Praktische wijsheid

Laurens van Aarle

• Geschreven op: 12-06-2008
• Reacties: 1
• Waardering: 3,2 Sterren
• Tags:
  • Rigpa
  • Sogyal Rinpoche

Waarachtig leven
Het thuisbrengen van je geest, daar draait het om tijdens deze weekendretraite met Sogyal Rinpoche en, wie zal het zeggen, misschien ook wel daarbuiten. Een balans vinden tussen onze aandacht en bewustzijn naar buiten richten, of juist naar binnen keren. En je bewust worden dat je daar een keuze in hebt en die bewust of onbewust constant maakt. De hele dag door. Daar ligt volgens Rinpoche de sleutel tot een waarachtig leven.

Normaal gesproken zijn onze gedachten en aandacht naar buiten gekeerd en ietwat versnipperd. Gedachten aan de mooie dame bij de bushalte net, het lekkere eten van gisteren, en de mooie film van vorig weekend. Maar ook aan de rapportage die voor vrijdag nog af moet, de presentatie die ik moet maken en geven, en het meningsverschil met mijn vriendin gisteravond. Hierdoor verliezen wij ons nogal eens in onze gedachtes en projecties, onze zogenaamde voor- en afkeuren.

De kunst van het zijn
Zo hebben wij gaandeweg de kunst van het zijn verloren. Simpelweg aanwezig zijn voor wat zich hier op dit moment afspeelt. Met je volle aandacht en al je zintuigen. Onze cultuur lijkt voornamelijk gericht op veel doen, meer hebben en snel kijken. Maar waarom laten we ons leven eigenlijk zo vol lopen? Vervolgens weten we niet goed wat we met onszelf aanmoeten op het moment dat we echt alleen zijn, zonder verdere afleiding.
Tijdens dit weekend zullen Sogyal Rinpoche en enkele van zijn studenten ons praktische oefeningen en een structuur aanreiken om ook in het dagelijks leven makkelijker bij onszelf te blijven. Maar ook om beter te leren omgaan met de moeilijkheden en de negatieve gedachtes en emoties die schijnbaar inherent zijn aan onze gebruikelijke manier van denken en leven. In ieder geval aan die van mij, Rinpoche en zo blijkt tijdens de retraite, ook aan het leven van de 500 andere mensen in deze tot inspirerende ruimte omgetoverde sportzaal.

Frustratie en verlies van vertrouwen
Volgens Rinpoche zoeken wij de oorzaken van ons lijden meestal aan de oppervlakte. In de dingen zelf. Als we genoeg zelfreflectie en discipline hebben, proberen we vervolgens ook oprecht hier iets aan te doen. Maar toch lopen we vaak later weer tegen diezelfde dingen op. Hierdoor raken we gefrustreerd en soms verliezen we de moed en het vertrouwen of we ooit wel zullen of kunnen veranderen. Of we geven externe omstandigheden de schuld. Maar wat gebeurt er als je de bron van het geestelijk lijden en je negatieve gedachten en emoties op een dieper niveau aanpakt? Niet op het niveau van wat je denkt en voelt, maar op het niveau van hoe jij met deze gevoelens en gedachten omgaat en door direct inzicht te krijgen in de manier waarop jij het leven waarneemt en ervaart.

Drie pilaren
Voor wie direct inzicht wil opdoen in zijn ware (en onware) aard, vormen beoefening, studie en moreel handelen drie pilaren waarop je kunt steunen. De beoefening van meditatie in een vorm die het beste bij je past, het bestuderen van onderricht dat dit ondersteunt, en het afstemmen van je handelen op de leer die je bestudeert en het inzicht dat voortkomt uit je beoefening.
Het thuisbrengen van je geest klinkt misschien aardig, maar hoe doe je dat precies en hoe maak je het een onderdeel van je dagelijks leven? Daar hebben verschillende stromingen binnen en buiten het boeddhisme wel wat zinnigs over te zeggen. Ook het Tibetaans boeddhisme zoals Sogyal Rinpoche dat tijdens deze weekendretraite met ons deelde. Een dag bij jezelf blijven? Het zou de volgende vorm kunnen aannemen.

Wens iedereen oprecht geluk toe, ook jezelf
Zodra je wakker wordt, geef je niet direct toe aan de impuls om uit je bed te springen of nog een keer op de snooze knop te drukken. Je blijft alert rusten in bed, ontspant je geest en keert je even naar binnen. Hoe voelt je lichaam en hoe is je geest? Wat is jouw motivatie? Wens iedereen oprecht geluk toe, ook jezelf.
Vervolgens neem je even de tijd om je te beseffen dat alles vergankelijk is. Dat het wellicht minder vanzelfsprekend is dat je vanochtend weer bent ontwaakt uit het slapen dan je altijd denkt. Sta er bij stil dat je niet bent gestorven en weer een nieuwe dag hebt om het meeste uit je leven te halen en in praktijk te brengen waar je in gelooft. En dat jij in potentie niets verschilt van een Boeddha, een Christus of een Mohammed.

Meditatief gewaarzijn
Sta op en neem eerst even de tijd om formeel in meditatie te zitten voor een periode die voor jou goed voelt. In de ochtend is de geest voor de meeste van ons namelijk het helderst en nog niet zo vol. Laat je geest alert rusten. Gebruik desnoods het ritme van je ademhaling om je hierbij te ondersteunen.
Gedurende de dag en op het werk neem je een aantal korte momenten om terug te komen bij jezelf en een meditatief gewaarzijn. Het kan simpelweg een aantal keer bewust en aandachtig ademhalen zijn, en hierbij je aandacht naar binnen keren. Of het kan een korte periode achter je bureau, in je auto of in de trein zijn, waarbij je semi-formeel mediteert. Rechte rug, aandachtig, open en alert. Elke druppel helpt om de emmer te vullen, zullen we maar denken.

Hulpmiddelen
Grappig genoeg kun je ook de afleidende gedachtes en emoties zelf gebruiken als herinneringen om bij jezelf te blijven. Alleen al de bewustwording ‘daar gaan mijn gedachten weer' is een hulpmiddel om terug te komen en even te onthechten. Ook kun je jezelf voorstellen dat al je dagelijkse activiteiten de activiteiten van een boeddha zijn en kijken wat voor gevoel dit in je opwekt. Bijvoorbeeld als je ontwaakt uit je slaap of als je overdag wakker wordt uit je eindeloze gedachtestroom, kun je je voorstellen dat je ontwaakt uit onwetendheid. Als je naar je auto, de bus of de supermarkt wandelt stel je je voor dat je onderweg bent naar de waarheid. Of als je douchet, tandenpoetst of naar het toilet gaat, stel je je voor dat alle negativiteit van je afspoelt of uit je wegstroomt.

Constructieve gewoontes
Ook het inbouwen van kleine constructieve gewoontes zorgen ervoor dat je je motivatie en momentum door de dag heen behoud. Maak een notitie van een inspirerende spreuk die je hebt gehoord of gelezen en plak deze op de keukendeur, op de badkamerspiegel of op je bureau. Of draag een voorwerp of afbeelding met je mee die je inspireert en herinnert aan waar het voor jou echt om gaat. Een aandachtig, gelukkig, liefdevol en inspirerend leven. Vanuit inzicht in je eigen ware natuur en daarmee die van de gehele realiteit.

Aan het einde van de dag draag je al je positieve acties, gedachtes, gevoelens en realisaties op aan anderen, en vergeef je jezelf voor al het negatieve dat uit je handelingen is voortgekomen. Zo laat je los en wordt je weer ontvankelijk om opnieuw gevuld te raken.

Wereldschokkend?
Wereldschokkend en nieuw is het allemaal misschien niet, maar daar gaat het ook niet om. Het gaat erom wat voor jou werkt en wat je in beweging zet. Zowel innerlijk als naar buiten toe. Ik heb het tijdens de retraite en de dagen erna ondergaan en geprobeerd. Het ene ligt me meer dan het andere, en het is even zoeken met welke elementen ik echt iets kan. Toch bouw ik ongemerkt een momentum op dat er inderdaad voor zorgt dat ik me door de dag heen minder snel verlies in de ruis en beter kan blijven bij de esssentie.
Mijn geest is weliswaar veel op reis, maar komt ook regelmatig thuis.

Social media

Tweet