Zelfportret van binnen uit

Mark de Jonge

• Geschreven op: 15-09-2008
• Reacties: 0
• Waardering: 3,1 Sterren

Ons universum is opgebouwd uit cirkels. Van het atoom tot onze planeten, en de banen die ze beschrijven. Als we kijken naar trillingen, waaruit volgens recente natuurkundige theorieën alle materie bestaat, zien we dat het eigenlijk spiraalvormige golven zijn, doorgaans afgebeeld als een tweedimensionale golvende lijn. Ook het wiel, een van de grootste uitvindingen voor de technologische voortgang van de mensheid, is natuurlijk een cirkel.

Cirkelvormige tekening
Onze ogen zijn rond, en bepalen de waargenomen vorm van de objecten die we om ons heen zien. Daarom is het niet zo verwonderlijk dat iedere cultuur op aarde een beeldende kunstvorm heeft die zich concentreert rond de cirkel. De tibetanen maken mandala's uit gekleurd zand, wij hebben de al dan niet met glas-in-lood ingelegde rozetten in de katholieke en gotische kerken, sommige indianen hebben het medicijnwiel- opgebouwd uit stenen- en de droomvanger. Dan zijn er nog graancirkels, Stonehenge, en noem maar op.
Voor Gambheera van der Post is de cirkelvormige tekening misschien wel de grootste geluksbron in haar leven, en dan vooral het zelf vervaardigen ervan, in allerlei vormen en materialen. Ze begon in het basisonderwijs maar inmiddels exposeert ze altijd wel ergens in of om Amsterdam. Ze verkoopt zelfgemaakte mandala schemerlampen en geeft, naast chakra-workshops, een maandelijkse zaterdagochtendworkshop ‘mandala tekenen'. Dit vindt plaats in centrum voor creatieve en spirituele groei De Roos in Amsterdam, gelegen achter de P.C. Hooftstraat en pal aan het vondelpark.

Tekenen
Ik moest er vroeg voor uit mijn bed, maar ik had nou eenmaal een visioen gekregen dat ik tekenen, wat ik als kind veel en graag deed, en meditatie met elkaar moest verenigen. Op zoek op het internet naar een cursus mandala tekenen in mijn woonplaats stuitte ik op Gambheera's cursus. Met 25 euro in de hand liep ik afgelopen zaterdag door ontwakend Amsterdam naar De Roos. Het volk dat net als ik op deze cursus was afgekomen, en met name de gemiddelde leeftijd van dat volk verbaasde me niet. Al kan ik mezelf geen tiener meer noemen, en eigenlijk ook al geen twintiger meer, ik was duidelijk de jongste in het gezelschap. Niet dat dit me iets uitmaakte. Ik was gekomen om te tekenen.
Gambheera wachtte ons met een hartelijke glimlach op, in een kamer met in het midden een tafel met honderden kleurpotloden, menige vlakgom en passer en wat linialen. Verschillende cursisten kregen een instant flashback naar de goeie oude schooltijd. Gambheera wilde begrijpelijk eerst de geldzaken afhandelen en toen werd duidelijk dat iedereen zich had opgegeven voor de cursus, behalve ik. In mijn haast en enthousiasme had ik dit over het hoofd gezien toen ik de website bekeek. Gambheera legde uit dat ze 5 andere geïnteresseerden de deelname had moeten weigeren, dus ik voelde me een beetje schuldig. Enkele seconden stond ik in de ruimte mijn vonnis af te wachten, tot ze breed glimlachte en zei dat brutale mensen de halve wereld hebben, en dat ik mocht plaatsnemen. Ik moest wel een passer en andere attributen met mijn buurvrouw delen, maar dat had ik er graag voor over.

Glimlach
Tijdens het voorstelrondje bleek al snel dat iedereen een hele verschillende motivatie had om mee te doen. Twee mensen vonden dat ze te veel in hun hoofd zaten, een andere vrouw wilde contact maken met het kind in zichzelf. De naast mijzelf enige andere man in het gezelschap vertelde dat hij op zijn werk meer en meer gefascineerd was geraakt door ronde vormen, oftewel vrouwelijke vormen (waarop ik hem begrijpend toeknikte) en dat hij daar ‘iets mee moest doen'. Kortom, een verscheidenheid aan verhalen, die Gambheera met een stralende glimlach aanhoorde. De cursus duurt in totaal drie uur. Het eerste uur was ruwweg besteed aan voorstellen, een introductie over de mandala en haar toepassingen, een korte passer-opfriscursus en enkele meditatie-oefeningen om in contact te komen met je intuïtie. Langzaam kwam iedereen los, en toen we onze hoofdopdracht ‘teken een mandala met daarin 3 facetten van jezelf, hoe je bent in je eentje, hoe je bent onder de mensen en wat je essentie is' kregen, waren we klaar om onze intuïtie vrij te laten stromen. Dit was terug te zien in de tekeningen die men maakte. Geen één leek op de andere. Ik kwam uit op het tekenen van stripfiguurachtige symbolen (zie foto), de vrouw naast me was met bloemen en vlinders in de weer gegaan, en een vrouw die het al eerder had gedaan was met allerlei soorten meubels aan de slag gegaan, om een uiting aan haar verschillende sociale identiteiten te geven. Dit alles onder het toeziend oog van Gambheera, die als een echte juf om de tafel heen liep en adviezen gaf waar zij het nodig achtte.

Zelfportret
Het laatste uur van de cursus werd volledig besteed aan inkleuren. ‘Zie maar eens hoe kleur je mandala weer een hele andere identiteit geeft' voorspelde Gambheera, en ze kreeg gelijk. Tussendoor riep ze nog een keer op tot een pauze. We legden onze potloden neer en moest nadenken over een paar vragen die ze oplas. ‘Hoe is het tekenen van de mandala voor je?' ‘Welk gedeelte ging makkelijk en met welk deel had je moeite?' Door deze vragen bij mezelf te beantwoorden en naar mijn tekening te kijken, kwam ik meer over mezelf te weten. De mandala werd een zelfportret van binnenuit. De middelste van de drie ringen bijvoorbeeld, die het ‘in je eentje thuis'masker weergeeft, is bij mijn mandala volledig abstract. Dit komt overeen met het feit dat ik niet weet wat voor persoon ik ben wanneer ik alleen thuis ben. Ook later pas zag ik dat het gele stipje dat in de kaarsenvlam in het midden staat, terugkomt in het zonnetje dat ik in de buitenste ring tekende, het zonnetje dat voor mij symboliseert dat ik graag een ‘zonnetje onder de mensen' breng. Dit zonnetje hangt dus direct samen met mijn innerlijke essentie, of in ieder geval is de wens er om die twee met elkaar in verband te brengen. Voor sommige anderen was het kijken naar hun mandala ook confronterend. Die vrouw die contact had willen maken met het kind in haar vertelde dat dit inderdaad was gelukt. ‘En, voelt het goed om contact te maken met het kind in jezelf?' vroeg Gambheera recht door zee. De vrouw kon enkele tranen niet bedwingen. ‘In het begin niet, maar nu voelt het beter', kreeg ze geëmotioneerd over haar lippen.

Losmaken
Ik glimlachte omdat ik blij was dat zo'n cursus iets kan losmaken bij mensen. Na bijna 20 jaar heb ik het tekenen weer opgepakt. Ik kon er ook niet meer mee stoppen, maar de tijd was om. Gambheera zei dat degenen die nog door wilden gaan, beneden in de kantine konden gaan zitten. Samen met een vrouw die evenmin de rem kon vinden, zat ik zeker nog een uur ijverig mijn mandala bij te schaven en in te kleuren.

Website Gambheera van der Post: heel-zijn.nl
Website De Roos: www.roos.nl

Social media