Een kijkje achter het masker, Deel 3

Jacinta Aalsma

• Geschreven op: 02-12-2009
• Reacties: 0
• Waardering: 2,9 Sterren
• Tags:
  • Enneagrammodel
  • ego

In het artikel ‘In shock door je Ego’ is te lezen hoe het Enneagram model ondersteuning kan bieden in de confrontaties, ontdekking en bevrijding van je Ego-patronen. Binnen de negen persoonlijkheidstypen zijn er drie verschillende triades te onderscheiden: emotioneel, lichamelijk en intellectueel. In dit laatste en derde deel wordt aandacht besteedt aan de instinctieve triade: de ‘Leider’, de ‘Bemiddelaar’ en de ‘Perfectionist’.

De Leider
De acht is energiek en actiegericht en benadert dingen op een alles-of-niets-manier. Hij houdt niet van bevelen opvolgen, wordt makkelijk boos en uit dat direct. Lisa (54 jaar) verwoordt hoe zij zich heeft geïdentificeerd met enneagramtype 8: ‘Ik ben een strijder, een survivor en een ondernemer. Ik kom op voor de zwakkeren en verloor in het verleden daarbij dikwijls mijzelf uit het oog. De pijn die ik als acht ervoer, was het gevoel er alleen voor te staan en een enorm verantwoordelijkheidsbesef, vooral naar mijn familie toe. Achten zijn tenslotte familiemensen. Binnen mijn familie ben ik lange tijd de bindende factor geweest. Het voelt alsof je aan het hoofd van de voedselketen staat en dat is erg vermoeiend en zwaar. Ik merk dat ik als acht andere achten op zoek. Het zijn voor mij echt kameraden met wie ik een hele fijne en goede band heb. Achten zijn speels en ondeugend en hun hart smelt bij alles wat kwetsbaar en klein is, denk maar aan jonge tere dieren en onschuldige kinderen.’
Het voelt alsof je aan het hoofd van de voedselketen staat en dat is erg vermoeiend en zwaar
‘Als acht, ging ik in de stress nog harder strijden en nog harder mijzelf voorbij hollen. Als de problemen bijna niet te handelen waren, zette ik werkelijk alles op spel om het toch op te lossen. Achten hebben niets voor niets een scala aan creatieve ideeën. Ik gebruikte hiervoor mijn laatste krachten tot ziekmakend aan toe. Ik liet mijzelf niet kennen en als dingen pijn deden, ging ik er dwars overheen. Ik wilde altijd alles geregeld hebben, zodat er niets fout kan gaan. Eigenlijk stond ik continu in de ‘overdrive’ op een ongezonde manier.’

‘De zachtheid en tederheid in mij kan ik door bewustwording van mijn “acht-identificatie” eindelijk toelaten. Als ik mij open in de zachtheid, merk ik dat de hulp als vanzelf mijn kant op komt. Vroeger waren mensen dikwijls bang voor mij. Nu kan ik mij openen voor de enorme Liefde in mij en daarmee ben ik een rolmodel!’

De Bemiddelaar
Negens ontkoppelen zichzelf als het ware van hun instinctieve aandriften en hun reacties op de wereld zodat ze een innerlijke stabiliteit en vrede kunnen bewaren. Harry (59 jaar) vertelt hoe hij zich heeft geïdentificeerd met enneagramtype negen. ‘Tijdens de No Ego Week werd elk type uitgebreid behandeld. Ik dacht bij elk type of in ieder geval bijna elk dat ik mij daarbij kon identificeren. Dit bleek kenmerkend voor een negen te zijn. Dat ‘ben’ ik dus. Vooral het vermijden van conflicten, gevoel uitschakelen en rustig blijven sprongen er voor mij in eerste instantie uit. Als er iets gebeurt, is het eerste wat ik doen in de rem; niet meteen kiezen en ook niet meteen in de emoties schieten. Een soort van “verdoven”. Alles wordt dan trager en het is moeilijk om tot actie over te gaan.’

‘Ik besefte mijn identificatie met de negen in eerste instantie niet eens. Als negen ben je zo verdooft dat je zelfs het besef uitdooft. Twee jaar later ben ik het pas echt gaan beseffen. Ik koos er toen voor om echt mijn eigen leven te gaan leiden. Niet veel later schrok ik mij wezenloos toen ik deze keuze had gemaakt, want wat is dat dan, mijn leven? Je hebt zolang andermans leven geleid dat je niet meer weet wat jouw leven eigenlijk is.’

Mijn negen-gedrag heeft ervoor gezorgd dat ik jarenlang mijn eigen leven niet heb geleefd en emoties heb onderdrukt. Ik leefde andermans leven en was tevreden als de ander het goed had. Ik deed wel mee. Overigens genoot ik ook van veel zaken. Er waren geen conflicten of ik onderdrukte ze dus…. Als ik terugkijk heb ik niet echt die levenskeuzes gemaakt die ik graag had willen maken. In de liefde koos ik bijvoorbeeld voor haar en haar problemen en niet voor mezelf.’

‘Een kenmerk van de negen die ik erg duidelijk in mezelf herkende was de rol van vredestichter. Van jongs af aan ben ik gewend dat mensen met hun problemen bij mij aankloppen. In mijn jonge jaren was ik hier heel trots op en besefte ik deze egorol nog niet.’

‘Als egogedragingen nu de kop op steken kom ik nog niet altijd meteen in actie. Ik kom wel vaker in actie als vroeger en laat financiële zaken bijvoorbeeld niet meer slordig liggen. Er is wat dat betreft heel veel verbeterd. Daarnaast heeft het enneagram mij heel veel inzicht gegeven. Het schuldgevoel naar mijzelf en anderen doordat ik niet mijn keuzes heb gemaakt en niet snel genoeg in actie ben gekomen, ben ik kwijtgeraakt. Het heeft mij de mogelijkheid gegeven om te Leven vanuit vrijheid en in actie.’

De Perfectionist
De één onderdrukt zijn instinctieve aandriften vanuit een strikt, door het superego aangestuurd geweten. Het instinct is gewoonlijk de bron van de aandrift die mensen tot actie aanzet, maar bij enen wordt het instinct in hoge mate beïnvloedt en beheerst door gevoelens, met name woede. Cora (45 jaar) vertelt over haar confrontatie met zichzelf: ‘Voordat ik in aanraking kwam met het enneagram had ik de één als egofixatie. Nu kan ik zeggen dat ik de één deels achter me heb kunnen laten en meer leef vanuit wie ik werkelijk ben.’
‘Ik be- en veroordeelde mensen zodra ik ze zag. Ik stopte iedereen in een hokje. Meestal was dat het hokje “deugt niet”. Ik had eigenlijk over alles een oordeel en meestal negatief. Het grootste negatieve oordeel betrof mezelf. Alles wat ik deed, kon altijd beter en was in mijn ogen nooit goed genoeg. Alles moest vooral volgens de regels, de geschreven de ongeschreven en de fatsoensregels. Ik wist zo goed hoe de dingen behoren te gebeuren en hoe iedereen zichzelf diende te gedragen.’

‘Als kind van vijf ben ik wel eens zo boos op mezelf geweest dat ik dat ik me fysiek moest straffen voor wat ik gedaan had. Ik was uit kwaadheid aan de gordijnen gaan hangen die daardoor stuk gingen. Ik krabde mezelf en bonkte met mijn hoofd tegen de muur. Ik voelde me dan weer heel slecht vanwege die zelfdestructieve neigingen en daarop volgde weer veroordeling.’‘Ik kon moeilijk met kritiek omgaan, omdat dat voelde als een complete afwijzing van mij als persoon'

‘Ik wist ook dat ik niks goed genoeg kon doen en daarom begon ik op voorhand maar niet aan dingen. Ik bleef eindeloos les en cursus volgen om het maar goed te kunnen doen. Ik ging pas echt aan iets beginnen als ik wist dat ik het echt kon, omdat ik absoluut geen fouten wilde maken of aan anderen laten merken dat ik niets goed kon. Als ik het toch probeerde zag en onthield ik alleen wat er mis ging en wat beter had gekund. Ik haalde mezelf dan naar beneden, “gooide de zweep” over mezelf.’

‘Ik kon moeilijk met kritiek omgaan, omdat dat voelde als een complete afwijzing van mij als persoon, het benadrukte voor mij wat ik altijd al wist, namelijk dat ik helemaal niks goed kon doen en ook niet goed genoeg was.’
‘Ik was altijd op zoek naar goedkeuring en bevestiging van anderen waarbij ik complimenten en bevestiging compleet negeerde. Ik liet dat niet binnen en merkte het niet op. Bovendien dacht ik altijd dat mensen het niet echt meenden. Ik dacht dat anderen net als ik alles opmerkten en veroordeelden wat ik niet goed deed. Totdat ik erachter kwam dat ik mezelf wel heel belangrijk maakte door dat te denken. Alsof iedereen voortdurend op mij zat te letten, omdat ze niks anders te doen hadden.’
‘Wat het leven met deze fixatie gedaan heeft is dat ik mijn nek niet durfde uitsteken, in de middelmaat, onder het maaiveld bleef hangen en alles vanuit het negatieve benaderde. Vrijuit leven en genieten was niet mogelijk en ik heb mezelf altijd kleiner gehouden dan ik ben.’

Social media