Marleen leest: Bevrijd jezelf van angsten en oude gewoonten

Marleen van der Leij

• Geschreven op: 11-02-2010
• Reacties: 0
• Waardering: 3,1 Sterren
• Tags:
  • Marleen leest
  • angst
  • compassie
  • mindfulness
  • Sakyong Mipham
  • hier en nu

Bevrijd van shenpa

Iemand heeft kritiek op je werk, je uiterlijk, vriend of vriendin. Of iets wat je heel graag wilt, die felbegeerde baan of waanzinnige reis, lijkt weer te mislukken. Onverwachte gebeurtenissen en pijn reageer je vaak af op jezelf, of juist op anderen. Maar ineenkrimpen is vaak de eerste reactie op dit soort negatieve gebeurtenissen. Boeddhisten noemen dit ‘shenpa’.

Om de pijn te verzachten worden we gewoonlijk boos en gaan we tekeer; of we grijpen naar sigaretten, drank of eten. Het lucht misschien even op, maar het lost het lijden niet op. Pema Chödrön, een Amerikaanse boeddhistische non en een vooraanstaand leerling van Chögyam Trunpa en Sakyong Mipham, introduceert in het boek ‘Bevrijd jezelf van angsten en oude gewoonten’ een nieuwe manier om op shenpa te reageren: houd even halt en open je hart; ga op zoek naar moed en compassie om door te gaan. Dat werkt bevrijdend.

'Ik dacht: dit is eenvoudig. Tot iemand op een gong sloeg en ik het voor het eerst ging proberen. Na afloop realiseerde ik mij dat ik zelfs niet één keer met mijn aandacht bij een ademhaling had kunnen blijven'Stilstaan
Het doet me denken aan de cursus mindfulness waar ik net mee ben begonnen. Tijdens de eerste les vertelt de lerares dat we moeten leren stilstaan bij wat we voelen. Door stil te staan en je bewust te zijn van je gevoelens, kun je ervoor kiezen of je iets met dat gevoel gaat doen. En als je daar voor kiest, wát je dan gaat doen. Door stil te staan bij je eigen reacties, gewoontes en gevoelens, ben je aan het einde van de dag niet bekaf van de wervelwind aan emoties die de hele dag aan je voorbij zijn gegaan. Je staat namelijk meerdere malen per dag stil bij alles wat er gebeurt en hebt dus meerdere verwerkingsmomenten. Al na één les en één week merk ik zelf dat door af en toe stil te staan bij emoties, dat op zichzelf al de oplossing kan zijn!
Chödrön over deze rustmomenten: “De hele dag door kun je ervoor kiezen om dit te doen. Misschien denk je er in het begin niet altijd aan, maar als je er eenmaal aan begonnen bent, worden deze rustpunten weldadig.” Een praktische tip: iedere keer voordat je de computer aanzet of de koelkast opent even stil zijn. Je doet gewoon wat je moet doen, onderbreekt je bezigheden voor enkele seconden en je haalt drie keer heel bewust adem.
Wat steeds weer terug komt in aan het Boeddhisme gelinkte literatuur, en dus ook in ‘Bevrijd jezelf van angsten en oude gewoonten’, is het verblijven in het hier en nu. Chödrön geeft hiervoor in haar boek de volgende oefening: Onderbreek wat je doet, observeer en haal drie keer adem. Een andere manier is gewoon stilzitten en luisteren. Luister naar de geluiden in de kamer. Luister één minuut naar de geluiden die je omgeven. Vervolgens luister je naar de geluiden ver weg. Gewoon aandachtig luisteren. Het geluid is niet goed of slecht. Het is slechts geluid.

Eenvoudig?
“Het klinkt allemaal zo eenvoudig: ga rustig een gemakkelijk zitten en adem met aandacht in en uit. Als je geest gaat zwerven, breng je je aandacht opnieuw rustig terug naar de ademhaling”, vertelt Chödrön. “Ik dacht: dit is eenvoudig. Tot iemand op een gong sloeg en ik het voor het eerst ging proberen. Na afloop realiseerde ik mij dat ik zelfs niet één keer met mijn aandacht bij een ademhaling had kunnen blijven. Ik dacht toen dat ik tekortschoot en dat ik het helemaal onder de knie zou krijgen als ik maar bleef mediteren. Dit is inmiddels dertig jaar geleden. Nog altijd is mijn geest soms bezig met van alles en nog wat.” Het maakt niet uit, zegt Chödrön, als we onszelf maar trainen om open te blijven staan voor alles wat er in ons opkomt en je je bewust bent van alles wat er gebeurt, ook in je gedachten.
Mijn Mindfulness-opdracht voor deze week is één handeling te kiezen die ik volledig bewust ga doen, te kijken, voelen, ruiken, alles in me op te nemen. Ik weet nog niet welke het wordt, maar het feit dat een boeddhistische non ook wel eens gillend gek wordt van haar gedachtes neemt toch wel wat druk van de ketel. Oefenen en open zijn is het belangrijkste, daar herinnert dit kleine, bemoedigend geschreven boekje je weer aan. Dus: op naar de meditatiemat!

Meer informatie:
Bevrijd jezelf van angsten en oude gewoonten
Pema Chödrön
Uitgeverij Ten Have
136 pagina’s
www.shambhala.org

Lees ook 'Yogi and the city', het eerste deel van de nieuwe rubriek 'Marleen leest'.

Social media