Karma

Mark de Jonge

• Geschreven op: 26-11-2007
• Reacties: 0
• Waardering: 3 Sterren
• Tags:
  • Karma

Karma, je kunt het op verschillende manieren interpreteren. Van 'God straft onmiddelijk' tot de intentie waarmee je handelt. Wat is de boeddhistische interpretatie, en wat heerst er in Nederland voor beeld over?

God straft onmiddellijk
De eerste keer dat ik ooit hoorde over karma, was in het lied "Instant Karma" van John Lennon. Als kind werd ik meer aangetrokken door de regels "we all shine on" later in het nummer, dan door deze beginwoorden, want karma was toen voor mij nog een lege term zonder betekenis. Later in Amsterdam begon ik karma te associëren met het kopen van een gestolen fiets. Ik wist zeker dat zo'n fiets in no-time kapot zou gaan, of opnieuw gestolen zou worden, omdat er ‘dievenkarma' in zat. Een Engelsman die in Amsterdam de tweedehands kledingzaak "Karma Karma" runt, vertelde mij dat je in zijn thuisland "karma karma"of "instant karma" zegt, waar wij "God straft onmiddellijk" zouden gebruiken in situaties waar je bijvoorbeeld iets onaardigs over iemand zegt en tegelijkertijd je teen stoot. Miranda, de eigenares van het Karma café in Amsterdam, associeert karma met het gezegde "wie goed doet goed ontmoet". Maar hoe denken ze in het Oosten over karma?

Het fruit dat je plukt
Onlangs zag ik in de bioscoop de film "Milarepa" (zie foto), een film uit Bhutan waarin het levensverhaal wordt verteld van de 11e-eeuwse Tibetaanse dichter en mysticus. Al vrij vroeg in de film komt Milarepa's vader te overlijden en op zijn sterfbed verontschuldigt hij zich aan zijn vrouw, omdat hij niet had verwacht dat hij haar nu al zou moeten verlaten. "Maar dat is karma", zegt hij, "daar kunnen we niets aan veranderen." Later in de film, wanneer Milarepa berouw krijgt van de destructieve daden die hij begaan heeft, vertelt iemand hem dat karma de optelsom van je handelingen is, en dat de daden uit ons verleden onze toekomst bepalen. "Is daar dan helemaal niets aan te doen?" vraagt Milarepa, waarop de man antwoordt: "Karma laat zich niet zo makkelijk veranderen, zoals je van paard verandert. Maar je kunt er wel íets aan doen". Vervolgens wijst hij Milarepa de weg naar zijn boeddhistische leermeester.
In het Hindoeïsme wordt karma beschouwd als het fruit dat je plukt van eerdere handelingen en gedachten. Het verschil met ons "God straft onmiddellijk" is dat wij in de Islam en het Christendom een god veronderstellen die onze daden beloont of straft, waar Hindoes uitgaan van een God die een mechanisme heeft gebouwd waardoor ieder mens zijn eigen levensloop kan bepalen. Wanneer je goedheid zaait in de wereld komt er goedheid naar je terug, en wanneer je boosheid of haat zaait, dan zul je dat oogsten.

Resultaten oogsten
In het Boeddhisme wordt karma net iets anders beschouwd. Er is geen god die een mechanisme heeft gebouwd. Karma is een wet van actie en reactie, en die wet is inherent aan het universum. Het wordt net als in het Hindoeïsme geplaatst in de cyclus van oorzaak en gevolg, maar men legt meer de nadruk op de intentie waarmee je de handelingen doet, dan op de handelingen zelf. De intentie waarmee je een handeling verricht creëert een zaadje in je geest, en dat zal uitkomen wanneer de omstandigheden daar gunstig voor zijn. Onwetendheid speelt wel een rol in dit proces. Je kunt bijvoorbeeld iets doen met een goeie intentie, maar als je niet genoeg inzicht in de situatie had kun je nog steeds slechte resultaten oogsten. De cyclus van oorzaak en gevolg wordt Samsara genoemd. In deze cyclus zitten we gevangen, zo lang we niet verlicht zijn. Binnen deze zienswijze wordt ook reïncarnatie betrokken. Van dingen die je nu doet, kunnen de gevolgen direct, over een tijd, of in een volgend leven pas tot uiting komen.

Karma in Nederland
Oorspronkelijk kwam de term karma via de theosofie naar Nederland, een allesomvattende filosofie die ervan uitgaat dat er naast mensen, dieren, planten en andere sterfelijke wezens oneindig veel wezens op aarde rondhangen die geen lichaam nodig hebben maar wel verder zijn in hun spirituele ontwikkeling en ons sterflijken af  en toe een handje helpen, onder andere door goed of slecht karma op ons af te sturen. Ook de New Age stroming heeft dankbaar gebruik gemaakt van de term karma, mede omdat het idee van goed en kwaad zoals dat volgens de christelijke moraal wordt verspreid volgens velen gefaald heeft. In het idee van karma vond men een nieuwe inspiratie om het dagelijks handelen naar in te richten. Karma is ook opgenomen in de yoga- en meditatiebeoefening in Nederland, waar men zich soms richt op het ontwijken van zowel positief als negatief karma, want karma is hetgene dat ons in eerder genoemd Samsara vasthoudt, en wanneer we helemaal bevrijd zijn van karma zullen we deze cyclus ontstijgen en verlichting vinden.

Artikel geschreven door Mark de Jonge
Bekijk ook Marks filmpje over karma: karma

Social media