht (www.bikramyogautrecht.nl)

Social media