Tibetaanse fonkeling in de Noord-Friese polder

Mark de Jonge

• Geschreven op: 07-04-2009
• Reacties: 0
• Waardering: 2,8 Sterren

Op een boerenhoeve midden in de vlakke polders van Noord-Friesland pikken wat kippen en hanen in het gras. Het is er stil en er staan enkele auto's geparkeerd met Duitse kentekens. Als ik zou schrijven dat er verder niks opvallends aan te treffen is zou ik liegen. Er staat namelijk een dertien meter hoge stoepa op het terrein en de kippen en hanen zien er beter doorvoed uit dan gemiddelde exemplaren.

Enkele minuten geleden hobbelden mijn broer en ik in de auto over de weg die uit het dorpje Hantum leidt en de naam Stoepawei (‘wei' is Fries voor ‘weg') heeft gekregen. Uit de muziekinstallatie knalde ‘Power of Soul' van Jimi Hendrix, een stukje verderop zagen we een paar bomen waar een wit met gouden toren bovenuit stak. Ik ben hierheen gekomen omdat ik bijna een jaar geleden tijdens het zappen het einde zag van een Klokhuis-item over deze stoepa, de ‘Tashi Gomang' - die meer dan 1900 boeddhabeeldjes herbergt - en wat er omheen gebeurt.

Losar
Na een tijdje ontdekken we een man op het terrein die met een dikke winterjas en een muts op foto's staat te maken van de stoepa en daarna lachend naar ons toe loopt. Hij stelt zich voor als Martin. Het is de tweede keer in zijn leven dat hij de stoepa komt bezoeken en speciaal uit Wenen komt rijden om hier een week door te brengen. De vrolijke Ween stelt voor om een rondje rond de stoepa te lopen, om alle gebedswielen eromheen in beweging te brengen. Deze handeling zendt namelijk ‘friendly wishes to all your friends' uit. Zo gezegd zo gedaan. Dan brengt hij ons naar Vera, een assistente van de Lama en tevens zijn tolk. Vera loopt voor ons uit, een klein boerderijtje in waar ze ons achterlaat in een keukentje waar vier Duitse vrouwen van middelbare leeftijd aan de lunch zitten. Van hen krijg ik, naast een kop koffie, te horen dat het de laatste week is van het Tibetaanse jaar (Nieuwjaar, Losar, is op 25 februari) en dat de Lama momenteel speciale ceremonies houdt om de negativiteit van het oude jaar weg te nemen. Martin en de Duitse vrouwen zijn gekomen om deze ceremonies bij te wonen.

Hippies
Het begon allemaal in de jaren zeventig, toen er op de locatie van de stoepa een groep hippies in een boerderij woonde. Ze bezochten (zoals veel hippies) regelmatig India en Nepal en daar kwamen ze op de een of andere manier in aanraking met de 16e Karmapa. Ze vroegen hem of hij een Lama uit zijn linie naar Nederland wou sturen, zodat de dharma ook daar verspreid kon worden, waarop Lama Gawang gestuurd werd. Dat was in 1977.
Aanvankelijk verbleef hij in het westen van Nederland, maar toen de eigenaar van het land waarop de hippieboerderij stond verongelukte en de grond aan de Karmapa geofferd werd, besloot Lama Gawang er een stoepa te bouwen waar hij gedurende vier jaar (van 1988 tot 1992) veertien á vijftien uur per dag aan werkte.
De bevolking van de voornamelijk protestantse gemeente Dongeradeel stond eerst met aversie tegen de vestiging van de Lama. De mensen vertelden hun kinderen niet naar de stoepa te gaan, uit angst dat ze in de ban van Boeddha zouden komen. Inmiddels is de houding honderdtachtig graden gedraaid: jaarlijks komt er een horde kinderen van een Dokkumse school op bezoek bij de stoepa en de Lama onderhoudt briefcontact met een pastoor uit diezelfde stad. Verder is het een komen en gaan van individuen en allerlei soorten groepen komen langs bij de Lama, tot een christelijke motorclub aan toe. Er worden zowel retraites als workshops gegeven.

Daad bij woord voegen
Na tien minuten komt Vera het keukentje binnenlopen en vertelt dat de Lama nu tijd heeft om ons te ontvangen. Dit komt als een verrassing, ik had niet verwacht de Lama zelf te spreken. We volgen haar naar een ander gebouwtje op een binnenplaats, dat fungeert als tempel. Op de binnenplaats komen drie witte langharige hondjes ons luid begroeten. Lama Gawang Rinpoche komt uit een ander gebouwtje gewandeld, groet ons en gaat ons voor in de typisch Tibetaans ingerichte tempel: overal kleurrijke gebedsvlaggen en klankschalen, en een groot boeddhabeeld. Op de vloer hier en daar wat rijstkorrels, misschien de overblijfselen van een zegening. We gaan zitten en wat volgt is een half uur durend dharma-onderricht uit de mond van de Lama zelf. Hij spreekt in het Tibetaans hetgeen Vera in het Nederlands vertaalt.
‘Boeddhisme is de enige religie waar iedereen goedgezind tegenover staat, omdat het de enige religie is die daad bij woord voegt', begint Rinpoche. Hij vertelt dat Mao goed zat in de zin dat hij iedereen gelijk wilde maken (door middel van het communisme), maar geen enkel begrip had van de werking van karma.

Bodhicitta
Het belangrijkste is volgens Lama Gawang om een vreedzaam persoon te worden en je bodhicitta (je hulpvaardigheid naar anderen toe) te ontwikkelen. Positief handelen is de oorzaak van geluk en negatief handelen is de oorzaak van lijden, pijn en frustratie. Wat anderen ten goede komt, dat is dharma. Alle andere handelingen die je verricht, is het werk van demonen.
Hij heeft een tekening gemaakt waarvan hij een kopietje aan ons geeft. Op de achterkant staat te lezen dat tegelijkertijd met jou twee karmababy's worden geboren: een baby van het licht en eentje van het duister. Beiden zitten altijd op je schouders en verzamelen steentjes. Bij iedere positieve daad krijgt de baby van het licht een wit steentje, bij een negatieve daad krijgt de ander een zwart steentje. Op het eind van je leven worden deze steentjes geteld en afgewogen. Zijn de witte steentjes in de meerderheid, dan ga je naar boven. Zijn de zwarte steentjes in de meerderheid, zak je omlaag. Hij wijst ons er op dat wij zelf ons levensgeluk in de hand hebben. We zijn gezond, we kunnen kiezen, maar we weten niet wanneer ons leven ophoudt. Daarom is het belangrijk om altijd te proberen goeie daden voor je medemens te verrichten en dat de intentie waarmee we handelen het belangrijkste is wat er bestaat, omdat het de enige oorzaak is voor geluk dat we in de toekomst ervaren.

Stil
In de auto op weg naar huis is het een stuk stiller dan op de heenweg. Ik zit vol inspiratie om me heen te staren over het Friese landschap, terwijl ik nadenk over de woorden van Lama Gawang. Ik kan moeilijk geloven dat hij speciaal voor ons een half uur heeft vrij gemaakt om iets te vertellen wat hij al miljoenen keren moet hebben verteld, maar ik realiseer me ook dat het zijn taak is en dat het mijn taak is om dit verhaal weer verder te verspreiden naar jou, dus bij deze!

Info
Wil je zelf de stoepa bezoeken dan kun je gewoon langsgaan, of er één van de cursussen of retraites volgen. Wil je meer weten over de stoepa en over het bijzondere leven van Lama Gawang, kijk dan op de website www.karmakagyu.nl

Social media