Genpo Roshi

Laurens van Aarle

• Geschreven op: 10-11-2008
• Reacties: 1
• Waardering: 3 Sterren
• Tags:
  • zen
  • big mind

Dennis Genpo Merzel Roshi staat aan het hoofd van de International Kanzeon Sangha, de grootste zengemeenschap in het Westen. Hij is een opvolger van de bekende Japanse zenmeester Taizan Maezumi Roshi. Tevens is hij de man achter het Big Mind-proces, een door hem ontwikkelde methode die inzichten en technieken uit de zen-traditie en de westerse psychologie succesvol lijkt te combineren. Volgens sommigen de grootste doorbraak in de spirituele scene van de afgelopen tweehonderd jaar, volgens anderen een handige marketingtruc.

Tijdens mijn deelname aan een recente Big Mind-workshop met Genpo Roshi, vroeg zijn assistente of ik misschien prijs stelde op een persoonlijk interview met Roshi. ‘Natuurlijk’, floepte ik er meteen uit. Maar wat wilde ik hem eigenlijk nog vragen? De antwoorden op veel van de vragen omtrent het Big Mind proces worden namelijk zelf-evident als je het proces ondergaat. Mijn scepsis over Big Mind is inmiddels voor het overgrote deel vervangen door nieuwsgierigheid. Tijdens mijn interview met Genpo Roshi heb ik dan ook voornamelijk gesproken over de rol die religie speelde in zijn jeugd, over zijn eerste stappen op het spirituele pad en waarom hij denkt dat het Big Mind proces specifiek waardevol is voor jongeren.

Sport als beoefening
Dennis Merzel komt uit een joods gezin en hoewel zijn grootvader een Rabbi was, speelde religie in de traditionele zin geen grote rol in zijn jeugd. Die stond voornamelijk in het teken van de sport. Zwemmen en waterpolo wel te verstaan. Hij schopte het zelfs tot speler van het All-American waterpolo team. Gedrevenheid en toewijding waren hem blijkbaar toen al niet vreemd. Als ik doorvraag naar wat dit voor zijn spirituele ontwikkeling heeft betekent, merkt hij op dat, hoewel hij het destijds absoluut niet zo zag, dit hem de directe ervaring heeft gegeven wat toewijding, alertheid en focus met je kunnen doen. Evenals je over te geven aan de zelfloze processen die deel uitmaken van teamsport op topniveau.
Er schiet hem nog iets te binnen: ‘Van mijn vijftiende tot en met mijn zestiende werkte ik als strandwacht op de kustlijn van Californië. Omdat ik nog relatief jong en onervaren was, kreeg ik een bijzonder rustig stuk strand toegewezen. Met regelmaat kwam het voor dat gedurende mijn dienst van 8 uur er geen enkele bezoeker het water betrad en ik helemaal alleen was met de oceaan en het strand. Daar was het een bittere noodzaak en soms een worsteling om wakker en alert te blijven. Letterlijk!’ De uren en dagen die hij daar doorbracht in open alertheid zou je in retrospect als een soort voorbereiding kunnen zien op een aspect van het meditatief gewaarzijn dat hij later bewust zou gaan cultiveren en verkennen.

‘Waar ben ik thuis?’
Zijn eerste spirituele inzicht was voor hem meteen een hele krachtige. ‘Samen met een tweetal vrienden trok ik de woestijn in om letterlijk afstand te nemen van mijn leven op dat moment. Op 26-jarige leeftijd was ik reeds eenmaal gescheiden en bevond ik mij opnieuw in een relatie die niet de richting uitging waar ik op hoopte. Het voelde als een puinhoop. Ontheemd en enigszins vervreemd van de realiteit van mijn eigen leven trok ik de natuur in om het perspectief te hervinden.’
Terwijl zijn vrienden zich in beweging zetten om de omgeving te verkennen besloot Dennis Merzel om stil te blijven staan bij zijn huidige situatie. De vraag ‘Waar ben ik thuis?’ kwam opborrelen en nestelde zich in zijn gedachten en zijn wezen. Dit leidde hem tot een diepe en ontroerende ervaring van verbondenheid en eenheid met heel het bestaan. Misschien een soort thuiskomen in het hier-en-nu. Het bleek het beginpunt van een nieuw levenspad. Hoewel hij geen kader had om te benoemen wat er met hem was gebeurd, begreep hij dat het om iets heel fundamenteels ging. In gesprekken met zijn twee vrienden, van wie er een psychologie studeerde, begon het hem te dagen dat hij een diepe spirituele realisatie had gehad.

‘Echte’ zen
‘Ik begon alles te lezen wat ik kon vinden over zen en spiritualiteit. Ik bestudeerde het werk van onder andere Alan Watts en D.T. Suzuki en mediteerde zelfstandig in een blokhut in de bergen van Amerika.’ Hij was op iets gestuit dat de rest van zijn leven zou veranderen en het tegelijkertijd vorm zou geven. Een kennis raadde hem aan eens langs te gaan bij het zencentrum van Los Angeles.
‘Hier nam ik deel aan een sesshin waarbij de Japanse zenmeester Maezumi Roshi assisteerde. Maar in die setting voelde ik mij niet meteen thuis. Alle rituelen en de ceremoniële aspecten leken mij af te leiden van de essentiele zen die ik via Watts en Suzuki had leren kennen. Ik overwoog dan ook om de sesshin voortijdig te verlaten en thuis verder te gaan met mijn eigen meditatiebeoefening.’
Tijdens een werkperiode in de tuin van het zencentrum werkte hij samen met Maezumi Roshi aan het (ver)plaatsen van de grote rotsblokken die een centraal onderdeel vormen van traditionele Japanse tuinen. ‘Ik vertrouwde Roshi toe dat ik twijfelde over het voortzetten van de sesshin, aangezien het naar mijn smaak te veel draaide om ritueel en vorm in plaats van de essentie en inhoud van zen. Toen Maezumi Roshi mij vroeg wat  dan ‘echte’ zen was, stak ik met een krachtig gebaar mijn schop in de aarde. Maezumi Roshi lachtte en zei me dat mijn begrip van zen slechts gedeeltelijk was. Dit raakte mij.’
‘Toen ik later in de sesshin opnieuw zei dat ik overwoog te vertrekken, keek Maezumi Roshi mij aan en zei dat hij niet wilde dat ik vertrok. Niet op een dwingende toon, maar vanuit een rechtstreekse verbinding en een betrokkenheid. Dit raakte mij opnieuw diep en deed me besluiten inderdaad te blijven. Ik voelde een verbinding van hart tot hart.’ vertelt hij, zichtbaar aangedaan. Uiteindelijk werd hij Maezumi Roshi’s student en een van zijn opvolgers.

Eenvoudig en transparant
Als ik Roshi vraag wat het door hem ontwikkelde Big Mind proces jongeren te bieden heeft en waarom hij denkt dat het voor hen waardevol is, denkt hij even na. ‘Ik vermoed dat veel jongeren zich aangetrokken voelen tot het BM-proces, doordat de methode toegankelijk, westers, en begrijpelijk is. Het feit dat je niet een hoop kennis en ervaring nodig hebt voordat je tot bepaalde inzichten over jezelf kunt komen, is voor moderne jongeren misschien het meest interessant. De methode is eenvoudig, transparant en werkt het cultiveren van inzicht in de hand en dat kun je zelf heel snel ervaren. Tevens leert het jongeren via de inzichten die zij opdoen dat zij verantwoordelijk zijn voor het vormgeven van hun eigen bestaan. Dat je het meesterschap over je eigen leven zult moeten opeisen om er iets van te maken en het ten volste te ervaren.’ Dat lijkt mij een waardevol perspectief.

Retraite met Genpo Roshi op Ameland van 13 t/m 21 januari 2009:
www.genpo.org/Ameland

Genpo Roshi: www.genpo.org

Social media