Wat is oorspronkelijk boeddhisme?
Wat is oorspronkelijk boeddhisme?
Waar ga je heen met de vraag wat het boeddhisme nou eigenlijk is, naar een leraar? Een meditatiegroep? Of ga je kijken in de oorspronkelijke geschriften? Django Vaal doet dat laaste, maar is dat wel betrouwbaar?
Wat is oorspronkelijk boeddhisme?
- Auteur: Django Vaal
- Geschreven op: 19-11-2007
- Reacties: 0
- Waardering: 2,7 Sterren





Wat is het oorspronkelijke boeddhisme?
Geschreven door Django Vaal, beheerder van toegangtotinzicht
Na een tijd oriënteren kan het voorkomen dat de vraag opspeelt wat het boeddhisme nou eigenlijk is. Op zo'n moment kan je je richten tot een Dhamma leraar, een meditatie groep of men neemt eens een duik in de oorspronkelijk geschriften. Aangezien de oorspronkelijke geschriften de makkelijkste en de meest vrijblijvende optie is zal ik hier een kleine uitleg geven over welke deze teksten kunnen zijn en in hoeverre we deze woorden kunnen toeschrijven aan de historische Boeddha.
Canon
Na de dood van de Boeddha zijn er drie grote raadsvergaderingen
geweest waar voorname monniken hun aandacht gevestigd hebben op de
Dhamma-Vinaya (1). In de eerste grote raadsvergadering die zich vlak
na de dood van de Boeddha heeft afgespeeld is de eerste canon van de
Tipitaka opgesteld. Belangrijke leerlingen van de Boeddha hebben toen
de taak op zich genomen om de canon vast te leggen volgens het woord
van de Boeddha maar tevens ook om een éénduidige leer samen te stellen.
Na deze canon zijn er in de tweede en derde grote vergadering nogmaals
belangrijke discipelen over de Dhamma-Vinaya gegaan om de canon opnieuw
vast te leggen. De derde vergadering speelde zich af in het tijdperk
van de befaamde koning Asoka die zich bekeerd heeft tot het Boeddhisme.
Dit is rond 250 voor Christus en wordt vaak gezien als het punt waarin
de canon vast is komen te staan. De canon van deze tijd wordt de Pali
Canon of ook wel de Canon van de Theravada traditie genoemd. Het wordt
de Pali Canon genoemd omdat hij geschreven is in het Pali en het wordt
ook wel de Canon van de Theravada traditie genoemd omdat dit de school
was waar hij toebehoorde. Deze canon is ook nog steeds in onze tijd
beschikbaar.

Dus we kunnen te weten komen wat het oorspronkelijke Boeddhisme is als
we ons keren tot de Pali Canon? In grote lijnen kan er hier een ja
geplaatst worden maar er zitten wel degelijk grote bezwaren aan deze
canon. Want naast deze canon hebben er meerdere canons bestaan die ook
allen bewezen het woord van de Boeddha te bevatten. Alleen hebben al
deze canons het grotendeels niet gered tot deze tijd hoewel er nog
delen terug te vinden zijn in de Chinese Agama collectie. Ook deze
canons zijn ontstaan in de tijd zo'n 200 à 300 jaar na de Boeddha en
hadden ons de mogelijkheid gegeven om de werkelijke woorden van de
Boeddha te onderscheiden van monniken werk. Vergelijkende studies van
de Pali Canon met de Chinese Agama collectie zijn dan ook zeer
waardevol ten aanzien van het historische aspect van de geschriften.
Betrouwbaar?
Een ander bezwaar dat zich meer richt op alleen de Pali Canon is toch
wel of de Pali Canon betrouwbaar is. Vanaf nu wordt er in deze tekst
naar de Pali Canon verwezen met de canon of de oorspronkelijke
geschriften. Om dit bezwaar te onderbouwen zijn er talrijke invloeden
te vernoemen die al dan niet de canon hebben kunnen aantasten. In de
eerste 400 à 500 jaar is de canon mondeling overgebracht van monnik tot
monnik. Dit heeft natuurlijk de structuur van deze teksten sterk
beïnvloed wat ook duidelijk valt af te leiden door de vele opsommingen
en herhalingen in de teksten. Ook hebben de verschillende toespraken
naar gelang hun plaats in de canon een duidelijk overeenkomende
structuur met de toespraken waarmee ze in een groep zitten.
In deze vierhonderd jaar heeft de canon ook meerdere veranderingen door
gegaan die tot driemaal toe een zeer grote bijeenkomst van de
Gemeenschap tot gevolg had. Na de derde grote vergadering wordt in de
Theravada traditie gesteld dat de canon gesloten was, waar ook
evidentie voor te vinden is door middel van de rotsedicten van koning
Asoka. In ieder geval is dit een historisch punt wat met enige
zekerheid aangenomen kan worden.
Vervolgens is het Boeddhisme overgewaaid naar andere landen dan India
waaronder Sri Lanka. Het was in Sri Lanka waar de canon voor het eerst
opgeschreven werd. Dit gebeurde ongeveer een 30 jaar voor Christus. Dus
in al deze tijd is de canon mondeling overgeleverd waar het geheugen,
eerlijkheid en het vermogen tot reproductie de belangrijkste dragers
van de canon zijn geweest. Naast mankementen in deze drie onderdelen
kunnen ook allerlei externe gebeurtenissen oorzaak geweest zijn tot
verlies aan waardevol materiaal. Gedacht kan worden aan oorlogen,
natuurrampen, conflicten tussen scholen, massamoorden of het wegvallen
van canon door de sterfte van voorname monniken die niet de
mogelijkheid hadden om hun kennis door te geven.
Theorie wordt praktijk
De mate waarin de canon dus betrouwbaar is hangt in zeer grote mate af
van de Gemeenschap van monniken en nonnen. Maar hierin schuilt ook zijn
grote kracht. Er is een wederzijdse kracht tussen de Gemeenschap en de
Leer. De Gemeenschap haalt zijn methodes en voorschriften uit de canon
en in het begin berust dit vaak op vertrouwen en rationaliteit. Maar
naarmate de monnik of non verder komt in zijn persoonlijke ontwikkeling
worden er steeds meer delen van de canon zelf ervaren. De theorie wordt
de praktijk. Waardoor er al generaties lang controle en feedback is
geweest op de juistheid van
de geschriften. Daarom bestaat deze canon niet slechts door geloof of
rationele redeneringen maar door middel van jarenlange ketens van
verwezenlijkingen en ervaringen. In al deze tijd van praktisch gebruik
zijn er geen grote wijzigingen toegepast of is deze leer ter zijde
geschoven. Slechts zijn er andere delen meer benadrukt en anders
uitgewerkt door de tijd heen maar in alle grote tradities is de canon
in directe of in indirecte manier een onderdeel van de training.
Kortom, is er een opening naar het oorspronkelijke boeddhisme? Ja. Hoewel de kanttekening gemaakt moet worden dat we niet kunnen zeggen in hoeverre de canon volkomen historisch is. Maar als we het Boeddhisme zien als de Boeddha, de Dhamma en de Sangha, dan zitten deze alledrie stevig verankerd in de Pali Canon. Al 2500 jaar. Daarom is dit de beste bron om de vraag te beantwoorden wat het oorspronkelijke boeddhisme is.
(1) De Dhamma-Vinaya is het geheel aan toespraken die de Boeddha heeft gegeven in zijn tijd als leraar. De algemene indeling is die van de Tipitaka. De Tipitaka betekent de drie manden en deze manden zijn gevuld op basis van de inhoud van de toespraken. De eerste mand is de Vinaya Pitaka die de leefregels van monniken en nonnen plus de verhalen hoe deze regels tot stand zijn gekomen bevat. De tweede mand is de Sutta Pitaka die alle conventionele toespraken van de Boeddha bevat. Ten slotte, de derde mand is de Abhidhamma Pitaka die zich richt op het analyseren en onderverdelen van de werkelijkheid. Dit vormt de Tipitaka.
Social media
| Tweet |
Laatste artikelen
- Jeroen leest: Aung San Suu Kyi
- 02-02
-
- In 1988 keerde Aung San Suu Kyi terug naar Birma, met als aanleiding haar zieke moeder. Het resultaat van haar terugkeer: een revolutie.
- Zelfcompassie: Interview met Kristin Neff
- 26-01
-
- Dat zelfcompassie de sleutel is naar geluk, weet psychologe en boeddhist Kristin Neff (1966) als geen ander. Daarom schreef ze er een boek over: Zelfcompassie, stop jezelf te veroordelen
- Op pad met Trix….naar de Shambhala inspiratiedag
- 19-01
-
- Als we onszelf met zachte aandacht terugbrengen naar het hier en nu, zijn we wakker. Op dat moment is bodhicitta aanwezig: ‘ontwaakt hart’.
- Ferry's radiocolumn: de waarde van een mensenleven
- 12-01
-
- Wat is de waarde van een mensenleven? Om een lang verhaal kort te maken: die is eigenlijk alleen uit te drukken in tijd. Maximaal zo'n 100 jaar dus. En aangezien tijd een verzinsel van de mens is, geldt dat evenzeer voor de waarde van een mensenleven.
- Fedde luistert naar: Lama Jigmé Namgyal
- 30-01
-
- 'Wat denk je mee te kunnen nemen? Je auto? Je creditcard? Spirituele beoefening is het enige waar je aan het eind van je leven wat aan hebt'
- Jacinta in NZ: niet gemaakt om alleen te zijn
- 23-01
-
- 'Het voelt fijn om er niet alleen voor te staan, maar hand in hand het avontuur aan te gaan. Maar dan vraag ik mij af: ben ik afhankelijk van hem geworden voor mijn geluk, of heb ik gewoon de ware gevonden?'
- Op zoek naar vrijheid
- 16-01
-
- Vrij zijn willen we allemaal wel, graag zelfs. Het is dan ergens ook niet verrassend dat we onze vrije tijd – voor Fedde was het de zomervakantie – gebruiken om verder te zoeken naar vrijheid.
- Uit BoeddhaMagazine: Miksang; het goede oog
- 09-01
-
- Met elke nieuwe uitgave van BoeddhaMagazine plaatst Bodhitv een artikel uit dit kwartaalblad. Dit keer een interview met Miksang-fotografe en leraar Helen Vink.

Reageer
Om te reageren moet je ingelogd zijn.
Meld je aan op de registratiepagina of log in.