Een kijkje achter het masker, Deel 2

Jacinta Aalsma

• Geschreven op: 26-11-2009
• Reacties: 0
• Waardering: 3,1 Sterren
• Tags:
  • Enneagrammodel
  • ego

In het artikel ‘In shock door je Ego’ is te lezen hoe het Enneagram-model ondersteuning kan bieden in de confrontaties, ontdekking en bevrijding van je Ego-patronen. Binnen de negen persoonlijkheidstypen zijn er drie verschillende triades te onderscheiden: emotioneel, lichamelijk en intellectueel. In drie opeenvolgende artikelen zullen alle types kleurrijker worden gemaakt dankzij mensen die zich ermee identificeren. In dit tweede deel wordt aandacht besteed aan de intellectuele triade: de ‘Observeerder’, de ‘Loyalist’ en de ‘Optimist’.

De Observeerder
Bij de vijf komt het denkvermogen bovenmatig tot uiting: hij denkt in plaats van te doen en wordt eindeloos gepreoccupeerd door hoe langer hoe complexere, doch geïsoleerde gedachten. Lars (17) verwoordt duidelijk objectief en analytisch, als een vijf, hoe hij zich heeft geïdentificeerd met dit persoonlijkheidstype.
‘Lang voordat ik kennis maakte met de enneagramtype’s, liep ik rondjes om het schoolplein, had weinig plezier met vrienden (voor zover ik die had) en verveelde ik me vaak. Allemaal kenmerken van enneagramtype vijf, waar ik toen nog absoluut geen weet van had. Ik was toen tussen de zeven en tien jaar oud. Op zeer vroege leeftijd was ik me al bewust van mijn gedrag, vroeg me af wat geluk betekende en was op zoek naar vriendschap.’
‘Rond mijn twaalfde nam mijn verlegenheid wat af en maakte ik wat meer vrienden. Dit bleef zo doorgaan tot ik ongeveer vijftien was. Vanaf dat moment begon ik me vrijer te voelen in mijn gedrag en omgang met mensen. Het sociale aspect in mij begon vorm te krijgen. Iets later ontdekte ik ook het Enneagram. Het voelde alsof mijn opkomende vrijheid een voorbode was voor welke mogelijkheden mij allemaal te wachten stonden.’
‘Nadat ik een boek had gelezen over het enneagram kon ik mij identificeren met de vijf, zeker wanneer ik keek naar mijn vroegere gedrag. Zoals een echte vijf dat beaamt, ging opzoek naar de sleutel tot mijn bevrijding. Mijn gevangenis bestond uit mijn eigen hersenspinsels en angst om te falen. Tegen de tijd dat ik dit besefte, besefte ik ook dat ik een vijf was: de ‘nerd’, die zich opsluit in zijn ivoren toren en daar vandaan nadenkt over het leven. Hierdoor verveelde ik me vaak en was ik op sociaal gebied niet erg ervaren.’
‘Doordat ik mezelf identificeerde met de vijf, kon ik ook mijn eigen gedragingen herkennen en ze stoppen. Zo was ik bijvoorbeeld zeer analytisch ingesteld, wat positief kan zijn, maar wat bij de vijf door kan slaan. Ik begreep de wereld niet en wilde dit wel. Door informatie te vergaren, 'Op zeer vroege leeftijd was ik me al bewust van mijn gedrag, vroeg me af wat geluk betekende en was op zoek naar vriendschap'’probeerde ik op een gestructureerde wijze socialiteit te verklaren. Wat maakt je gelukkig, hoe maak je vrienden en wat kan ik bedenken om mij niet te vervelen. Wellicht mooie filosofische vragen om te behandelen, maar het bleef bij denken, actie bleef uit.’
‘Het idee van grote sociale aangelegenheden gaf me nog steeds koude rillingen. Een schoolfeest, dan moet ik dansen? Maar juist door deze nieuwe ervaringen op te doen, voelde ik wat een bevrijding het was om eindelijk de dingen te doen waar ik zo over peinsde. Tegenwoordig doe ik waar ik zin heb, bij verveling zoek ik vrienden op. Ik heb een goede en redelijk grote vriendenkring die me waarderen zoals ik ben en grappig genoeg ben ik nu degene die zo van uitgaan en concerten houdt. Mocht oud gedrag weer de kop opsteken, dan herken ik het en maak er snel een einde aan. Ik ben in mijn jonge jaren het enneagram nog lang niet ontstegen, maar het heeft me wel een manier geboden om tot bevrijding te komen.’

De Loyalist
De zes staat het minst in contact met de eigen gedachten en is daarom gefocust op het krijgen van zekerheid en bevestiging over wat zij denken en kunnen verstrikt raken in circulaire denkpatronen. Mireille vertelt over haar ontdekking een loyalist te zijn.
‘De laatste jaren liep ik constant tegen een blokkade op om dingen op mijn werk te bereiken en bij mijn eigen gevoel te blijven. Ik had geen plezier meer in mijn baan en kreeg dingen niet meer voor elkaar.’
‘Het was een hele schok om mijn eigen zelfbeeld los te laten. Dat ging dan ook niet vanzelf. Ik ontdekte dat ik mijn hele carrière lang geprobeerd heb het spel van de acht (‘de leider’) te spelen. De laatste jaren wel met het gevoel dat er iets niet klopte. Ik dacht dat ik hun “spel” moest spelen om ze te kunnen evenaren en dat er ook maar één spel was. ‘De laatste jaren liep ik constant tegen een blokkade op om dingen op mijn werk te bereiken en bij mijn eigen gevoel te blijven'Het was een opluchting om van de achten tijdens de No Ego week te horen dat ze “bang” voor mij waren. In het echte leven durfden ze me dat nooit zo eerlijk te zeggen.’
‘Het is fantastisch te mogen genieten van mijn sterke kanten, bijvoorbeeld organiseren en een teamspeler zijn. Er komt zoveel meer met minder moeite uit mijn handen! Toch komt bij het loslaten van mijn gedragspatronen het verdriet boven dat ik er ooit in gevangen zat. Maar uiteindelijk is het een bevrijding en is dankbaarheid alles wat overblijft en de ruimte die ontstaat om humor een plekje te geven is zó bijzonder dat al het verdriet erin oplost.’

De Optimist
Bij de zevens is het denken onderontwikkeld, waardoor ze hun gedachtegang veelal niet afmaken. Nog voordat een gedachte voltooid is, wordt de aandacht al weer opgeëist door een andere. De stijl van denken van de zeven staat in hoge mate in het teken van activiteit en het anticiperen op wat er te doen staat.
'Mijn hele leven lang heb ik weggerend…'‘Ik ben geboren in de oorlog en besefte diep van binnen dat de wereld geen veilige plaats is om te zijn’, vertelt Arosha (66). Ze legt uit hoe het zevengedrag haar leven heeft beïnvloed: ‘Ik probeerde om mijzelf en mijn dierbaren te laten geloven dat het wel degelijk veilig was. Op die manier beschermde ik mijzelf om mijn grootste angst te ontmoeten en de terreur en pijn die daaronder schuilging. Mijn hele leven lang heb ik weggerend… naar andere landen of door continu nieuwe vaardigheden te leren en te ontdekken. Ik dronk mijn zorgen weg met alcohol en idealiseerde mijn partners en toch voelde ik mij niet gelukkig in mijn zelf gecreëerde hel.’
‘Alleen door de angst en pijn te ontmoeten, er aan over te geven en te voelen, kon ik werkelijk de prachtige eigenschappen van een gezonde zeven herwinnen, namelijk dat in het heden leven, aanwezig in hun ervaringen, moment tot moment. Op deze manier wordt elk moment een voedingsbron van diepgaand plezier. En zo vond ik een plaats van diepe stilte in mijzelf.’

Lees ook deel 1...

Social media