Kraamzorg op het dak van de wereld

Robert Nieuwland

• Geschreven op: 06-03-2009
• Reacties: 0
• Waardering: 2,9 Sterren

Janine Lindner (arts) en Marga de Baat (verpleegkundige) reizen ieder jaar van de Spaanse Costa Blanca, waar ze wonen, naar Nepal. Daar helpen ze vrouwen die net bevallen zijn, maar zij staan ook klaar om de meest uiteenlopende gezondheidsproblemen te behandelen, ook bij mannen en kinderen. Het idee zelf werd geboren in Tibet, waar de twee drie maanden lang in een klooster woonden en werkten.

Janine Lindner (links op de foto) was jaren geleden werkzaam bij Artsen Zonder Grenzen en belandde zo in Noord-India. Ze ontmoette daar een monnik die haar vertelde over de problemen die veel vrouwen ervoeren voor, tijdens en na de zwangerschap. Het ging zelfs zo ver dat veel van hen kwamen te overlijden. Janine besloot te gaan kijken hoe de monniken hulp boden aan deze vrouwen en stond versteld van de primitieve manier waarop alles werd gedaan, soms zelfs gewoon in de stal. Tijdens de reizen hierop was ook Marga hier getuige van. Ze vertelt over hun ervaringen tijdens hun eerste reizen naar het dak van de wereld: ‘Het is jammer dat Janine niet meer te spreken is', betreurt Marga. Haar compagnon is alvast vertrokken naar Nepal en Marga gaat zelf in februari.
‘De monnik waar Janine mee in contact kwam zou de reïncarnatie zijn van de stichter van een klooster in Kabsi, in de Tibetaanse provincie Amdo-Kahm. Deze ‘Rinpoche' vroeg haar of ze naar zijn klooster wilde om het probleem van de vrouw- en kindersterfte te bestuderen.'

Werken op hoogte
Janine mailde Marga direct met de vraag of ze drie maanden wilde komen om haar te helpen. Het leek de twee een prachtige kans om ervaring op te doen met de gezondheidszorg op grote hoogte. ‘Het klooster ligt op 4500 meter!', benadrukt Marga. Het duurde niet lang tot de Rinpoche een mailtje terug kreeg met het bevestigende antwoord. ‘Als wederdienst beloofde hij ons onderhoud en verblijf in het klooster plus ieder een paard en een schaap.' Dat laatste aanbod werd vriendelijk afgeslagen, ‘maar we vroegen wel of we opgehaald konden worden van het vliegveld van Chengdu. Na drie dagen rijden in de jeep van de Rinpoche kwamen we aan bij het klooster waar we met witte sjaals (kata's) behangen werden', beschrijft Marga.
‘Bij wijze van grote uitzondering kregen we een kamer toebedeeld in het klooster, naast die van de Rinpoche. Ook kregen we twee jonge monniken toegewezen die voor ons moesten zorgen. ‘s Avonds en ‘s nachts vroor het en ‘s ochtends lag er vaak wat sneeuw. Vanuit onze kamer hadden we een wonderschoon uitschoon uitzicht. De majestueuze heuvels om ons heen maakte dat we ons heel klein voelden.'

Aan de slag!
‘Het werd al snel duidelijk waar we voor kwamen. De eerste patiënten stonden direct voor onze deur. Wij wilden de monniken die tot dan toe gezorgd hadden voor zieken en zwakken niet bekritiseren en probeerden duidelijk te maken dat wij er niet waren om hun geneeswijzen te veranderen, maar om andere methodes te tonen.'
‘Er was een begin gemaakt met de bouw van een soort behandelpost. Daar had de monnik die een paar maanden een medische opleiding had gevolgd zijn behandelkamer. Er waren geen verbandmiddelen of instrumenten. Wel veel potten met pillen.'
‘Wij kregen een eigen ruimte die we inrichtten met een tafel, twee stoelen en een onderzoektafel die we lieten timmeren. Daar hielden we de spreekuren met de door ons meegebrachte medicijnen, verbandmiddelen en instrumenten. Er waren twee monniken die een soort stage bij ons liepen en veel interesse toonden in onze methodes.'
‘Wij hebben er best spectaculaire dingen gedaan. Zo moesten we ooit voorkomen dat een kindje onderkoeld raakte en hebben we snel een soort couveuse bij elkaar geknutseld met een jampotje vol warm water en een afgeknipte mouw. Vervolgens moest de baby tegen de blote borst van zijn ouders worden gehouden. Het werk daar doet een groot beroep op het improvisatievermogen.'
‘Wij gaven voorlichting aan groepen vrouwen en meisjes, hebben een aantal bevallingen gedaan en lieten veelvuldig onze methodes zien. Volgens ons was een totaal gebrek aan hygiëne een van de belangrijkste oorzaken van de sterftegevallen. De pasgeborene wordt direct na de geboorte ingesmeerd met verse jakmest en heel kort afgenaveld met een plukje schapenwol. De moeder doorstaat de bevalling zonder enkele voor- of nazorg. Toch wordt lang niet alles verkeerd gedaan. Het is ongelooflijk met hoeveel behandelingsmethoden ze daar op de goede weg zitten en ontzettend boeiend om dat te zien. Ze hebben helemaal hun eigen geneeswijze ontwikkeld.'

In het klooster
Marga vertelt openlijk over hoe zij en Janine hun verblijf in het klooster ervaren hebben. Dat kon beter... ‘Het was erg primitief; het menu bood soms wat yoghurt met gerst, maar meestal bleef het bij zoute thee met (geschimmelde) boter, aardappels en uien. Er was geen verse groente of fruit, brood, melk of andere dingen.'
‘Met de monniken hadden we weinig contact. Wel hoorden we ze zingen of hardop discussiëren. Elke dag zagen we mensen die om het klooster liepen of zich al uitstrekkend er omheen voortbewogen. Van meditatie hebben we niets gezien, omdat we niet in de daarvoor bestemde ruimte mochten kijken. Zelf hadden we er sowieso geen tijd voor. We draaiden wel af en toe aan de grote gebedsmolen. Zo konden we denken aan onze dierbaren en bidden voor de mensen waar we voor zorgden.'
‘We hadden grote bewondering voor de opbouw van het klooster dat jaren daarvoor grote schade had opgelopen tijdens de Chinese invasie. Er werd ons verteld dat alle monniken die niet vluchtten, waren opgesloten, gemarteld en uitgehongerd. Weinigen van hen kunnen dat navertellen.'

Vrolijke, gezonde zuigelingen
‘De streek waarin wij verbleven, leek toch niet al te veel te lijden onder de Chinese dictatuur. In het gemeentegebouwtje waar wij onze voorlichting mochten geven, hingen de foto's van Mao en de Dalai Lama naast elkaar. De ambtenaren waren dan ook allemaal Tibetanenen en de bevolking goed gezind. Naar ons idee was het rustig en vredig. We hebben geen onlusten meegemaakt.'
‘De mensen die we behandelden, waren uiterst tevreden. Zeker toen ze de goede resultaten zagen. Meerdere pasgeborenen zijn na een moeizame start vrolijke, gezonde zuigelingen geworden. Na ons verblijf van drie maanden namen we dan ook voldaan maar met pijn in ons hart afscheid. Bedolven onder de kata's reden we in de bestelde taxi (!) naar de dichtstbijzijnde stad om vandaar de reis terug te maken.'
‘We hadden een goede, zij het moeizame tijd. We beseffen dat het voor ons moeilijk is om op deze hoogte en met negen maanden sneeuw en kou te werken. Wel hopen we dat iets zal blijven hangen van de gezondheidszorg zoals wij die hebben laten zien aan onze "stage-monniken", dat de resultaten van deze maanden iets hebben kunnen toevoegen aan het bestaan van de nomaden die op deze grote hoogte leven.'

Stichting Tamsarya
Tegenwoordig werken Janine en Marga nog steeds in Nepal. Dat werk wordt door hun beperkte financiële middelen en de onherbergzaamheid van de Nepalese streken niet makkelijker op. Om een idee te krijgen van wat er nodig is: een gynaecologische operatie kost tussen de 175 en tweehonderd euro. De operaties van kinderen kosten gemiddeld rond de 150 euro. Met het geld dat ze voor vertrek eigenhandig inzamelen, betalen ze niet alleen de operaties, maar kopen in Nepal ook medicijnen in.
Marga en Janine hebben hun project eigenhandig opgezet en zijn voor de financiële kant van het verhaal vrijwel volledig afhankelijk van de vrijgevigheid van vrienden, familie, kennissen en (gelukkig) steeds meer spontane giften als gevolg van de bekendheid van het initiatief die van mond tot mond langzaam aan toeneemt. Het duo vaart echter onder vlag van Stichting Tamsarya, die toekomstgerichte projecten in Nepal - met name voor kinderen (jongens én meisjes), op het gebied van onderwijs, gezondheidszorg en algemeen welzijn - realiseert. Zie voor meer informatie over deze stichting: www.tamsarya.nl.

Doneren kan!
Donaties kunnen gestort worden op de Postbank, gironummer 440897 (IBAN: NL16 PSTB 0000 440897) t.a.v. Stichting Tamsarya, Amsterdam, o.v.v. "vrouwenproject".

Contact met Janine en Marga
Janine: (+34) 616841072  janinelindner@hotmail.com
Marga: (+34) 966875546 margadebaat@hotmail.com

Social media