Battle in Seatle

• Auteur: Chihiro Geuzebroek
• Geschreven op: 26-02-2009
• Reacties: 1
• Waardering: 2,9 Sterren
• Tags:
  • Filmrecensie

Hordes mensen lopen door de straten van Seatle met spandoeken en mobiele bouwwerken die kritiek leveren op de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Het gaat hier om een vreedzaam protest dat in 1999 met geweld wordt neergeslagen door politie en de National Guard. Getuigt het voorval in Seatle van een (bewonderens)waardige strijd van burgers? Of kunnen burgers deze strijd niet waarmaken?

Boeddhisme gaat over winnen of verliezen en zo ook menig Hollywood-plot. Toch is het maar zeldzaam dat de boeddhistische betekenis van ‘winnen of verliezen' wordt vertegenwoordigd door een Hollywood-film. Het is dan ook een grote verrassing dat ‘Battle of Seatle', de nieuwe film van regisseur Stuart Townsend, boeddhistische strijdlustigheid zo goed weet te verbeelden. De film laat zien dat winnen en verliezen een kwestie is van volharden of opgeven op het moment dat er weerstand optreedt. Een klein hart went aan lijden, een groot hart overstijgt het. Dat is boeddhistische strijdlustigheid.

Achtbaan
Townsend geeft een uitzonderlijke kijk in de keuken van vreedzaam activisme in Amerika. Het is duidelijk dat de regisseur de film toegankelijk wil houden voor een breed publiek dat wellicht geen voorkennis heeft. Voor hen is de film behalve een waardevolle geschiedenisles ook bijzonder vlot en spannend. Maar ook voor het publiek dat niet bang is voor wat meer diepgang schotelt de film genoeg genuanceerde problematische kwesties voor om je dagenlang niet meer los te laten. Met oog voor het leed dat verdeeldheid met zich meebrengt en de kracht van solidariteit neemt de film Battle in Seatle je mee in een emotionele achtbaan.

Ongein
Wat gebeurde er precies bij de betreffende WTO-besprekingen? De Amerikaanse bevolking heeft zich gedurende vijf dagen massaal uitgesproken tegen de WTO en haar opereren in de wereld. Dit protest ging gepaard met het bespreekbaar maken van vele lastige probleemstellingen. Hoe ga je bijvoorbeeld als burger giga-instanties aanspreken op hun misbruik van macht en financiële middelen? Hoe gebruik je je stem wanneer er een leger op je af wordt gestuurd wanneer je zegt dat de koers van arbeiders uitbuiten, milieuvervuiling, voedselindustrieschandalen en meer van dit soort ongein, onacceptabel is?
De WTO-manifestatie wordt in de film beleefd door de ogen van een op carrière beluste verslaggeefster, verschillende activisten, enkele politieagenten, een dokter zonder grenzen, de burgermeester van Seatle en een verliefd stelletje. Aan welke kant we het debacle ook volgen, overal wordt het voor de personages steeds lastiger om niet vast te komen in impasse. Impasse veroorzaakt door toenemende mate van geweld.

Beeldvorming met belangen
Het gewelddadige antwoord op het protest beperkt zich niet tot het optreden van de politie. Een onderschatte vorm van geweld is de vertekende beeldvorming van het vreedzame protestgeluid in de media. Het beeld van de demonstrant op het nieuws draagt bij tot verder onbegrip van activisme. De beeldvorming op tv staat in dienst van de belangen van de industrie die haar financiert, niet hen die de industrie bekritiseren.
Beeldvorming is een gevoelige zaak. Een voorbeeld hiervan is de typering van demonstranten als antiglobalisten in plaats van andersglobalisten. Het protest, dat meer dan 50.000 burgers mobiliseerde, wordt in de media afgedaan als vandalisme. Met media-expertise wordt het protest ontdaan van haar legitimiteit. Wanneer advocate en activiste Samantha dit vijandbeeld van demonstranten op het nieuws ziet verzucht ze: ‘How do you stop those who stop at nothing?' Samantha is ontgoocheld door de onjuiste presentatie van een massale actie met een wezenlijke boodschap. Het antwoord van medeactivist, Jay, is simpel en direct: ‘You don't stop!' Hoe erg de terreur ook is, toch moeten goedgezinde mensen zich niet laten terroriseren door scheve machtsverhoudingen te accepteren.

Onverdund boeddhisme
De moed om activisme een vriendelijk gezicht te geven in een Hollywood-film getuigt ervan dat Townsend niet bang is zijn stem te gebruiken in een arena van veel (media)weerstand. En hier komt de boeddhistische betekenis van winnen en verliezen weer aan de oppervlakte. De Japanse vredesactivist en leider van de boeddhistische beweging Sōka Gakkai, Josei Toda, heeft ooit gezegd: ‘Geloof is - voor het individu en voor de mensheid - een strijd tegen impasse. Geloof betekent het voeren van onophoudelijke strijd. Winnen of verliezen we deze voortdurende strijd tegen impasse? Daar komt het in het kort op neer'.

Ongeloof over eigen kunnen
Wat Toda hiermee bedoelt wordt duidelijk verbeeld in ‘Battle in Seatle' waar we middels verschillende verhaallijnen te zien krijgen hoe een ieder zijn eigen ongeloof te lijf gaat. Het ongeloof in het feit dat we zelf het verschil kunnen zijn dat de wereld verbetert. Iedereen koestert een bepaald ongeloof ten aanzien van zijn eigen capaciteiten als wereldverbeteraar. Het durven beproeven van je vermogen ondanks je onzekerheid is een waardige strijd, een strijd tegen ongeloof in jezelf. De activisten die hier gevolgd worden, handelen niet uit heldendom. Zo worden ze ook niet afgeschilderd. Ze handelen uit een besef van de waarde van het leven van een ieder. Dit is echt onverdund boeddhisme.

Kracht van gewone mensen
De boodschap van de film wordt kracht bijgezet door acteerwerk van vele bekende acteurs: Charlize Theron, Ray Liotta, Andre Benjamin (Outkast) en Woody Harrelson laten zich van hun beste kant zien. De zus van Dexter (HBO serie) en LOST actrice, Michelle Rodriguez, zijn ook van de partij. Met zo'n bezetting zou je denken dat de film ook een Nederlands publiek wel naar de bioscoop zou krijgen. Helaas is ‘Battle in Seatle' in Nederland niet voor de theaters gedistribueerd en moet de film genoegen nemen met videotheekverhuur en verkoop (nu ook in de winkel).

‘Battle in Seatle' is zeker een aanrader. Ook voor publiek dat niet direct aangetrokken wordt door de maatschappelijke waarde ervan. De film laat de kracht zien van gewone mensen die zich tegen alle verwachtingen in zo wisten te organiseren dat ze geschiedenis maakten. Wie denkt dat hij geen verschil kan uitmaken omdat hij alleen te klein is, heeft nog nooit in bed gelegen met een zoemende mug.

Social media