In de stroom van de tijd

Robert Nieuwland

• Geschreven op: 08-01-2009
• Reacties: 1
• Waardering: 2,9 Sterren

De woordmeditatie van Gemain Droogenbroodt

Vergankelijk is alles wat leeft
Wat blijven zal, zijn de keien in de rivier
- steenschrift in de stroom van de tijd.

‘In de stroom van de tijd', de laatste bundel van de Vlaamse reizende dichter Germain Droogenbroodt (hieronder met met Gioconda Belli, één van de belangrijkste dichters van Nicaragua), werd dit jaar in het Engels-Chinees uitgegeven in Sjanghai en is sinds kort ook verkrijgbaar in het Nederlands. Het boeddhisme blijkt een grote inspiratie te zijn voor Germain. Onze zuiderbuur vertelt hier openhartig over.

Je hebt de bundel in een dorpje in de Himalaya geschreven. Hoezo daar? ‘Dat is eigenlijk een lang verhaal. Zowat dertig jaar geleden reisde ik voor het eerst naar India, samen met een Belgische vriend, een schilder. In Delhi namen wij contact op met de kunstacademie waar ik Satish Gupta leerde kennen (ondertussen een van de belangrijkste schilders van India).
Satish is zen-boeddhist. Wij werden goede vrienden. Sindsdien verbleef ik acht keer in India en had er telkens lange, diepgaande gesprekken met hem. Hij introduceerde mij zowel tot het Hindoeïsme als het zen-boeddhisme en bezorgde mij ook interessante lectuur, waaronder de werken van Alan Watts (die ik ten zeerste aanbeveel).
Door mijn contact met India, mijn reizen naar het Verre-Oosten en contacten met Chinezen (waardoor ik ook het Confucianisme en het Taoïsme leerde kennen) raakte ik dusdanig gefascineerd door de oosterse culturen, religies en filosofieën, dat ik de behoefde kreeg om na mijn voorgaande poëziebundels een cyclus gedichten te schrijven die een poëtische brug zouden zijn tussen de Westerse (vooral de Griekse) en de Oosterse filosofieën.
In 2003 reisde ik terug. Ik installeerde me in een klein pensionnetje dat slechts twee kamers ter beschikking heeft, maar over een prachtige tuin beschikt. Dag na dag vertoefde ik er mediterend en schrijvend, met als enig gezelschap de bergstroom, exotische vogels en af en toe een aap. Dat bergriviertje inspireerde mij tot meerdere gedichten en zelfs tot de titel van mijn laatste bundel. Het plaatsje heet Niglath.'

‘Zoals Oscar Wilde beweerde, kent men vandaag de dag van alles de prijs, maar van niets de waarde'

Welke invloed heeft je verblijf in de bergen op je gehad? ‘Ik heb maar één uitstap gemaakt naar een dichtbijgelegen meer. Alle andere dagen heb ik min of meer een gelijk "werkschema" aangehouden. Na het ontbijt bracht een van de personeelsleden een tafeltje en een stoel naar dezelfde plek bij de bergstroom waar weelderig cannabisplanten groeien. Tijdens mijn tweede verblijf - ondertussen werden er enkele bungalows bijgebouwd - verbleef ik bij regenweer in het nieuwste vertrek. Het werd meteen The "Poet's Cottage" werd gedoopt.
Op enkele kilometers daar vandaan bevindt zich ook een klooster waar ik een paar keer naartoe ben geweest. Zoals uit de bundel blijkt, heeft vooral de natuur mijn gedachten (en dus ook de gedichten) beïnvloed. Het meest misschien wel de stroom die mij steeds weer op de tijdelijke aard van het leven attent maakte.
Zoals Rafa Carcelén die mijn werk goed kent in de inleiding van "In de stroom van de tijd" schreef, is dit boek meer lyrisch dan de twee voorgaande en is er een grotere verbondenheid met de natuur. De natuur is grotendeels inspiratiebron van de filosofische mijmeringen of meditaties.
Paul Celan, wiens werk nooit in mijn reiskoffer ontbreekt, schreef: Realität ist nicht, Realität will gesucht und gewonnen sein. Het woord, het gedicht, is tegelijk middel en doel om een diepere realiteit te ervaren. Je zou het een woordmeditatie kunnen noemen. Dusdanig zijn de gedichten voor eigenlijk een soort poëtisch-meditatief dagboek, waarin het wezen van de natuur als aards onderdeel van een hoger, kosmisch gebeuren wordt ervaren.'

Er zit duidelijk een filosofisch/boeddhistische/spirituele lijn in deze bundel. Waartoe voel je jezelf (het meest) aangetrokken? ‘Het gedicht "Religie" geeft het antwoord: Mijn geest is een kosmisch danser. Als kind heb ik een eerder katholieke opvoeding genoten, mijn moeder was gelovig, mijn vader niet. Het geheugen is als een harde schijf: ook al wis je die helemaal uit, er blijven steeds nog restanten hangen die af en toe weer opduiken.
Eigenlijk ben ik een omnivoor wat de Oosterse spiritualiteit betreft. Wat ik er in tegenstelling tot bijvoorbeeld het christendom of de Islam in waardeer, is hun ontstentenis aan indoctrinatie; de vrijheid van de (eigen) geest.
Het decennialang communistisch bewind ten spijt is het Confucianisme in China nog alomtegenwoordig en als je het mij vraagt hadden we in Europa ook beter die regels dan het consumentisme van "Big Brother" gevolgd. Maar ik voel me ook met het boeddhisme verbonden en als taoïst geloof ik ook in het - niet steeds zichtbare - beloop der dingen.'

‘Het woord, het gedicht, is tegelijk middel en doel om een diepere realiteit te ervaren'

´Beoefen je zelf ook een bepaalde vorm van meditatie? ‘Mijn meditatietechniek is allerpersoonlijkst en heeft in de eerste plaats met de creatie van poëzie te maken. Daarom moet ik mij voor het schrijfproces, dat tegelijk een manier van meditatie is, een monnik gelijk, helemaal afzonderen. Bij voorkeur in een land waar ik de taal niet eens begrijp, maar die mij - door zijn cultuur - in een hogere sferen kan brengen. Het woord, het gedicht is dan middel en meditatietechniek om een dieper bewustzijn te bereiken.'

Is er ook een boodschap die je met de bundel wilt meegeven? ‘Het blijkt dat "In de stroom van de tijd" en "De Weg" niet alleen door poëzielezers gewaardeerd worden, maar vooral ook door lezers die op zoek zijn naar geestelijke waarden die in onze moderne tijd zijn zoekgeraakt.
Zoals Oscar Wilde beweerde, kent men vandaag de dag van alles de prijs, maar van niets de waarde. De boodschap van de bundel is misschien door lezing van de gedichten weer de waarde van de kleine dingen te doen ontdekken die - ook - onderdeel van het kosmisch gebeuren zijn.'

KOAN
Aan drie Indische koeien
vroeg hij de betekenis van ZEN
de wijste van de drie
antwoordde: "MU!"

Verder lezen, meer weten?
Alan Watts: en.wikipedia.org/wiki/Alan_Watts
Satish Gupta: www.satishgupta.com
Germain Droogenbroodt: www.point-editions.com

Social media