Ligt Boeddha te grabbel?
![$article/block[@lang=$lang]/name](/files/attachments/news/boeddha-te-grabbel-2.jpg)
Ligt Boeddha te grabbel?
Boeddha is hot, zelf bij de Xenos en de Leenbakker kan je zijn afbeelding kopen. Wie zitten er achter die schilderijen en wat is hun motivatie om zulke kunst te maken?
Ligt Boeddha te grabbel?
- Geschreven op: 24-07-2008
- Reacties: 5
- Waardering: 3 Sterren
Dit artikel is eerder geplaatst op 5 oktober 2007
Ligt Boeddha te
grabbel?
Bij de Xenos, Leenbakker en in vrijwel elke interieurwinkel
hangen ze tegenwoordig: afbeeldingen van Boeddha. Een klein onderzoekje (zie
filmpje: boeddha in de etalage op bodhitv) leert dat deze afbeeldingen bij de
consument aan de ene kant de functie van decoratie op zich nemen, maar aan de
andere kant ook wel degelijk een gevoel van rust teweegbrengen. Ook is het
duidelijk dat het kopen en verkopen van ‘boeddha kunst' iets is van de laatste
jaren, Boeddha is hot.
Innerlijke behoefte?
Deze
gegevens maken mij nieuwsgierig naar de makers van Boeddha kunst, want waar
komen al die afbeeldingen vandaan? Springen kunstenaars in op de toenemende
belangstelling en hopen ze met het schilderen van Boeddha's op stijgende
inkomsten? Of worden deze afbeeldingen gemaakt vanuit een innerlijke drang? Martine
Jacobs en het schildersduo Juul en Hans maken boeddha-kunst. Juul en Hans
beschrijven op hun site dat mensen door middel van hun schilderijen dieper in
hun meditatie en bij zichzelf kunnen komen en dat de schilderijen van
boeddhabeelden fungeren als ‘visuele dharma'. Hoewel deze beschrijving wel
uitgaat van de spirituele uitstraling van de schilderijen, lijkt het op deze
manier wel degelijk in te springen op wat de consument wil. Jacobs vertelt me
dat zij haar tekeningen nooit maakt met in haar achterhoofd hoe het overkomt op
de toekomstige koper. Dat wat zij tekent is wat zij voelt en tot uitdrukking
brengt via haar tekeningen. Bij navraag blijkt ook Juul te werken vanuit een
innerlijke behoefte om gestalte te geven aan boeddha op het doek.
Pastel van Martine Jacobs. Onder Juul en Hans
Goed, de intentie van de makers is oprecht; de kunst ontstaat vanuit een behoefte om gestalte te geven aan wat de kunstenaar van binnen voelt. Maar waarom moet dat zo expliciet met een letterlijke afbeelding van Boeddha? Zit boeddha niet in elke bloem, in elk aspect van het leven op aarde? Kijk bijvoorbeeld naar de kunst van Wolfgang Laib. Net als Juul en Hans wil hij mensen met zijn kunst niet alleen visueel genot schenken, maar ook een spirituele ervaring laten opdoen. Hij gebruikt hiervoor echter geen afbeeldingen van Boeddha, maar materialen en vormen waarin de essentie van het leven terug te vinden is. Natuurlijke materialen zoals melk en stuifmeel geven de bezoekers het gevoel van één zijn met de natuur en vergankelijkheid mee.
Westerse blik op Boeddha
Hoe verhoudt zich deze impliciete boeddha-kunst tegenover de
expliciete kunst van Jacobs, Juul en Hans? Voor Juul en Hans is dat antwoord
duidelijk. Om rust te ervaren, zoeken mensen mooie dingen op, en zij willen in
die behoefte voorzien. Omdat er eerder voornamelijk beelden van Boeddha te koop
waren uit Azië die niet voldoen aan het westerse beeld van mooie kunst, hebben
zij zelf het beeld van Boeddha aangepast op een manier die visueel aansluit bij
de kunst ervaring van de westerse mens. Tegenover deze op de consument gerichte
toelichting, stelt Jacobs dat zij door een boeddha of een monnik te schilderen
de compassie die haar objecten uitstralen, zelf ervaart. Voor haar is een
installatie die de maker en de bezoeker een impliciete spirituele ervaring geeft
te vrijblijvend.
Met deze
verschillende invalshoeken blijkt dat de makers van afbeeldingen van Boeddha
een vergelijkbare houding hebben tegenover hun Boeddha-kunst als de kopers
ervan. Voor de kopers straalt een afbeelding van Boeddha aan de ene kant rust
uit. Hieruit kan je concluderen dat er aan zo'n afbeelding meer betekenis
gegeven wordt dan slechts decoratie. Aan de andere kant moet het schilderij wel
bij hun interieur passen, wat aantoont dat het decoratieve element even
belangrijk is als het rustgevende. Hoewel Jacobs erkent dat het feit dat
boeddha nu ook bij de Xenos te koop is, drempelverlagend heeft gewerkt, maakt zij
haar tekeningen puur uit het verlangen gestalte te geven aan haar respect voor
boeddhistische waarden. Juul maakt haar schilderijen ook uit een innerlijke
drijfveer, maar speelt daarnaast in op de wensen van de westerse consument.
Vooralsnog ligt
Boeddha niet te grabbel, eerder lijkt het dat hij langzaam aan een definitieve
plek verovert in de Nederlandse huishoudens.
www.martinejacobs.nl
www.juulhoes.nl
Zie ook het het filmpje 'Boeddha in de etalage' op Bodhitv.
In de Lotusvijver, blad voor Zen in Nederland, hebben ze een rubriek die heet 'Als je een Boeddha ziet: schiet!'
Artikel geschreven door Anne Kleisen
Social media
| Tweet |
Laatste artikelen
- Vivi kijkt: Tyrannosaur
- 09-02
-
- Thich Nhat Hanh: 'Bidden doe je met je met je lichaam, spraak, geest en manier van leven.' De personage James is een goed voorbeeld van hoe het níet moet.
- Jeroen leest: Aung San Suu Kyi
- 02-02
-
- In 1988 keerde Aung San Suu Kyi terug naar Birma, met als aanleiding haar zieke moeder. Het resultaat van haar terugkeer: een revolutie.
- Zelfcompassie: Interview met Kristin Neff
- 26-01
-
- Dat zelfcompassie de sleutel is naar geluk, weet psychologe en boeddhist Kristin Neff (1966) als geen ander. Daarom schreef ze er een boek over: Zelfcompassie, stop jezelf te veroordelen
- Op pad met Trix….naar de Shambhala inspiratiedag
- 19-01
-
- Als we onszelf met zachte aandacht terugbrengen naar het hier en nu, zijn we wakker. Op dat moment is bodhicitta aanwezig: ‘ontwaakt hart’.
- Ferry's Radiocolumn: de nieuwe Boeddha
- 06-02
-
- Stel je voor dat er echt iemand zou opstaan als zijnde de nieuwe Boeddha. Wie zou hem geloven? En wanneer zou je hem geloven?
- Fedde luistert naar: Lama Jigmé Namgyal
- 30-01
-
- 'Wat denk je mee te kunnen nemen? Je auto? Je creditcard? Spirituele beoefening is het enige waar je aan het eind van je leven wat aan hebt'
- Jacinta in NZ: niet gemaakt om alleen te zijn
- 23-01
-
- 'Het voelt fijn om er niet alleen voor te staan, maar hand in hand het avontuur aan te gaan. Maar dan vraag ik mij af: ben ik afhankelijk van hem geworden voor mijn geluk, of heb ik gewoon de ware gevonden?'
- Op zoek naar vrijheid
- 16-01
-
- Vrij zijn willen we allemaal wel, graag zelfs. Het is dan ergens ook niet verrassend dat we onze vrije tijd – voor Fedde was het de zomervakantie – gebruiken om verder te zoeken naar vrijheid.
Reacties op dit artikel
Ligt boeddha te grabbel?
Steeds meer boeddhabeeldjes, boeddha is in
HART VAN DE VERHEVEN WINST SOETRA
Om! Eer aan de verhevene, de nobele, Wereldse Winst!
De nobele heer Avalokita, de bodhisattva, zat in het vliegtuig dat naar de Bahama's is gegaan. Hij zag naar beneden en zag slechts vijf wereldgodsdiensten, en zag dat ze in hun essentie kapitalistisch waren.
Hier, Sharipoetra, kapitalisme is boeddhisme en het boeddhisme zelf is kapitalisme; boeddhisme is niet verschillend van kapitalisme, kapitalisme is niet verschillend van boeddhisme; wat kapitalisme is, dat is boeddhisme, wat boeddhisme is dat is kapitalisme. Dit geld ook voor christendom, islam, jodendom en hindoeïsme.
Hier, Sharipoetra, alle idealen hebben kapitalisme als kenmerk. Zij brengen niks nieuws of worden niet vernieuwd; zij zijn niet kwaad of heilig, niet corrumperend noch bevrijdend.
Daarom, Sharipoetra: in kapitalisme is geen boeddhisme, noch christendom, islam, jodendom of hindoeïsme. Geen religie, rechtspraak, politiek, onderwijs, kunst, wetenschap. Geen tripitaka enzoverder tot ramayana. Geen deugd of ondeugd enzoverder tot geen rechtvaardigheid, geen zoeken naar rechtvaardigheid. Geen existentieel lijden, oorsprong ervan, ophouden ervan, geen pad. Geen intrinsiek waardevolle kennis, niks substantieels te bereiken, dus geen niet-bereiken.
Daarom Sharipoetra: het is op grond van dit niet-bereiken dat een bodhisattva, die zich steunt op de Wereldse Winst, onderneemt zonder belemmering voor het gemoed. Vrij van belemmeringen van het gemoed is hij bevrijd van zijn geweten, is hij aan zijn werknemers voorbijgegaan en bereikt uiteindelijk almacht.
Alle die als boeddha's verschijnen in de deze tijd ontwaken in de volledige, volkomen en volmaakte anomie omdat zij zich hebben gesteund op de Wereldse Winst.
Daarom moet de Wereldse Winst worden gekend als de grote mantra, de mantra van de grote kennis, de allerhoogste mantra, de onvergelijkbare mantra die al het ongemak stilt - in waarheid wat kan verkeerd gaan? De Wereldse Winst schenkt deze mantra. Die luidt als volgt:
Gegaan, gegaan; naar de Bahama's gegaan; voor altijd naar de Bahama's gegaan. Zon. Zegen.
Dit voltooit het hart van de Wereldse Winst.
Ligt Boeddha te grabbel ?
Ik vind het wel iets moois hebben eigenlijk, als mensen zich niet prettig voelen bij een afbeelding van Boeddha zouden ze hem ook nooit in hun huis toelaten denk ik dan maar. Iemand die zich ooit eens heeft verdiept in boeddhisme zal er anders mee omgaan en er meer bij voelen als iemand die het een mooie rustgevende decoratie vind, in beide gevallen positief !
William ten Hoeve
Maar waarom moet dat nu zo expliciet met een letterlijke afbeelding van de Boeddha zijn?
Wat is een letterlijke afbeelding? In het begin was er helemaal geen beeltenis van de Boeddha bekend. Onder Griekse invloeden, zijn ook de nu bekende boeddhabeelden ontwikkelt. Kijk maar naar het haar van de meeste boeddhabeelden en vergelijk die maar de griekse heldenbeelden. Kortom, een letterlijke afbeelding bestaat niet. Een illusie.
Dat er evenwel een zekere rust en seriniteit uitstraalt van een boeddhabeeld is niet meer of minder dan dat het het geval is voor een christen bij een crucifix of een katholiek bij een Maria beeld of een afbeelding van het Lam Gods.
Het gaat erom welke waarde jij aan het beeld of beeltenis hecht. En met ergens iets aan hechten, raak je de kern van het (zen) Boeddhisme. Zenmeesters zeggen zoiets als; vind je een boeddhabeel, verbrand 'm dan. De kern van het boeddhisme ligt in jezelf en zoek je niet in beelden, is de gedachte. Ik heb dan ook een mooi houten boeddhabeeld gekregen die uit een new age winkeltje komt. De waarde die ik eraan hecht is, dat als ik ernaar kijk dat ik mij bedenk dat ik boeddhist ben en ik die weg wil volgen. Iets anders verwacht ik niet van het beeld.
Edwin
Ik heb drie Xenos-boeddha's, een blauwe, een oranje en een groene. Eerst droegen ze waxinelichtjes en lieten ze op late avonden prachtige schaduwen op de muur achter. Na een klein brand-incident dragen ze samen een stapel boekjes.
Ze zijn even westers als oosters. Even vrolijk als sereen. Net als mijn boeddhisme.
Reageer
Om te reageren moet je ingelogd zijn.
Meld je aan op de registratiepagina of log in.