Verhalen uit Plum Village, deel 4

Mick Hartman

• Geschreven op: 18-01-2010
• Reacties: 0
• Waardering: 3,4 Sterren
• Tags:
  • Thich Nhat Hanh
  • Plum Village
  • mindfulness

Onze eigen Mick Hartman besloot deze zomer door te brengen in de boeddhistische gemeenschap van Thich Nhat Hanh, Plum Village. Hij zette zijn ervaringen op papier. Hier deel 4, waarin hij vertelt over de zeven dagen durende Youth Retreat.
Frankrijk, augustus 2009

In deze bijdrage vertel ik over de zeven dagen durende Youth Retreat, voor jongvolwassenen van zestien tot dertig jaar. Degenen die volgens het geboorteregister ouder zijn maar desondanks nog altijd bevangen van 'jeugdige energie', namen deel als staff member.

Van 21 tot 28 augustus vond in Plum Village de Youth Retreat plaats. Honderdtwintig (!) leeftijdsgenoten uit Europa, de VS en Azië kwamen samen in Lower Hamlet en werden begeleid door circa 25 nonnen en 25 monniken. De mannen liepen dagelijks van Upper naar Lower Hamlet, ‘s ochtends om 09:00 uur heen, ‘s avond om 21:00 uur terug. Voor de lunch en dharma sharings (persoonlijke ervaringen uitwisselen – gedachten, gevoelens, emoties, vragen, twijfels, openbaringen enz.) zaten we in een vaste 'familie' (groep van vijtien tot 25 mensen), deels om intiemer onderling contact mogelijk te maken en deels om ervoor te zorgen dat niemand buiten de boot valt.

Deep listening & loving speech
Mede door de aanwezigheid van een vijftigtal toegewijde en enthousiaste monastics, en het door hen georganiseerde programma, ontstond er binnen anderhalve dag een vrolijk stemmende sfeer van acceptatie en saamhorigheid. Het smeermiddel voor deze krachtige, sociale verbondenheid was mindfulness, bijvoorbeeld in de vorm van deep listening & loving speech.

Na de zitmeditatie van half zes tot zeven (‘s ochtends), deden we zestien Qi Gong (met een bamboo-stok) oefeningen, yoga, of snelwandelen, om het lichaam te wekken, en de spieren soepel te houden of krijgen. Tegen half elf verzamelde iedereen zich in de grote meditatiehal in Lower Hamlet, voor achtereenvolgens (in de loop van de week) een oriëntatie met betrekking tot Plum Village practices, een introductie in zit-, loop- en eetmeditatie, een presentatie van The Five Mindfulness Trainings (zie www.wkup.org/blog), een lezing over True Love en een Q&A session with Young Monastics.

Overige activiteiten waren total relaxation (lichaamscan – ontspanning), workshops (o.a. massage, dans, improvisatietheater, zang, poëzie, muziek), Touching the Earth (ceremonie om, letterlijk door te prosterneren, onze voorouders, bloed- en spirituele familie, vrienden, geliefden, de aarde, alle levende wezens groot en klein, te bedanken voor ons leven, voor hun support en guidance) en een Hiking Day (trektocht door de heuvels, met picknick!).

De vier bijeenkomsten die mij het meest zijn bijgebleven, beschrijf ik graag wat uitgebreider.

Sharings
Ten eerste de dagelijkse sharings, voor het diner, van half vijf tot zes. Gezeten in een kring, zodat we elkaar allemaal rechtstreeks kunnen aankijken, wordt er begonnen met three sounds of the bell (klankschaal op handformaat). Dan nodigt de facilitator – een van de nonnen of monniken – ons uit onze ervaringen te delen, hetzij over een specifiek thema hetzij in het algemeen, zolang het maar geluk en lijden in de praktijk betreft, zolang het ons in concrete zin raakt en bezighoudt.
Wie iets wenst te zeggen (en bij het beëindigen van een ‘beurt’) vouwt de handen in het lotussymbool en buigt licht voorover – de rest reageert met hetzelfde gebaar. Degene die spreekt wordt niet onderbroken, want iedereen luistert (idealiter) in volle aandacht, in alle openheid, zonder op enigerlei wijze te (ver)oordelen. Deze manier van communiceren geeft de betrokkenen het vertrouwen zich kwetsbaar op te stellen, te onthullen wat ze op hun lever of in hun hart hebben.

Met name voor de (rand)stedelingen die Plum Village nog nooit eerder bezochten, was de overgang overweldigend. Sommigen hadden last van heuse ontwenningsverschijnselen. Thuis bleken ze zich vaak noodgedwongen te moeten afsluiten van een hoop geagiteerde mensen (bekenden en vreemden gelijk), chaotische situaties (stress en druk) en negatieve prikkels (reclame, enter-, infotainment etc.). Hier, onder deze speciale omstandigheden, konden ze bijna niet anders dan zich ontdoen van die ‘buitenste beschermlagen’. Met als gevolg het vrijkomen van diepe emoties, ontroering en opluchting. Het is aanvankelijk moeilijk te geloven dat iedereen oprecht zo vriendelijk en geïnteresseerd is, maar op een gegeven moment wordt je haast spontaan meegezogen in die collectieve positieve verstandhouding (of eigenlijk: quality of being).

Gevoelig onderwerp
Een uitzonderlijke dharma discussion, op een zonnige namiddag, ging over een gevoelig onderwerp: liefde en seksualiteit - de geslachten gescheiden. Mannen onder mekaar, vrouwen onder mekaar. Aangrijpende anekdotes, herinneringen en dilemma's werden zeer integer gedeeld: van gierende hormonen, verslavingen aan pornografisch materiaal en masturbatie tot heilzame romantiek en verenigende vrijages. Afgewisseld met vragen als: Waarom überhaupt seks? Wat is de verhouding tussen gepassioneerde liefde en ongeconditioneerde, universele liefde? Hoe voorkom je elkaar of jezelf te ge- of misbruiken? Iedereen bleek uiteindelijk de lovenswaardige intentie te koesteren ‘ware’ liefde te vinden en cultiveren, voor een soulmate, een levenspartner, voor (al) het leven, voor zichzelf.  

Op de voorlaatste dag stond Beginning Anew gepland – in familieverband. Iedereen wordt uitgenodigd zijn of haar dankbaarheid en spijt te uiten, jegens de overige ‘familieleden’ – watering the good seeds, noemen ze dat. Het regent complimenten en loftuitingen - expliciet prijzen en benadrukken we elkaars kwaliteiten en heldendaden. De eerste minuut is het best eng om, ten overstaan van de groep, mensen een voor een in de ogen te kijken, en hen onomwonden te bedanken voor hun steun, aanstekelijke glimlach of een goed gesprek. Of om te zeggen dat het je spijt, die keer dat je ongeduldig, kortaf of niet opmerkzaam genoeg was.

Minder lezen en schrijven
Ik bedankte, onder andere, een Belgische jongen, Ben geheten, die hier heel juli en augustus was. Ik heb hem lange tijd onderschat in het vermoeden dat hij vooral lol wilde maken, plezier wilde hebben, een beetje aan de ‘oppervlakte’ bleef. Tot hij me tot driemaal toe (met tussenpozen) suggesties deed tijdens een casual conversation: ‘Mick, zoek alsjeblieft meer het niet-weten op (1)’, ‘Lees, schrijf en denk minder, doe meer met en in de gemeenschap’ (2), ‘Stop alsjeblieft met het stellen van vragen die ik niet kan beantwoorden’ (3). Omdat hij het zei zonder een spoortje ergernis of laatdunkendheid, kon ik de reflex ‘de fout’ bij hem te leggen, verijdelen. Zijn adviezen waren pijnlijk maar leerzaam, direct maar eerlijk en goedbedoeld bovendien.

De laatste avond genoten we, onder twee reuzeneiken, van een Performance Night, met sketches van alle acht de families. Het was een hilarisch slotstuk (gespeeld vanuit gezonde ironie en zelfspot) van een week vol creativiteit, wederzijdse warmte en bewustwording. Het is van zeer groot belang jongeren niet louter dingen te verbieden of te ontraden (in dit geval: geen alcohol, drugs, seks), maar hen voorbeelden te verschaffen van heilzamer alternatieven voor (potentieel) destructief gedrag. Door hen in levende lijve, in de alledaagse praktijk, te leren en te laten ervaren hoe je geluk, voldoening, vervulling, zingeving kunt ontvangen en creëren met behulp van en in de ademhaling, mindfulness, meditatie, geweldloze communicatie enz.

Tot volgende keer!

Leve het leven!

Mick

Lees ook deel 3...

Stuur dit artikel door