Powerful beyond measure

Anne Kleisen

• Geschreven op: 13-05-2008
• Reacties: 2
• Waardering: 2,8 Sterren
• Tags:
  • Persoonlijke ontwikkeling

‘Our deepest fear is not that we are inadequate, our deepest fear is that we are powerful beyond measure'
(Marianne Williamson)

Waarschijnlijk ken je het gevoel, elke keer dat je een potentiële partner ontmoet bega je weer diezelfde stommiteiten waardoor een relatie geen kans van slagen heeft. Of steeds als je een baan ziet die jou echt leuk lijkt verpruts je het sollicitatie gesprek aan alle kanten. Grote kans dat je bang bent. En niet zonder reden, want ergens in je verleden heb je uit zelfbescherming allerlei mechanismen opgebouwd om jezelf te verdedigen. In de zijnsoriëntatie, een stroming in de psychotherapie opgericht door Hans Knibbe, leer je om niet weg te gaan van moeilijke situaties maar er juist bij te blijven om zo vanuit je kracht te kunnen opereren. Marjan Donkers is psycholoog en sinds ze kennis heeft gemaakt met de zijnsoriëntatie is ze er aan verslingerd. Met haar praat ik over onze kracht, onze mechanismen om die te saboteren en hoe we daar weer uit kunnen komen.

'Toen ik in 1995 kennis maakte met zijnsoriëntatie dacht ik ‘ja, dit is nou precies wat ik miste in die hele opleiding psychologie'. Al die psychotherapieën die ik in die tijd leerde waren voornamelijk gericht op het onder de knie krijgen van problemen en op willen veránderen. Ik probeer nu mensen juist te leren omgaan met hun problemen en dan verandert er ook wel wat, maar dat is niet om het veranderen zelf. Je leert dan je op je gemak te voelen bij het ongemak. De kortste manier om zijnsoriëntatie samen te vatten is: helemaal aanwezig zijn precies met dat wat er is. Dat lijkt makkelijk maar dat is heel erg moeilijk want voor je het weet zit je al in een of andere strategische manoeuvre of een terugtrekbeweging omdat je iets wat er gebeurt niet kan verduren. Ik heb de laatste tijd nogal wat over hersenfuncties gelezen. Zo is bekend dat je binnen een halve seconde al hebt gereageerd op iets. Je hebt dus eigenlijk maar een halve seconde om je reactie te onderscheppen. Dat lukt vaak niet, en dus leer ik mensen om onder andere via meditatie in het moment te zijn. En dan zo min mogelijk in dat moment dóen, dus eigenlijk een soort niet-doen'.

Je kracht
‘Peuters tussen de 1.5 en 3 leren hun eigen kracht en hun eigen woede kennen, maar zijn tegelijkertijd heel afhankelijk van de ouders voor hun veiligheid. Als zij heel erg kwaad worden op de ouders dan gaan ze dat dimmen want ze kunnen zich niet permitteren om zo ontzettend kwaad te zijn. Daar begint het dimmen van je kracht al en dat zet zich vaak door. Dat is eigenlijk het hele drama van het mens worden, je bent zo afhankelijk van je ouders en van je nabije omgeving dat je van alles doet om die veiligheid te handhaven. Je gaat jezelf ontkennen of terugtrekken. In die plekken waar je je of teruggetrokken hebt of waar je een strategie ontwikkeld hebt, daar heb je jezelf nooit leren kennen en ook je ouders niet. Daar wordt het onveilig. Je moet je voorstellen dat je twee bent, en dat je bijvoorbeeld niet opgemerkt wordt, of dat je gekwetst wordt, dan kan je niet veel anders dan of een luide keel opzetten of in een hoekje gaan zitten met je pijn en wachten tot het over is. Aan de ene kant is het geweldig dat je dat verzonnen hebt maar het is ook een handicap voor de rest van je leven als je hierin blijft hangen, als het een structurele oplossing is geworden.
Om tot nieuwe reacties te komen moet je je herinneren wie je bent op die plekken waar je jezelf teruggetrokken hebt. Daar is soms hulp bij nodig.
Je bent een deel van het geheel, je bent energie, stroming. Hans Knibbe noemt dat rijkdomsbewustzijn. Als je als mens alleen maar bezig bent met te bedenken dat het anders moet en dat het beter kan, dan kan je dat armoedebewustzijn noemen.
Echter, je bent al groots, je bent al liefde. Alleen je doet iets waardoor je dat niet voelt of waardoor je denkt dat je dat niet bent'. Het is dus de kunst om, dat wat je doet waardoor je de grootsheid belemmert, niet te doen.

Boeddhisme
Hans Knibbe: ‘Zijnsoriëntatie heeft de pretentie een levenskunst pad aan te bieden waarin elementen van moderne psychotherapie en van het (vajrayana) boeddhisme samengesmeed worden tot een geheel nieuwe, moderne benadering die geschikt is voor de huidige, geïndividualiseerde mens'.
Marjan: ‘Het uitgangspunt is dat alles één is, dat wat in het boeddhisme ook geldt. Zijnsoriëntatie is voornamelijk geënt op het Vajrayana en Dzogchen boeddhisme dat ervan uitgaat dat je in één klap in het nonduale kan stappen. Er zijn niet zo heel veel mensen die dat kunnen en die dat meemaken. Er is moed en oefening nodig voor het loslaten van het houvast en echt in het diepe durven stappen. Een andere link met het boeddhisme is dat niks niet mooi is, het ís gewoon allemaal, wij noemen dat ‘zijn'. Ik raad mensen ook altijd aan te mediteren. Ik denk dat boeddhisme een methode is en zijnsoriëntatie is een iets andere methode'.
In de zijnsoriëntatie is er net als in het boeddhisme geen sprake van een zelf. ‘Je denkt dat jij het bent maar je bent het helemaal niet. Het zelf is meer een manifestatie van het grotere. Je bent dus dat grotere. De kracht zit in het geheel, jij hoeft alleen maar in te pluggen. Je bent deel van het geheel, zelfs dat is al te veel. Je bént het geheel. Bijvoorbeeld de golven en de zee, waar houdt de golf nou precies op? Dan slaat ie neer en is ie dan geen golf meer? Hij is de zee en hij wordt een nieuwe golf en als golf bent je zo krachtig als de zee. Maar wij denken al gauw "ik ben de golf, los van de zee".

Middenpositie
‘Je maakt in de loop van de tijd een soort groef waar je steeds instapt om een oplossing te vinden voor de problemen die je tegenkomt. Als je wat ouder bent is dat niet meer nodig, dan kan je gewoon een andere oplossing vinden. Maar die komt niet in je op, je zit al in die oude groef voordat je er erg in hebt, in die halve seconde dus. Dus je moet daar eerst weet van hebben en je moet jezelf leren kennen op die plekken waar je je vroeger terug trok. Dat is erg lastig en de zijnsoriëntatie heeft hulpmiddelen om dat te ontdekken.
Sommige mensen lukt het heel goed, sommige mensen lukt het minder maar die leren wel weer hun leven vorm te geven zoals dat voor hen aangenaam is. Je moet het durven en je moet het veel doen. Een van de manieren waarmee je kunt oefenen is "de middenpositie", een houding waarin je niet aangehaakt (overmatig betrokken) en niet afgehaakt (afgewend) bent. In de middenpositie ben je precies in contact met én wie je ten diepste bent én met het andere. Je laat als het ware alles van zichzelf. Dat is een kwestie van oefenen. Dat oefenen zou je zelfs kunnen doen als je in de rij staat bij de Albert Heijn. Ook daar kan je bijvoorbeeld kijken hoe het is om in de middenpositie te staan.
Mediteren is ook een manier om te oefenen om in contact in het moment te zijn.
Ik pas de zijnsoriëntatie zeker toe in mij leven. Mijn leven is daar heel erg door veranderd. Dat is echt veel prettiger, rustiger, comfortabeler en spannender geworden, Het gaat ook wel eens helemaal mis. Als ik ruzie heb met mijn partner of met mijn dochter dan ben ik er hartstikke uit, dat zijn dan de hele moeilijke interacties, want daar zijn de belangen groot. Door mijn werk word ik er ook dagelijks aan herinnerd, dat is ook een soort oefenen. Ik kan mijn werk alleen goed doen vanuit de middenpositie.

Tot je recht komen
‘Als je zonder belemmeringen bent dan groei je eindeloos de ruimte in. Ik weet nog van mezelf dat ik in een van de oefeningen een soort rijzende zon werd, groter en groter en het was geweldig, maar het meest geweldige was nog dat ik tegelijkertijd voelde dat ik niemand kwaad deed door zo groot te zijn. Je hoeft er echter niet echt naar te streven. Die kracht die is er al, je moet juist zorgen dat je ‘m niet om zeep helpt.
Ik ben heel dol op de middenpositie omdat dat zo heel goed zichtbaar maakt in de praktijk hoe je er uit weg blijft, uit contact gaat. Gewoon aanwezig zijn, dat vind ik echt het mooiste wat er is. Ja ik vind het mooi, mooi werk, mooie methode'.

Voor meer info over de praktijk van Marjan Donkers: www.zijnswijzer.org
Meer info over de de opleiding van Hans Knibbe: www.zijnsorientatie.nl

Social media