Dungens Dharma: Hoe heb ik compassie met anderen maar laat ik niet over me heen lopen?

• Auteur: Mabel van den Dungen
• Geschreven op: 20-11-2008
• Reacties: 0
• Waardering: 2,8 Sterren
• Tags:
  • Dungens Dharma

Hoe zorg ik dat ik mededogen heb met mensen, maar niet over mij heen laat lopen?

Bewustwording
Een volwassen boeddhist zal het geluk van een ander net zo belangrijk vinden als dat van hem zelf. Maar aangezien we niet allemaal verlicht worden geboren, vergt het verkrijgen van dat inzicht soms enige oefening. Althans, we worden wel verlicht geboren, maar tegen de tijd dat we door hebben wie we werkelijk zijn, moeten we al weer op zoek naar het zelf dat we zijn kwijt geraakt. Meditatie brengt je weer terug naar je kern. De kern van Avalokiteshvara was mededogen en daarom wordt zij wel de bodhisattva genoemd die het mededogen van alle boeddha’s belichaamd. Mededogen is een prachtige eigenschap die zich met het toenemen van je eigen wijsheid en boeddha-natuur meer en meer aan je zal openbaren. Maar mededogen voor een ander kan soms doorschieten in overdreven hulpvaardigheid, waardoor je iemand over je grenzen laat lopen. Voor degene die dat mededogen en grenzen stellen nog niet helemaal onder die knie hebben is er het pad van de bewustwording.

Respect 
Grenzen stellen gaat altijd over respect. Respect voor de ander en respect voor je zelf. Er zijn mensen die altijd anderen willen helpen. Meer gedreven vanuit hun eigen behoefte om te geven dan rekening te houden met waar de ander behoefte aan heeft. Je zou haast kunnen concluderen dat dat een egoïstische vorm van liefde is. Want als deze mensen anderen niet helpen dan voelen ze zich niet gewaardeerd, nodig en geliefd. Een open hart zal, wanneer er leed zichtbaar wordt, ook willen helpen, maar zal dit altijd afstemmen met degene die de hulp nodig heeft. Iets in de vorm van ‘Vind je het goed als ik….’of ‘Stel je het op prijs als ik…’.

Deurmat
Gezonde menselijke relaties zijn in evenwicht, gelijkwaardig en dus respectvol. Moeders en vooral werkende moeders kunnen bewust en onbewust schuldgevoel opbouwen en zich vervolgens als een deurmat laten behandelen. Zo staat mama naast haar baan, huishouden en sociale verplichtingen ook nog om 6.30 uur voor het hele gezin de kleding te strijken en het ontbijt neer te zetten. Klakkeloos alles voor iemand doen is niet echt een teken van liefde. Er is uitgebreid onderzoek gedaan waaruit blijkt dat oeverbemoeienis van ouders net zo schadelijk is voor kinderen als emotionele verwaarlozing. Als je niet wilt dat anderen over je heen lopen en je bent toch een helper, dan moet je oefenen in Nee zeggen en je grenzen bewaken. Helpen mag altijd, maar alleen als het voor jezelf gezond blijft aanvoelen in plaats van een last en alleen dan als de ander aangeeft je hulp op prijs te stellen. Om er achter te komen of jij iemand bent die z’n eigen grenzen en die van een ander respecteert, kun je telkens als zo’n situatie zich voordoet heel kritisch kijken of je zuiver van hart bent geweest en of de ander dat ook is of dat diegene je alleen maar gebruikt.   

Tederheid telt
Mijn zoon, Bruce, is 12 en hij is de grootste vreugde in mijn leven. Toch leer ik hem dat het essentieel is om aan anderen te denken. Dus zelf zijn spullen op te ruimen, zelf zijn kleding uit te zoeken, samen koken en in contact met andere mensen je af te vragen ‘wat kan ik voor die ander betekenen of aan diens leven toevoegen?’. Volgens mij leert hij hierdoor vanuit liefde te leven, voor zichzelf te zorgen en andermans grenzen te respecteren. Maar dat dat bij mensen niet van de ene op de andere dag gaat lijkt mij logisch. Zeker niet bij een puber van 12. Ik moest onlangs naar de vrouwendokter voor een vervelend onderzoek. We stonden in de keuken en ik vroeg aan mijn zoon of hij de ontbijtzooi wilde opruimen. ‘Nou mam, dat kan toch ook als je straks thuis komt’. Probeerde hij zich er laconiek van af te maken. Ik heb hem toen figuurlijk in zijn nekvel gegrepen en haarfijn uitgelegd dat het juist op de kwetsbare momenten essentieel is dat je er voor elkaar bent en soms ook iets voor de ander moet doen. Een jaar geleden zou ik nog gezegd hebben: ‘Schat, dat is goed, ik doe het wel als ik thuis kom’. Maar inmiddels ben ik er van overtuigd dat mensen meer leren van bijsturing dan van onvoorwaardelijk geven. Toen ik ’s avonds thuiskwam had hij kaarsjes aangestoken, een potje thee gezet en een kaart met een aap voor mij gekocht. ‘Sorry’, stond er op. ‘Ik hou van je’.
Het is de tederheid die telt.

Mabel van den Dungen is hoofdredacteur van Carp* 

Social media