Huisdieren welkom

Mark de Jonge

• Geschreven op: 06-11-2008
• Reacties: 0
• Waardering: 3,2 Sterren
• Tags:
  • Tibetaans boeddhisme

Het is alweer een tijdje geleden, maar toch te bijzonder om niet te vertellen: afgelopen 18 en 19 oktober was de Heart Shrine Relic Tour neergestreken in het Maitreya instituut Amsterdam. Op mijn werk had ik flyers zien liggen waarop stond dat een behoorlijke hoeveelheid relikwieën van ‘grote figuren' uit het Boeddhisme al eeuwenlang bewaard zijn gebleven en een rondreis over de wereld maken. Belangstellenden kunnen de relikwieën komen bekijken en aanbidden.

De permanente tentoonstelling is in 2001 onder spirituele leiding van Lama Zopa Rinpoche van start gegaan. Uiteindelijk zullen de relikwieën in de Heart Shrine van het beeld van Maitreya boeddha in Kushinagar, India, komen te staan. Vermoedelijk in 2011, want dan zou het honderdtweeënvijftig meter hoge beeld af moeten zijn. De Maitreya boeddhisten zijn in afwachting van Maitreya, de ‘volgende' boeddha. Hij zal op aarde geboren worden wanneer de leer van Shakyamuni boeddha (de ‘huidige' boeddha) van de aarde verdwenen is en niet meer in de harten van de mensen leeft.

Hocus Pocus
De tentoongestelde relikwieën bestaan voornamelijk uit steentjes die soms op kleine pareltjes lijken, gevonden in de as van gecremeerde meesters. Dit zijn niet de eerste de besten: Shakyamuni Buddha, Milarepa, Yeshe Tsogyel, Shariputra, en de eerste Karmapa nemen deel aan de collectie die bij elkaar meer dan 1000 relikwieën beslaat. Er wordt gezegd dat de meesters deze geschenken bewust achterlieten in hun as, en hiertoe in staat waren omdat ze tijdens hun leven de compassie en kennis hadden opgedaan om dit te kunnen doen. Een vriendin die ik had meegevraagd, reageerde aanvankelijk met: ‘Oei, dan wordt het wel een beetje hocus pocus'. Dit gevoel overviel mij in eerste instantie ook, totdat ik me bedacht dat het niet zo raar is dat ik zo reageer, gezien mijn achtergrond en mijn nuchtere Hollandse opvoeding. Ik besloot de steentjes te zien als een herinnering aan het feit dat je met spirituele ontwikkeling alles voor elkaar kunt krijgen, en dat is ook waar de relikwieën in de traditie symbool voor staan. Op die manier dragen de boeddhistische meesters dus ook hun letterlijke steentje bij aan de ontwikkeling van allen die na hen komen. Het gegeven dat sommige van die steentjes al sinds omstreeks vijfhonderd voor Christus bewaard zijn gebleven vind ik mooi, en ik wil graag geloven dat het echt zo is.

Huisdieren welkom
Ik moest lachen toen ik helemaal onderaan de flyer ‘huisdieren welkom' zag staan. Een vriend die de relikwieën twee weken eerder in Nijmegen had bezocht, vertelde dat er verschillende mensen waren met een oude hond of kat die werd opgetild om de relikwieën ook te kunnen zien. Misschien wel om extra spirituele groei te krijgen om in een volgend leven als mens gereïncarneerd te worden. Toen ik aankwam met mijn nog half sceptische vriendin bij het Maitreya instituut aan de brouwersgracht in Amsterdam werd duidelijk hoe die flyers op mijn werk terecht gekomen waren: de vrouw van mijn baas liep gelijk met ons naar binnen. Ze werkte als vrijwilligster bij de tentoonstelling en legde ons uit waarom de Relic Tour zo bijzonder was. De bezichtiging zou ons wel eens heel veel energie kunnen geven, en onze geest openen voor een nieuw te betreden pad in de leer van boeddha. Ze raadde aan na de bezichtiging de natuur op te zoeken, of naar het strand te gaan om het heilzame effect ten volle te kunnen ervaren. Ik had meteen daarna een afspraak in een lawaaiig en ranzig oefenhok, dus dat zat er voor mij niet in. Het eerste dat opviel toen ik binnenstapte, was de hoeveelheid mensen. Ik had verwacht dat er een paar geïnteresseerden, ‘boeddhistische insiders', en daarnaast mensen die toevallig op de hoogte waren gekomen zoals ik aanwezig zouden zijn. Het instituut zat daarentegen vol met alles tussen jong en oud, Tibetaanse monnik en Mokumse huisvrouw. We deden onze schoenen uit, en betraden de ruimte waar het allemaal gebeurde. We sloten aan in een rij, en naast mij begon een redelijk grote vrouw prosternaties (languit gestrekte buigingen op de grond) te maken, waarbij ze flink tegen me aan stootte. Er stond naar mijn smaak overbodige new age-achtige muziek op in de ruimte, en op de grond zaten mensen te mediteren, waaronder tot mijn verrassing enkele kinderen.

Steentjes zijn steentjes
In het midden van de ruimte stonden enkele glazen vitrines opgesteld. In deze vitrines lagen in heel kleine glazen bakjes de steentjes, met bordjes erbij aan wie ze toebehoorden. Bij de aanblik ervan dwaalden mijn gedachten af naar mijn vader die afgelopen voorjaar blaasgruis had laten verwijderen. De kleine steentjes had hij van de specialist in een kokertje mee naar huis gekregen. Ik zag geen verschil tussen die steentjes van mijn vader en de steentjes die hier tentoongesteld waren. Toch hing er een hele bijzondere sfeer in de ruimte, vooral ook omdat er zo veel mensen waren die de relikwieën als echt heilige objecten benaderden. Naast de steentjes waren er ook nog plukjes haar te bewonderen, en een minuscuul stukje bananenblad, beschreven door Shariputra himself. Ikzelf was vooral geïnteresseerd aan het lezen wat er allemaal beschreven stond op de kaartjes naast de relikwieën, zonder nou echt een spirituele ervaring te krijgen. Wanneer je eenmaal de ronde had gedaan, kon je een zegening krijgen van een Geshe ('spirituele vriend'); een Tibetaanse monnik, die een kleine gouden stoepa op je hoofd plaatste en een mantra opzei. Ik zag enkele mensen vóór mij knielen en de zegening ondergaan, maar twijfelde bij mezelf of ik het ook moest doen, het voelde toch niet helemaal lekker. Uiteindelijk concludeerde ik dat ik het alleen moest doen als ik er echt zin in had, dus maar niet.

Serene werking
Na een kop koffie gedronken te hebben in de aanpalende ontspanningsruimte, was het tijd voor mij om op weg te gaan naar het oefenhok. Ik voelde nog weinig van het heilzame gevoel dat de vrouw van mijn baas had geschetst dat ik zou krijgen. De vriendin die ik had meegenomen, kon de devotie aan de relikwieën niet rijmen met wat ze tot dusver van het boeddhisme had meegekregen. Ging het boeddhisme niet juist voorbij aan het materiële, en was het niet zo dat alleen inzichten konden zorgen voor spirituele groei? Voor haar had het gebeuren niet meer indruk gemaakt dan een museumbezoek.
Het was de dag van de Amsterdamse marathon, waardoor delen van de stad afgezet waren. Mijn muzikale compagnon, die met de auto naar de repetitieruimte zou komen, verwenste het hardloopspektakel in woorden die ik hier niet zal herhalen. Vanuit een totale sereniteit wist ik hem aan de telefoon tot bedaren te brengen, door hem te vertellen over mijn eigen frustrerende ervaringen met de marathon enkele jaren geleden. Ik vreesde dat hij die middag niet meer in staat zou zijn om tot constructieve prestaties te komen, maar toen hij uiteindelijk arriveerde, was hij totaal opgefrist en klaar voor een paar creatieve muzikale uren. Van de allesverterende frustratie een half uur geleden was geen spoor meer te bekennen. Het werk van de boeddhistische meesters?

Relic ‘Tourdates': www.maitreyaproject.org
Maitreya instituut Nederland: www.maitreya.nl

Social media