Hoe word ik een groene Boeddha?

Marleen van der Leij

• Geschreven op: 28-09-2009
• Reacties: 0
• Waardering: 3 Sterren
• Tags:
  • recensie
  • Tich Nhat Hanh
  • zen

Ik gooi mijn lege potjes netjes in de glasbak, scheid oud papier voor de papierbak, koop (meestal) diervriendelijke cosmetica, eet bijna geen vlees én heb net een hele voorraad biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen gekocht. Niks mis mee, als je het zo even op een rijtje zet.

Nu ik er zo bij nadenk ben ik de laatste tijd best veel bezig met Moeder Aarde (en iedereen die de wonderbaarlijke serie Planet Earth heeft gezien is dit volgens mij ook, al is het maar een klein beetje meer dan eerst), dit begon denk ik vorig jaar toen ik vrijwilliger was bij een zeeschildpaddenproject in Guatemala, waar ik leerde over alle gruwelen die ons afval de oceanen aandoet.

Maar, om even terug te komen op mijn eigen ervaringen: ook ik gooi wel eens op een onbewaakt moment een potje in de prullenbak omdat ik geen zin heb om het schoon te maken, heb helaas ook mascara’s in mijn toilettas waarvan ik niet weet of ze wel/niet op dieren zijn getest en ja, ik wil graag wat van de wereld zien en neem dus regelmatig het vliegtuig. Kortom, ik ben ook maar een mens.

Boeddhistische stem
Maar, ik wil toch mijn steentje bijdragen en daarom trok het boekje ‘Wat de wereld nodig heeft – Een boeddhistische visie op het behoud van de aarde’ van de Vietnamese boeddhistische monnik en zenmeester Thich Nhat Hanh mij meteen aan toen ik het in handen kreeg. Hij laat met dit werk niet alleen de boeddhistische stem in de klimaatcrisis horen, maar laat ook heel goed zien wat ieder van ons zelf kan doen om de wereld een beetje mooier te maken.

Veel kauwen
Wat me het meest is bijgebleven van ‘Wat de wereld nodig heeft’ is mindful consumeren. Erbij stil staan wat je allemaal consumeert. De Boeddha zei ‘We moeten leren zo te eten dat mededogen in ons hart behouden blijft. Eten moeten we met bewuste aandacht doen. Doen we dat niet, dan eten we het vlees van onze eigen kinderen’. Daarom moeten we bewust en lang kauwen, ons beseffen hoeveel moeite er is gedaan om dat wat we eten op ons bord te krijgen. Mensen hebben ervoor gewerkt, de zon heeft geschenen om groenten en fruit te laten groeien. Als je die zonnestralen proeft, en erbij stilstaat, waardeer je het voedsel meer. ‘Elk hapje groente, elke druppel sojasaus, elk brokje tofu bevat energie van zon en aarde.’ Maar hoe kan dit de aarde redden? Zullen sommige mensen denken. In het boek staat waarom dit belangrijk is: ‘De toestand waarin de aarde zich momenteel bevindt is een gevolg van het feit dat we zonder aandacht produceren en zonder aandacht consumeren. We doen de aarde geweld aan en daardoor worden we geconfronteerd met een opwarming van de aarde en catastrofale veranderingen van het klimaat’. En ook: ‘Je lichaam gezond houden is een uiting van dankbaarheid en loyaliteit jegens de hele kosmos en alle vorige en toekomstige generaties’.

Thich Nhat Hanh wil met zijn boek mensen wakker schudden. “Lange tijd heb ik met de Boeddha gezeten en hem vragen gesteld over de opwarming van de aarde. Zijn boodschap is heel duidelijk. Als we doorgaan op de ingeslagen weg, zullen rampzalige klimaatveranderingen het gevolg zijn. Ons ecosysteem zal grotendeels worden vernietigd. De zeespiegel zal stijgen, honderden miljoenen mensen zullen uit hun huizen worden verdreven met oorlogen en besmettelijke ziekten tot gevolg. We hebben een soort collectief ontwaken nodig. Bijna iedereen wil een eigen huis, auto, koelkast, televisie en ga zo maar door. We zullen een andere droom moeten gaan koesteren: de droom van broederschap en zusterschap, van liefdevol met elkaar omgaan en mededogen. Leven en aandacht is waar het bij ontwaken en verlichting om gaat.”

Praktisch
Over het algemeen is ‘Wat de wereld nodig heeft’een praktisch boek dat toegankelijk is en nieuwe inzichten geeft. Ik had er nooit bij stil gestaan dat het goed behandelen van je eigen lichaam een soort dankwoord kan zijn aan je voorouders, jij draagt natuurlijk ook een stuk van hen in je! Ook het mindful consumeren, zoals hierboven beschreven, is een eye opener. Door echt stil te staan bij wat je allemaal verbruikt, gebruikt, eet etc., ga je echt nadenken over wat je nodig hebt en wat je hebt. En dat je hierdoor tot het inzicht komt dat je eigenlijk minder nodig hebt dan wat je gewend bent, komt dit alleen maar ten goede van het milieu.

Ten slotte biedt Thich Nhat Hanh een wel erg praktische afsluiter van zijn boek, je kunt een vredescontract met de aarde sluiten door middel van je eigen ‘lijst voor een persoonlijke bijdrage aan wat de wereld nodig heeft’. Hierin staan een aantal stappen beschreven die iedereen kan zetten om het gewicht van je ecologische voetafdruk te verminderen. Je mag een kruisje zetten bij de dingen die je al doet, en een ‘v’ bij de dingen dit je wilt verbeteren. Probeer het eens met deze verkorte lijst:

*Voor minder dan 5 km de fiets pakken
*Bij het boodschappen doen gebruik maken van recyclebare of stoffen tassen
*Alleen nog maar vegetarisch te eten
*Mijn kleren aan de waslijn te drogen
*Biologisch afbreekbare schoonmaakmiddelen te gebruiken
*Langs wandelroutes vuilnis op te ruimen
*Alleen korte warme douches nemen

Deze lijst gaat nog heel lang door en bevat heel veel kleine, makkelijke verbeteringen. Ik ga mijn lijst zo invullen, en kijken wat het resultaat is. En daarna zal ik het advies van de schrijver opvolgen: ‘Maak een kopie en draag deze bij je als geheugensteun’. Ook staat het boek voel met aandachtsoefeningen, ademhalingsoefeningen en mooie verhalen. Thich Nhat Hanh legt uit: “Gatha’s (korte verzen) helpen ons alles in het dagelijks leven met volle aandacht te doen en dieper in de dingen door te dringen. Het reciteren van deze verzen kan ertoe bijdragen dat we alledaagse dingen, zoals eten, handen wassen of de vuilniszak buitenzetten, met meer vreugde, vrede en aandacht doen.”
Kortom, Thich Nhat Hanh reikt genoeg handvaten aan om met meer aandacht te consumeren en daarom jouw steentje bij te dragen aan het behoud van de aarde. De groene Boeddha is een feit.

‘Wat de wereld nodig heeft – een Boeddhistische visie op het behoud van de aarde’
Thich Nhat Hanh
Uitgeverij Ten Have
143 pagina’s

Kijk voor meer informatie op: www.plumvillage.org en www.aandacht.net

Social media