Op zoek naar mijn sangha deel 3, Sangha Metta

• Auteur: Johan Aanen
• Geschreven op: 12-12-2008
• Reacties: 0
• Waardering: 3 Sterren
• Tags:
  • Vipassana
  • Theravada boeddhisme

Johan (23) gaat op zoek naar een Sangha om zijn geestelijke aspiraties in praktijk te brengen en te leren mediteren. Hiervoor bezoekt hij zeven Sangha's om te onderzoeken welke van deze centra hem eventueel verder kan helpen op zijn pad. Deel drie van zeven over Sangha Metta

Met stevige pas loop ik door de straten van het centrum. Ik ga namelijk op bezoek bij Sangha Metta (voorheen Buddhavihara), een meditatiecentrum dat zich richt op de Theravadatraditie. Theravada wordt ook wel eens orthodox boeddhisme genoemd of de Oude School en is de overlevering van de oudste nog bestaande boeddhistische traditie.
Het Theravada komt duidelijk naar voren in de Abidhamma-studies die door Sangha Metta worden georganiseerd. Dit is de studie van de boeddhistische psychologie, die kenmerkend is voor het Theravada en waarmee elke boeddhist de Leer van de Boeddha begint te bestuderen in landen waar de Oude School prominent is. Rond zes uur loop ik de Oudezijds Voorburgwal in. Ik zie geen enkel uithangbord of raamdecoratie dat er boeddhistisch uitziet of dat me doet vermoeden dat er een meditatiecentrum zit, maar na nader onderzoek zie ik in de Sint Pieterspoortsteeg op een deur vermeld dat Sangha Metta op de eerste verdieping te vinden is.
Ik druk op de bel, een bekende zoem. Ik doe de deur open en kijk recht tegen een steile, met vloerbekleding bedekte trap. Snel maar voorzichtig loop ik de trap op en zie rechts een schoenenrek met schoeisel. Links van mij een op een kier staande deur waar achter ik iemand op een kussen zie zitten. Ik doe mijn schoenen uit en betreedt de ruimte. Ik groet de gouden Boeddha die ik voor mij zie, pak een kussen en ga zitten. Rust.

Simpel is moeilijk
Terwijl ik zit, richt ik mijn blik op de ruimte en merk de afwezigheid van de kleuren die zo kenmerkend zijn voor de Tibetaanse centra, evenals afbeeldingen van Tibetaanse lama's en rinpoche's. Deze meditatieruimte is geen witte, hygiënische ruimte, maar een knusse huiskamer. Er heerst een vibratie van berusting, alsof iedere aanwezige thuiskomt na een drukke dag en vol vertrouwen hier vertoeft. Er staat bijna geen meubilair en slechts één kant van de ruimte wordt overheerst door duidelijke boeddhistische invloeden.
Ik richt mijn blik af en toe op de vrouw die links schuin voor mij zit: Jotika Hermsen. Jotika is bekend vanwege de aan haar uitgereikte ‘Outstanding Women in Buddhism Award' die zij in 2005 uit handen van de Verenigde Naties ontving voor haar verdienste in het verspreiden van de Dhamma (Boeddha's leer). Maar ik kende haar als spreker bij de bijeenkomst die was georganiseerd tussen mijn docente van de VU en Bodhitv in het kader van een collegereeks over boeddhisme. Toen herkende ik haar ook als degene die samen met mij in het voorjaarsnummer van Vorm & Leegte stond in een artikel over celibatair leven. Wat is de wereld toch klein.

Tour de chambre
Ik blijf gedwee zitten en na een paar minuten draait Jotika zich om en geeft een korte introductie over de meditatie. Ik grijp de kans even een blik te werpen op mijn metgezellen. Ik zie dat er wat jongere dames en heren zitten, een man en vrouw van middelbare leeftijd en een vrouw die samen met Jotika de ‘oudere garde' vormt. Na de korte zitmeditatie en de uitleg volgt een loopmeditatie. Jotika probeert ons onze aandacht op het moment te laten richten op de punten van contact: contact tussen onze voeten en de vloer, tussen ons lichaam en de lucht, onze zintuigen en de omgeving. Ze zegt dat het belangrijk is om gewaar te zijn, zonder onze zintuiglijke tentakels uit te strekken naar wat wij waarnemen. We moet zien, niet kijken; horen, niet luisteren. Klinkt simpel, maar is het niet! Tijdens mijn Tour de Chambre neem ik de ruimte in me op. Het lopen bevalt me, ondanks dat we kleine stapjes moeten zetten omdat we met wel vijftien mensen in een kleine ruimte wandelen. Gedachten die opkomen probeer ik los te laten. Ik merk dat ik me nu pas bewust wordt van het ritme van mijn ademhaling, die daardoor gelijk rustiger begint te worden.

Zuiverheid, mededogen, wijsheid
Jotika vraagt ons onze plaatsen weer in te nemen. Ze wijst ons op het gevaar dat de aandacht kan verslappen. Bij elke wisseling van activiteit is dat gevaar groot. Wanneer we zitten, geeft ze een korte uitleg over de zogeheten mettameditatie. Deze meditatie is gericht op drie ‘zijnskwaliteiten', zoals Jotika ze noemt: zuiverheid, mededogen en wijsheid.
Mettameditatie wordt gedaan richting een Boeddhabeeld, waarbij je bepaalde geestelijke houdingen aanneemt. Bij deze houdingen noem je voor jezelf de zijnskwaliteit op die er bij hoort, zodat ze in je gaan resoneren. Volgens Jotika zijn er mensen bij de meditatie aanwezig geweest die weigerden te buigen voor het ‘afgodsbeeld'. Maar in feite, zegt Jotika, buig je niet voor het Boeddhabeeld, maar voor de zijnskwaliteiten die je probeert te belichamen.

Ervaringen uitwisselen
Na de mettameditatie volgt er weer een zitsessie. Ik neem me voor alle gedachten die opkomen los te laten. Na een worsteling om me te concentreren, ondanks een lichte blessure aan mijn linkerknie, luidt Jotika de bel. Iedereen ontwaakt.
Nadat de meditatie is afgelopen spoort Jotika ons aan in een kringetje te zitten en ervaringen uit te wisselen. Dit heb ik niet meegemaakt bij Shambala en Rigpa en ik vind het fantastisch. Het schept meer genegenheid tussen de aanwezigen en je kunt leren van andermans hindernissen en inzichten. Maar niemand is verplicht om iets toe te voegen en sommige deelnemers verkiezen de stilte.
Terwijl Jotika daar zit als ‘moeder' der aanwezigen voel ik mijn waardering groeien en neem me voor hier vaker te komen. Hoewel Vipassana geen Tibetaans boeddhisme is, waar ik me graag in wil verdiepen, heb ik wel het gevoel dat ik hier veel kan leren. Het kringetje is leuk, open en nuttig om de anderen wat te leren kennen. Na afloop dank ik Jotika voor haar onderricht en ga naar buiten. Ik neem me voor in ieder geval een keer terug te komen.

Wil je op bezoek komen op de Pieterspoortsteeg? Er is niet altijd iemand aanwezig om je te ontvangen. Bel daarom van te voren voor een afspraak of spreek je verzoek in op de voicemail en wacht op bevestiging.

Sangha Metta Meditatie Centrum
St. Pieterspoortsteeg 29-1
020-6264984
www.sanghametta.nl

Lees ook deel twee van deze serie: www.bodhitv.nl

Social media