Spiritueel wisselgeld

Laurens van Aarle

• Geschreven op: 30-03-2009
• Reacties: 0
• Waardering: 2,9 Sterren
• Tags:
  • Japan

Wat is het dat ons naar tempels, heiligdommen, kerken en andere religieuze of spirituele plaatsen trekt? Wat vinden wij daar? Laurens begon zich dit af te vragen toen hij acht dagen lang door de straten van de oude Japanse hoofdstad Kyoto wandelde en daar een aantal van de talloze tempels bezocht. Terug in Nederland legde hij zijn vragen voor aan Japanoloog en boeddhistisch priester, Henny van der Veere.

Esthetiek en mysterie in aardse vormen
Zittend op de houten tempelvloer, kijk ik uit over een van Kyoto's meest prachtige rotstuinen.
Een stroom bezoekers passeert mij. Dit is de vijfde keer dat ik deze tempel, de Ryogen-in, bezoek. Ik laat de schoonheid van de tuin op me inwerken. Voor mij zijn deze zentuinen en de houten gebouwen waar ze deel van uitmaken, voorbeelden van hoe je subtiel en harmonieus verstilling en verbondenheid cultiveert - hoe je mensen in contact laat treden met de meer contemplatieve dimensie van het leven en de wereld waarin wij ons bevinden. De katholieke kerken die ik in Europa heb bezocht, doen dit op een andere, meer dramatische wijze. Onder andere door de omgeving buiten te sluiten en volledig op het heilige en sacrale te focussen. Hoewel dit zijn eigen schoonheid kan hebben, gaat mijn persoonlijke voorkeur uit naar eenvoud, openheid en verbondenheid met het natuurlijke, naar het zien van esthetiek en mysterie in aardse vormen. Niet zozeer in symboliek.

Vermeende motieven
Gedurende mijn bezoeken aan talloze tempels en heiligdommen in Japan, heb ik mensen voor een grote variëteit aan redenen naar deze plekken zien komen. Voor zegeningen, rituelen, ceremonies en gebed. Op zoek naar eenzaamheid, inspiratie, contemplatie en advies. Of simpelweg voor een korte rustpauze, of tijdelijke ontsnapping aan een hectisch bestaan.
Toch krijg ik geen inzicht in de aard van hun gedachten, gevoelens en motieven. Ik ben geneigd hun vermeende motieven te categoriseren, maar realiseer me dat ik eigenlijk niet zo zeker ben van mijn eigen motieven om hier te zijn. Ik besluit mijn overpeinzingen te delen met dr. Henny van der Veere, behalve Japanoloog ook boeddhistisch priester en een bijzonder actief pelgrim.

Cultureel versus religieus belang
Dr. Van der Veere leefde en werkte zelf twaalf jaar lang op verschillende locaties in Japan en ondernam herhaaldelijk pelgrimages in het land waar boeddhisme, shintoïsme en volksgeloof steeds meer met elkaar verwoven zijn geraakt. Hij onderkent de grote diversiteit aan motieven om religieuze plekken aan te doen.
Vanuit zijn professionele studies en persoonlijke observaties zegt hij er het volgende over: ‘Veel Japanners zien vaak wel het culturele belang van tempels en heiligdommen, maar niet zo zeer het religieus belang. Deze plekken worden ook door de Japanners zelf bezocht als toeristische bestemming. Voor de historische, culturele en esthetische waarde die zij vertegenwoordigen. Verder dienen zij vaak als centrum van het ritueel tijdens geboortes, ceremonies en begrafenissen. Mede door gebrek aan tijd, middelen en interesse onder jongere generaties worden deze plekken het meest actief bezocht en ondersteund door gepensioneerden.'

Spiritueel wisselgeld
Volgens dr. Van der Veere zien verder veel (met name oudere) bezoekers van heilige plekken in Japan het als een mogelijkheid om in contact te komen met een bepaalde positieve kracht of energie. Dit kan een natuurkracht zijn of de kracht van een heilig persoon wiens geest of energie nog steeds actief is bij een specifiek heiligdom. Door hun bezoek aan deze plek vergaren zij positief karma of spiritueel wisselgeld voor zowel het huidige als het volgende leven. Zo kun je bij menig shintoheiligdom kiezen uit een brede selectie van amuletten voor uiteenlopende zaken als: het afweren van auto-ongelukken, het succesvol afleggen van examens, een voorspoedige zwangerschap of meer geluk in de liefde of de zakenwereld. Religie lijkt in Japan dus in zekere mate verbonden met de praktijk en het ritueel van alledag.

Reinigend proces
Op mijn vraag wat hij zelf vindt op de plekken die hij tijdens zijn pelgrimages bezoekt, antwoordt hij: ‘De pelgrimage in zijn geheel is eerder een reinigend proces, zowel fysiek als geestelijk. Het stelt je in staat je volledig te concentreren op waar je op dat moment mee bezig bent. Dat zorgt soms voor onbevangen openingen, misschien zelfs inzichtervaringen. Ook voelt het proces als een mogelijkheid om jezelf opnieuw op te laden. Je laat de bekende wereld achter je en geeft jezelf de kans het leven en je natuurlijke omgeving op een andere manier te ervaren.'

Wat wij zoeken en soms ook vinden op deze plekken is ook uniek persoonlijk. Ik denk zelf dat het voor een belangrijk deel afhankelijk is van de diepte van ons begrip van en ervaring met het ‘heilige'. Of wij ons daar vervreemd van voelen en voor hebben afgesloten, of dat wij vanuit onze cultuur of persoonlijk pad daar een invulling aan geven waardoor we ermee in contact kunnen treden. Voor de een blijft het bij een aangename esthetische ervaring of verbazing over zoveel ‘hocus-pocus'. De ander bouwt positief karma op en put daar kracht uit om zich staande te houden (te midden van zijn levensomstandigheden). Weer een ander ziet het als een uitnodiging om intiemer in contact te treden met de spirituele dimensie van zijn omgeving en zijn eigen leven. Ik word er in ieder geval door geraakt.

Cpyright foto's Laurens van Aarle

Stuur dit artikel door