Onderweg

Laurens van Aarle

• Geschreven op: 14-07-2008
• Reacties: 2
• Waardering: 2,8 Sterren
• Tags:
  • persoonlijke ontwikkeling

Ik bestudeer nu bijna tien jaar de boeddhistische leer en beoefen hem ruim vier jaar in de vorm van dagelijkse meditatie. Ik heb me in die periode nooit formeel verbonden aan een bepaald centrum of een bepaalde stroming en neem af en toe deel aan lezingen en korte retraites. Ik geloof dat inspiratie uit vele richtingen kan en mag komen, ook op een spiritueel pad. Het dwingt je de gemeenschappelijke kern te zien, tot de essentie te komen en daar mee te werken. Een monopolie op de waarheid heeft niemand, of juist iedereen.

Focus
Toch vraag ik mij wel eens af of ik op die manier voldoende focus en diepte aanbreng in mijn bestudering en beoefening. Inzicht cultiveren in de oorspronkelijke aard van je geest en die van de realiteit. En dit inzicht vervolgens te integreren en uit te dragen in je dagelijks leven. Dat klinkt misschien wat hoogdravend en ambitieus, maar het vat voor mij wel samen waar het in essentie om draait in het leven. En deze essentie ligt ten grondslag aan vele spirituele tradities, zowel binnen als buiten het boeddhisme. De vraag is alleen waar je deze het meest direct terugvind en in een vorm die bij jou past en die jou aanspreekt. Voor mij is dit voornamelijk het zenboeddhisme en de daarop geïnspireerde levenswijzen. Maar ook het Tibetaans boeddhisme in zijn meest geconcentreerde vorm raakt bij mij een gevoelige snaar. Waar het zenboeddhisme soms door zijn essentiele kracht en eenvoud de warmte, kleur en feestelijkheid kan verliezen, lijkt het Tibetaanse boeddhisme juist in deze aspecten uit te blinken. Een mooie aanvulling lijkt het. Maar kun je wel twee paarden tegelijk bereiden? Of val je uiteindelijk tussen beiden op de grond zonder veel verder op het pad te zijn gekomen?

Blinde vlekken
Gedurende de afgelopen tien jaar heb ik talloze ‘spirituele' boeken gelezen en in eerste instantie voornamelijk veel kennis opgedaan. Totdat ik me vier jaar geleden realiseerde dat je op dit pad op zijn best mank loopt als je studie niet koppelt aan beoefening. Zo werd een periode lang het lezen, beluisteren en bekijken van het onderricht mijn ‘leraar' en de ruggesteun voor mijn eigen beoefening. Het lezen van boeken over boeddhisme, soefisme, mysticisme, kaballah en integrale spiritualiteit hielden het onderricht voor mij levend en hebben me laten zien dat iedere stroming zijn unieke manier van presenteren heeft, maar dat de realiteit allen omvat en uiteindelijk ontstijgt. Blinde vlekken zijn immers inherent aan welk perspectief dan ook. Het luisteren via mijn iPod naar podcasts over het boeddhisme en het bekijken van de documentaires van de BOS, gaven me met name gedurende mijn tijd in Japan het gevoel dat ik niet de enige was die dit pad bewandelde. Ook droegen ze bij aan een momentum dat ik moeilijk alleen kon vasthouden. Maar als ik verder wil komen op dit pad, kan ik dan wel op deze manier blijven zoeken, zonder me in ieder geval voor een bepaalde periode ergens aan te verbinden? En als ik een keuze zou maken, voor welke stroming zou ik dan moeten kiezen, want ik vind in alle stromingen iets wat me aanspreekt.

Samen zitten
Recentelijk ben ik begonnen met het zitten in een vaste meditatiegroep bij mij in de straat. Er is iets aan het samen zitten in een groep dat me verder helpt bij mijn behoefte aan meer focus en richting, die over de jaren van solitaire meditatie is ontstaan. Het faciliteert een diepere meditatie en verhoogde concentratie. Verder geeft het een heel tastbaar gevoel van verbondenheid en gedeelde inspiratie. Tegelijkertijd versterkt het de vraag of ik me niet voor een bepaalde periode volledig op de beoefening binnen een traditie moet toeleggen voor ik verder ga met mijn zoektocht en ontdekking van de gemeenschappelijke kern die het allemaal verbind. Of zal ik die kern misschien juist wel door de toewijding verhelderen? Ik weet het niet. Ik besluit mijn verhaal en vraag voor te leggen aan mijn meditatiebegeleider, Jos de Vries. Hij is meditatieleider van de meditatiegroep in Hilversum, Zen-In-Practise verbonden aan het Internationaal Zen Instituut Nederland van Jiun Hogen Roshi.  In het gesprek met mijn meditatiebegeleider benadrukt hij dat de vorm niet het voornaamste is. Dat de vorm slechts het voertuig is, waarin je onderweg bent.

Bouwstenen
Jos: "Het streven naar meer focus en diepgang, naar een leven toegewijd aan volledig inzicht en uiteindelijk verlichting, vraagt allereerst bereid te zijn al je ideeen over hoe dat tot stand zou moeten komen, durven op te geven. Dat juist jouw unieke pad zo bijzonder en waardevol is door alle unieke ervaringen en wisselingen die je ondergaat. Dit maakt dat al je ervaringen, die je hebben gevormd en gevoed, bouwstenen kunnen zijn voor het welslagen van je dagelijkse beoefening. Dat manifesteert zich in je meditatie en kan gaande weg doorwerken in je dagelijkse activiteiten en bewustzijn. Daar kunnen tijden bij horen waarin je het niet weet en geen keuze kan of wil maken, en tijden waarbij je plotseling weet dat het goed zit en je je helemaal op een bepaalde leer, methodiek of beoefening wilt toeleggen. Dat kun je en hoef je niet te forceren. Maak je daarbij geen zorgen of je voorgenomen meditatiebeoefening, bijzondere resultaten zal brengen; oordeel niet over jezelf! Ontdek je dat je afdwaalt, je aandacht en concentratie inzakken of dat je lange periodes hebt dat in je meditatie verschillende vormen van boeddhistische beoefening door elkaar lopen, ga dan in vertrouwen door. In een toegewijd leven van aandachtig en liefdevol aanwezig zijn, ontvouwt het proces vanzelf de weg die je gaat. Een belangrijk zen beginsel is: 'Niet de eindbestemming is belangrijk, maar de weg die je gaat'."

Onderweg
"Als je je te veel bezig houdt met het zoeken van de weg, zou je zomaar kunnen vergeten dat je al onderweg bent! Zo gaat het ook met het je afvragen of je een keuze moet maken voor een bepaalde stroming of beoefening in het boeddhisme. Het zoeken van een leraar, of kiezen voor een bepaalde boeddhistische school kan een oprechte vraag zijn. Maar weet dat sommige antwoorden en keuzes zich met de tijd vanzelf aandienen en niet kunnen worden afgedwongen. En ook als je die klik hebt met een leraar, stroming of beoefening en weet dat je je ergens ‘thuis voelt komen', zul je ontdekken dat er nieuwe vragen en worstelingen volgen. Zij vormen de brandstof voor je beoefening onderweg!"

Zo blijf ik dichter en dichter bij mezelf,  en wordt de worsteling steeds meer onderdeel van mijn beoefening.

Foto's: copyright Laurens van Aarle

Zen-in-practise, Hilversum www.zen-in-practise.nl
Zencentrum Noorder Poort www.zeninstitute.org/en/noorderpoort

Boeddhistische podcasts:
1. Buddhist Geeks personallifemedia.com
2. Zen is Stupid zenisstupid.com
3. Zencast /www.zencast.org
4. Urban Dharma www.urbandharma.org
5. San Francisco Zen Center, www.sfzc.org

Social media