Een Vipassana beoefenaar aan het woord

Anne Kleisen

• Geschreven op: 17-01-2008
• Reacties: 0
• Waardering: 2,8 Sterren
• Tags:
  • Roel Smelt
  • vipassana
  • meditatie
  • S.N. Goenka

Interview met organisatie adviseur Roel Smelt (37) over zijn Vipassana meditatie.
(foto boven:Vipassana meditatiecentrum op Java)

Via een vriend kwam Roel aan het boek the art of living van S.N. Goenka. “Toen was het eigenlijk klaar, daar stonden dingen in die bij mij passen, je kunt het niet alleen lezen maar ook nog beoefenen. Binnen een paar weken zat ik in een cursus. Wat mij aansprak is dat het universeel is en niet sektarisch. Het hoogste geloof moet uiteindelijk universeel zijn. Ook al geloof je niet in meerdere levens, dan nog heb je baat bij mediteren in dit leven. De weken direct nadat ik uit de cursus kwam merkte ik dat ik dingen een betere plek kon geven en dat gaf mij de doorslag om ermee door te gaan”.  

Vrijwilligerswerk
Na de cursus rolde Roel langzaam in de Vipassana organisatie als vrijwilliger. Tussen de werkzaamheden voor zijn organisatie bureau door, beantwoordt hij de mails die binnenkomen voor het ‘vrijwilligerswerk’. “Voor mij helpt het dat ik mijn mails voor de meditatie-organisatie tijdens de dag doe. Dan herinner ik mezelf dat met metta [liefdevolle aandacht] te doen en kan ik het beter opbrengen om ook de andere mails met metta te versturen”.
Als je zo intensief met vrijwilligerswerk bezig bent, kan het gebeuren dat je eigenlijk te veel hecht en daar geen afstand meer van kan nemen. Vergelijkbaar met het gevaar dat op de loer ligt bij de meditatie zelf. “We zijn allemaal mensen op het pad van meditatie en bij lange na niet verlicht.  Het kan ons telkens weer overkomen dat we een bepaalde uitkomst verlangen. Als we hier teveel aan vast houden, er dus te veel aan hechten, dan verliezen we het vermogen om de zaak helder te zien; te zien zoals het is.  Ik neem op dit moment actief deel aan de organisatie en voor mij geldt ook dat ik deze positie weer los laat. De belangrijkste reden om vrijwilliger te zijn is dat je jezelf helpt, daarna pas de organisatie”.

Forceren 
Vipassana is een van de oudste Indiase meditatietechnieken die 2500 jaar geleden door de Boeddha nieuw leven werd in geblazen. Vipassana betekent ‘de dingen zien zoals ze zijn’. Door zelfobservatie kom je tot zelfinzicht, waarbij de geest wordt gezuiverd van negatieve emoties. “Ik mediteer twee uur per dag, wat best lastig is om te integreren in je leven maar op een gegeven moment krijgt het wel een plek. Als je het geforceerd doet dan lukt het helemaal niet en dan doe je het tegenovergestelde van wat de beoefening van je vraagt. De concentratie lukt steeds beter, en daarin raak je ook in diepere wateren bij jezelf waardoor je hele onplezierige ervaringen kunt  hebben en hele mooie. Dat je in steeds moeilijkere situaties kunt zeggen ‘ok dit is wat het is, laat het maar zijn’, zonder bijbedoelingen”.  

Pleasant sensations
Om tot zelfinzicht te komen is er een lange weg te gaan, die niet altijd even makkelijk is. “Tuurlijk komt het voor dat je bijvoorbeeld boos wordt en je dat van jezelf niet wenst. Bijvoorbeeld als er tijdens de meditatie cursus heel simpel wordt gevraagd of je voor langere tijd op je ademhaling wilt letten en je loopt boos de zaal uit omdat het niet lukt. Maar ik ben ook maar een mens en ik breng allerlei onzuiverheden met me mee en dieprobeer ik dan te accepteren. Mensen denken dat je dan onverschillig bent, maar dat ben ik niet, ik vind het wel erg dat het gebeurt maar ik kan alleen maar meer mijn best doen om het de volgende keer niet te laten gebeuren. Door te observeren wat is en gelijkmoedig te blijven ben je je zelf de hele tijd aan het trainen om in elke situatie in je leven gelijkmoedig te zijn.
Mijn zorg is dat ik achter pleasant sensations aan ren tijdens het mediteren. Als ik zeg ‘ik heb een goed uur gehad’ dan bedoel ik eigenlijk dat ik me prettig heb gevoeld. Maar eigenlijk moet je gewoon kijken naar wat er is dus als ik me slecht heb gevoeld tijden het uur dan is dat ook een goed uur, als ik dat gelijkmoedig heb gedragen. Ik vind het lastig om me daar voortdurend aan te herinneren”.

Pali canon
Vipassana wordt ondergebracht in het Theravada boeddhisme. Theravada grijpt terug op de oudste teksten van de Boeddha, gebundeld in het pali canon. In deze canon staan de lezingen die de Boeddha de laatste 45 jaar van zijn leven heeft gegeven.“Als ik een weg vind die nog sneller loopt, dan ga ik die weg volgen, daar sta ik open voor, maar ik ben er niet mee bezig. Ik vind deze weg zo ontdaan van rituelen en vind dat S. N Goenka het heel goed doet door terug te grijpen op de originele teksten. Als je naar water zoekt en allerlei kuiltjes graaft, vind je nooit water. Je kunt dus beter wat dieper graven”.

“Alles kan gebeuren, toen ik jong was, was ik al aan het zoeken naar een richting, ik heb ook een periode wat ruiger geleefd, maar ik heb in die periode altijd geweten dat ik er ooit mee op zou houden. Het is voorstelbaar dat ik een periode in mijn leven de Vipassana principes opzij zal zetten, maar ik ben er vrij zeker van dat ik altijd zal blijven herinneren dat ik terug ga naar dit leven”.

www.pajjota.dhamma.org

Social media